Verslaving van Internet

classificatie

In de ICD-11 (International Classification of Diseases) (2022) erkent Wereldgezondheidsorganisatie twee stoornissen in verband met online gedrag:

-              Gokstoornis (gambling disorder)

-              Gamersverslaving (gaming disorder)

Daarnaast ook andere vormen als mogelijke gedragsverslaving: (p*rno, sociale media, problematisch koopgedrag)

theoretisch model van Brand

1.        “Feels better” -pad

= in vroege fase van verslaving

·      Gedrag geeft plezier of vermindert stress;

·      Gedrag wordt bekrachtigd door belonings- en ontlastingsmechanismen;

·      Leidt tot hunkering (craving) en gewenning

2.        “Must do” -pad

= in latere fasen

·      Gedrag wordt gewoonte- en dwangmatig;

·      Gebruikers blijven doorgaan ondanks negatieve gevolgen;

·      Automatische, compulsieve patronen nemen de overhand

 

3.        “Stop now” -proces

= zelfcontrolemechanisme

·      Gebaseerd op executieve functies en remmende controle in de PFC;

·      Reguleert de twee drijvende paden

·      Bij verslaving → onevenwicht → drang om te gebruiken stijgt & zelfcontrole daalt

Neurologische onderbouwing

• Ventraal striatum (nucleus accumbens): beloning, motivatie, genot

• Dorsaal striatum (putamen, caudatus): gewoonten en dwangmatig gedrag

De dorsolaterale prefrontale cortex (dlPFC) → verantwoordelijk voor zelfcontrole

→ Verminderde activiteit/structurele veranderingen in deze gebieden correleren met problematisch gebruik

Conclusies meta-analyses:

• Slechtere besluitvorming en executieve functies bij internetverslaafden

• Verminderde grijze-stofvolume in PFC, ACC en motorische gebieden

• Verminderde functionele connectiviteit tussen limbische (emotie) en frontale (controle) netwerken → zwakkere zelfregulatie en hogere beloningsgevoeligheid

Kwetsbaarheid en risicofactoren

Mogelijke risicofactoren

• Genetische aanleg

• Vroege negatieve ervaring of onveilige hechting

• Persoonlijkheidskenmerken (impulsiviteit, sensatiezucht)

• Slechte emotieregulatie, stressgevoeligheid

• Lage sociale steun, problematische gezinscontext

Beschermende factor

• Zelfcontrole → tegen gameverslaving