[2nd Sem Midterms] Filipino; Aralin 1

Wika

Gamit sa pagsulat na magsisilbing behikulo upang maisatitik ang kaisipan, at iba pa

Journalistikong pagsulat

Uri ng sulatin na may kaugnayan sa pamamahayag

Paksa

Gamit ng pagsulat na magsisilbing iikutan ng mga ideyang dapat nakapaloob sa akda

Akademikong pagsulat

Uri ng sulatin na pang intelektwal at nakatutulong sa nagpapataas ng kaalaman

Malikhaing pagsulat

Uri ng sulatin na may layuning maghatid ng aliw, makapukaw damdamin at iba pa

Reperensyal na pagsulat

Uri ng sulatin na layunin nitong bigyang pagkilala ang mga pinagkunang impormasyon

Layunin

Ito ang nagsisilbing gabay sa paghabi ng mga datos

Impormatibo

Ito ay paraan ng pagsulat na ang layunin nito ay magbigay kabatiran sa mambabasa

Naratibo

Ito ay paraan ng pagsulat na nagkukuwento o nagsasalaysay

Argumentatibo

Ito ay paraan ng pagsulat na ang layunin nito ay malayang manghikayat o mangumbinsi

Pagsulat

isang makrong kasanayan na mahubog sa mga mag-aaral

Pagsulat

Ito ay isang kasanayang naglulundo ng kaisipan at damdaming nais ipahayag ng tao gamit ang pinakaepektibong midyum ng paghahatid ng mensahe, ang wika, Cecilia Austera et al. (2009).

Pagsulat

ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaaring magamit na mapagsasalinan ng nabuong salita, simbolo at ilustrasyon ng isang tao sa layuning maipahayag ang kanyang kaisipan.

Pagsulat

ay mental na aktibidad sapagkat ito ay isang ehersisyo ng pagsasatitik ng mga ideya ayon sa tiyak na metodo ng debelopment at pattern ng organisasyon at sa isang istilo ng grammar na naaayon sa mga tuntunin ng wikang ginamit.

Pagsulat

ay kapwa isang pisikal na aktibiti na ginagawa sa iba’t ibang layunin

- libangan
- naibahagi ang mga ideya at kaalaman

Bakit nagsusulat ang isang tao?

Pagsulat

ay isang pagpapahayag ng kaalamang kailanman ay hindi maglalaho sa kaisipan ng mga tao at kabataan sapagkat ito ay maaring pasalin-salin sa salita sa bawat panahon. (Mabilin 2012)

Pagsusulat

dapat pagtuunan ng pansin na malinang at mahubog sa kabataan sapagkat dito masukat ang kahandaan at kagalingan sa iba’t ibang disiplina.

Pagbabasa

madalas gumagawa nito ay kumukuha o nagdaragdag ng mga kaalaman sa kanyang isipan

Pakikinig o pagsasalita

nababahagi ng kanyang kaisipan at nalalaman tungkol sa isang tiyak na paksa sa pamamagitan ng kanyang sinabi at sinulat

Ayon kay Royo (2001), na nasulat sa aklat ni Dr. Eriberto Astorga Jr.

malaki ang naitulong ng pagsulat sa paghubog ng damdamin ng tao.

Ang kakayahan sa pagsulat ay isa sa mga makrong kasanayan na dapat malinang sa isang indibidwal. Sa pagsulat, hindi tayo makapagpapanggap.

Bakit tayo nagsusulat? (1)

Sa isang mag-aaral, ginagawa niya ang pagsulat sapagkat ito ay bahagi ng kanyang pangangailangan sa paaralan upang siya ay makapasa. Gayundin naman, ang isang manunulat ay nagsusulat dahil ito ang pinagmulan ng kanyang ikabubuhay.

Bakit tayo nagsusulat? (2)

Sa pang-araw-araw nating pagharap sa buhay, hindi maitatanggi na may ilang ginagawa tayo na mas mabisang maipapahayag ang sa paraang pagsulat ang higit sa pagsasalita.

Bakit tayo nagsusulat? (3)

Mula sa ating pagsulat… mula sa sinusulat ng iba, tayo’y natututo. Nagagawa nating sumabay sa takbo ng mundong ito.

Bakit tayo nagsusulat? (4)

Personal o ekspresibo

nakabatay sa sariling pananaw, karanasan, naiisip o nadarama ng manunulat.

Panlipunan o sosyal o transaksyonal

layunin ng pagsulat ay ang makipag-ugnayan sa ibang tao o sa lipunang gingalawan

Mag-organisa ng kaisipan sa obhektibong paraan.

Kahalagahan ng Pagsusulat (1)

Malilinang ang kakayahan sa pagsusuri ng mga datos sa isinasagawang imbestigasyon o pananaliksik.

Kahalagahan ng Pagsusulat (2)

Mahuhubog ang isipan ng mga mag-aaral sa mapanuring pagbasa.

Kahalagahan ng Pagsusulat (3)

Mahihikayat at mapaunlad ang kakayahan sa matalinong paggamit ng aklatan.

Kahalagahan ng Pagsusulat (4)

Magdudulot ng kasiyahan sa pagtuklas ng mga bagong kaalaman at makapag-ambag ng kaalaman sa lipunan.

Kahalagahan ng Pagsusulat (5)

Mahuhubog ang pagpapahalaga sa paggalang at pagkilala sa mga gawa at akda.

Kahalagahan ng Pagsusulat (6)

Malilinang ang kasanayan sa pangangalap ng mga impormasyon mula sa iba’t ibang batis (sources) ng kaalaman.

