Bondio

Beth yw bondio ionig?

Atyniad electrostatig rhwng ionau positif (cationau) ac ionau negatif (anionau).

Mae un atom yn rhoi electron/au i atom arall.

Beth yw strwythur bond ionig?

Ionau wedi eu trefnu mewn dellt gyda’r grymoedd atynnu ar eu huchaf, a’r grymoedd gwrthyrru ar eu hisaf.

Sut gallwn ffurfio cation?

M(n) → M⁺(n) + e⁻

Sut gallwn ffurfio anion?

M(n) + e⁻ → M⁻(n)

Yr isaf yw egni ioneiddiad atom neu ion…

…yr haws yw colli electron a ffurfio cation.

Yr uchaf yw affinedd electron elfen…

…yr haws yw ennill electron a ffurfio anion.

Disgrifiwch tuedd affinedd electron?

Wrth fynd lawr grŵp, mae affinedd electron yn lleihau (atyniad gwanach). Wrth fynd ar draws cyfnod, mae’r affinedd electron yn cynyddu.

Pam ydy affinedd electron yn lleihau i lawr grŵp?

Atyniad gwanach (radiws niwclear fwy).

Pam ydy affinedd electron yn cynyddu ar draws cyfnod?

Gwefr niwclear yn cynyddu, atyniad cryfach.

Beth yw bondio cofalent?

Electronau yn cael eu rhannu rhwng atomau.

Atomau yn cyfrannu nifer hafal o electronau i’r bond.

Gwrthyriad rhwng electronau < atyniad at niwclei positif.

Beth yw atyniad bond cofalent?

Bond cofalent yw’r atyniad electrostatig rhwng niwclei positif yr atom a’r electronau.

Beth yw bond cyd-drefnol?

Dyma yw bond cofalent lle mae’r pâr o electronau bondio yn dod o un atom yn unig.

Rhowch enghraifft o fond cyd-drefnol.

NH₄⁺