meditatielijst deel 2

O2 toedienen

• bij hypoxemie waarbij O2satruatie in bloed verlaagd is

• indicaties:

  • sepsis

  • tijdens reanimatie

  • koolmonoxide vergiftiting

  • ernstig exacerbaties van astma/COPD

  • acuut hartfalen of acuut respiratoire falen

  • anafylaxie

» shunt is O2 toedienen weinig zin

corticsteroiden

ook wel glucocorticoiden

• krachtige anti-inflammatoire werking door pro-inflammatioire fatoren te inhiberen + onstekingsremmende mediatoren te stimuleren

• bijwerkingen: diabetes, hyperlipidemie, hypertensie, maagzweren, obesitas, osteoporose, staar en vaatbaarheid voor infecties

• prednisolon = bijnierhormoon → vaak bij transplantatie pt’s gegeven om acute afstoting te voorkomen

werkingsmechanisme van prednisolon

hartglycosiden

• vergorten contractiekracht van hart, verlagen HR en zorgen voor langzamere geleiding langs AV-knoop

• bv: digoxine

  • indicatie voor dit voorschrijven: supraventriculaire ritmestoornissen en hartfalen met onvoldoende contracties bij normale meds

• bijwerkingen: maagdarmklachten, neurale symptomen, AV-blok kan wijzen op overdosering

EPO

• normaal geproduceerd door nieren en stimuleert productie rode bloedcellen

• voorgeschreven bij anemie ten gevolg van CKD of chemo

• bijwerkingen: verhoogde BPl viscositeit van bloed en bloedvolume en ijzertekort

  • hypertensie + trombose → kunnen onstaan bij atleten of wielrenners

vit D analogen

• normaal vit D in huid gemaakt door UV-licht → voor activatie in lever + nier nodig → CKD kan dan vit D deficientie geven

• vit D van belang calcium uit darm opnemen → geeft tekort ook hypocalciemie = toename botafbraak

• bv: cholecalciferol → pt’s met milde CKD

• bv: alfacalcidol → pt’s met ESRD (end-stage …)

• afgeraden vit D en calcium met digoxine toedienen → hartritmestoornissen geven

statines

• inhiberen synthese cholesterol en verlagen zo cholesterolconcentratie (LDL) in bloed = risico atherosclerose + cardiovasculaire gebeurtenissen omlaag

• bv: simvastatine en atorvastatine

• bijwerkignen: hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid, griepactige symptomen, myalgie

• ezetimibe = cholesterolopname uit darm tegen - werkt synergistisch met A

trombolytica

• oplossen trombi → acuut mycard- of herseninfarct

• NIET GEBRUIKT BIJ: diep veneuze trombose

• bv: streptokinase

• bijwerkingen/risico’s: hypotensie, vermidnerde werkzaamheid bij eerdere stolling, allergische reactie, bloeding, intracraniele bloeding

• gebruiken bij bestaand stolsel: STEMI, acute ischemische beroerte (ischemische CVA), soms bij grote longembolie

targeted therapy

• grijpt in op mutaties die tumor in stand houden → bv EGFR mutatie

• EGFR- inhibitoren zijn: gefitinib en erolitinib

• ALK inhibitor: crizotinib

» - NIB

trombocytenaggregatieremmers

• gebruiken bij:instabiele AP, mycoardinfarct, TIA of herseninfarct

• ook geven na plaatsen coronaire stent → voorkomen stolsel daar onstaan

• bijwerkingen: bloedingen en gastro-interstinale problemen

• bv: clopidogrel of aspirine

aspirine

• remt activatie en aggregatie van bloedplaatjes

• duur effect is gelijk aan levendsuur van bloedplaatjes: 7-10 d

clopidogrel

• bind aan ADP-receptor waardoor bloedplaatjes minder geactiveerd raken en minder aggregeren

  • kan ook gebruikt worden bij intoleratie tegen aspirine

thiazidediuretica

• remmen resoptie NA en CL en nieren gaan meer K tuischeiden

• door verhoogde NACl uitscheiding → meer H2O in tubuli blijven = meer urine

• bv: hydrochloorthiazide

hydrochloorthiazide

veelgebruikte thiazidediuretica bij hartfalen → oedeem en dyspneu verminderen

• bijwerkeingen: hypokaliemie/-natriemie → kunnen neurloigshce symptomen en hypercalciemie geven

nitraten

• snel, vasodilaterend effect

• bv: nitroglycerine en isosorbidemononitraat

• binnen enkele min geven na AP of myocardinfarct

• gebruikt als onderhoud bij harfalen en AP > hierbij komt wel arteiele toleratie ontstaan, veneuz niet

• sublignuaal of transdermaal toedienen = first-pass effect ontwijken

• bijwerking: hoofdpijn (vaak), duizeligheid, misselijkheid, vermoeidheid, palpitaties

immuunsuppressiva

• remmen afweersysteem

• gebruikt bij: astma-excerbatie, COPD exacerbatie, SLE en GPA (ziekte van Wegener)

• vaak: prednison (onderdeel van corticosteroiden)

• bijwerkingen: lage weerstand, hypertensie, dunne huid, hirsutisme, osteoporose, maag-darmklachten, gewichttoename, oedeem, slapeloosheid, hoofdpijn, duizeligheid

kalsiumsparende diuretica

• triamtereen → vaak gebruikt in combi met andere diuretica om hypoK te vermijden

  • remt influx Na, lading lumen word hierdoor NEG = ook H2O en calcium uitscheiden

• indicaties: oedeem ten gevolg van hartfalen of nefrotisch syndroom en bij hypertensie in combi met andere diuretica

• bewerking: beenkrampen, zwakte, duizelgiheid, hoofdpijn, gastro-interstinale klachten en HYPERKALIEMIE

inhalatiesteroiden

• verbeteren longfunctie en geven minder onsteking en exacerbateis

• gebruikt als eerstelijnsbehandeling voor astma

• bv: beclometason, fluticasone, ciclesonide, bedusonide (ook bij M. Crohn gebruikt)

• ook evt. gebruikt bij COPD-exacrebaties en onderhoudsbehhandeling

• bijwerkingen: hoesten, dorge mond, heesheid, orofaryngeale condidiase

lisdiuretica

• middelen om Na, K, Cl utischeiden in opstijgende deel lis van Hendel, hiermee ook meer H2O uitscheden

• zorgt voor toename renale bloedflow en voor venodilatatie

• gebruiken bij snel en sterk verwijderen van vocht (bv bij hartfalen - oedeem long en been)

  • acuut pulmonaal oedeem bij harfalen en bij pt’s met nierfalen in combi met hypertensie

  • ook voorschijven aan pt’s met oedeem bij nefrotisch syndroom + hypercalciemie

• bijwerkingen: hypoK, hypomagnesiemie, hyperurikemie, verslechterde nierfunctie, hypatische encefalopathie, ototoxitiet

• bv: furosemide en bumetanide