Kahalagahan ng Pagsusulat (7)

Wika

behikulo upang maisatitik ang mga kaisipan, kaalaman, damdamin, karanasan, impormasyon at iba pang nais ilahad ng isang taong nais sumulat. Magagamit ito ng malinaw, masining, tiyak, at payak na paraan.

Paksa

Ito ang magsisilbing pangkalahatang iikutan ng mga ideyang dapat nakapaloob sa akda.

Layunin

Ito ang magsisilbing giya sa paghabi ng mga datos o nilalaman ng isusulat.

Pamamaraan ng pagsulat

mailahad ang kaisipan ng manunulat batay sa layunin o pakay ng pagsusulat.

Paraang Impormatibo

magbigay impormasyon o kabatiran sa mga mambabasa

Paraang Ekspresibo

naglalayong magbahagi ng sariling opinyon, paniniwala, ideya,obserbasyon, at kaalaman hinggil sa isang tiyak na paksa batay sa kanyang karanasan o pagaaral.

Paarang Naratibo

magkuwento o magsalaysay ng mga pangyayari batay sa magkakaugnay at tiyak na pagkakasunod-sunod

Paraang Deskriptibo

maglarawan ng mga katangian,anyo,hugis, ng mga bagay o pangyayari batay sa nakita, narinig, natunghayan, naranasan, at nasaksihan.

Paraang Argumentatibo

ang pagsulat ay naglalayong manghikayat o mangumbinsi sa mga mambabasa. Madalas naglalahad ng proposisyon at mga isyu na dapat pagtalunan o pag-usapan.

Kasanayang pampag-isip

dapat taglayin ng manunulat ang kakayahang mag-analisa o magsuri ng datos na mahalaga o hindi gaanong mahalaga, o maging ng mga impormasyong dapat isama sa akdang isusulat.

Kaalaman sa wastong Pamamaraan ng pagsulat

isaalang-alang ang pagkakaroon ng sapat na kaalaman sa wika at retorika partikular ang paggamit ng malaki at maliit na titik, wastong pagbaybay,paggamit ng bantas, pagbuo ng makabuluhang pangungusap, pagbuo ng talata, at masining at obhetibong paghabi ng kaisipan upang makabuo ng isang mahusay na sulatin.

Kasanayan sa Paghabi ng buong sulatin

tumutukoy sa kakayahang mailatag ang mga kaisipan at impormasyon sa isang maayos, organisado, obhetibo, at masining na pamamaraan mula sa panimula ng akda o komposisyon hanggang sa wakas.

Malikhain

maghatid ng aliw, makapukaw damdamin, at makaantig sa imahinasyon at isipan ng mambabasa

Malikhain

bunga ng malikot na isipan

Malikhaing Pagsusulat

maaaring batay sa tunay na pangyayari o kathang isip lamang

Teknikal na Pagsusulat

pag-aralan ang isang proyekto

Teknikal na Pagsusulat

bumuo ng isang pag-aaral na kailangang lutasin ang isang problema o suliranin

Teknikal na Pagsusulat

malawak ang kaisipang nasasakop ng
sulating ito

Teknikal na Pagsusulat

ang makauunawa lamang ay ang mambabasa na may kinalaman sa isang tiyak na disiplina o larangan

Propesyonal na Pagsusulat

pagsulat ay may kinalaman sa isang tiyak na larangang natutuhan sa akademya o paaralan

Propesyonal na Pagsusulat

binibigyang-pansin ang paggawa ng mga sulatin o pag-aaral tungkol sa propesyon o bokasyon

Dyornalistik na Pagsusulat

sulating may kinalaman sa pamamahayag

Dyornalistik na Pagsusulat

pagsulat ng balita, editorial, lathalain, artikulo at iba pa

Dyornalistik na Pagsusulat

dapat maging bihasa sa pangangalap ng totoo, obhetibo at makabuluhang balita at isyung nagaganap sa lipunan sa kasalukuyan

Dyornalistik na Pagsusulat

isinusulat sa pahayagan, magasin o kaya'y iuulat sa radio at telebisyon

Reperensyal na Pagsusulat

bigyang-pagkilala ang mga pinagkukunang kaalaman o impormasyon sa paggawa ng konseptong papel

Reperensyal na Pagsusulat

layunin na irekomenda sa iba ang mga sangguniang mapagkunan ng mayamang kaalaman hinggil sa paksa

Akademikong Pagsusulat

Intelektwal na pagsulat dahil layunin nito ang mapataas ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan

Akademikong Pagsusulat

kailangan ang mataas na antas ng pag-iisip
-may mapanuring pag-iisip

Akademikong Pagsusulat

may kakayahang mangalap ng datos, mag-organisa ng mga ideya, mag-isip ng lohiko o maktwiran, magpahalaga sa
orihinalidad at inobasyon, at magsuri atgumawa ng sintesis.

Mahalagang Ideya

Ang akademikong pagsulat ay paraan ng isang iskolar upang mas malawak na maipamahagi ang kaniyang kaalaman. Ang saliksik na kaniyang nailalathala ay isa sa mga sukatan ng ambag niya sa larangan.

Obhetibo

kailangan obhetibo at iwasan ang pagiging subhetibo o ang pagbigay ng personal na opinyon

Pormal

iwasan ang paggamit ng salitang kolokyal o balbal.

Maliwanag at organisado

ang kaisaipan at datos ay nararapat na kakitaan ng maayos at organisado ang pagkasunud-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga pangungusap.

May Paninindigan

dapat mapanindigan ang paksang nais pag-aralan mula simula hanggang matapos nang hindi pabago-bago.

May Pananagutan

ang mga sangguniang nakalap o impormasyon ay dapat na bigyan ng nararapat na pagkilala bilang paggalang sa mga taong nakatulong