Irish paper 2

Ainmhí alta/ fiáin

Wild animal

Sna teochreasa

In the wild

Géibheann

In captivity

Neamhspleáchas

Independence

Daoirse

Oppression

Faoi ghruama

Depressed

Faoi smacht

Under control

Éadóchas

Despair

Ailse

Cancer

Saol an fhile Caitlín Maude

1. Rugadh Caitlín Maude i nGaillimh sa bhliain 1941.

2. Bhí sí ina múinteoir, aisteoir agus file.

3. D’fhoilsigh sí “Caitlín Maude:dánta” I 1984 agus “Caitlin Maude drámaíocht agus pros” i 1988

Is é an chodarsnacht ghéar idir an saoirse agus an daoirse príomh théama an dáin seo

There is a sharp contrast between the main theme of freedom and oppression in this poem.

Is dán pearsanta, fáthchiallach é seo agus is dócha is meafar é an t-ainmhí don file féin, “ainmhí me”

It is a personal, allegorical poem and it is probably a metaphor for the poet “quote”

Ag tús an dáin, feicimid bród agus uaisleacht an ainmhí fiáin a bhí in a cónaí sna teochreasa

At the beginning of the poem, we see pride and nobility of the wild animal living in the wild

Tá an cead línte lán le dínit. Bhí sé áilleacht agus cumhachtach “quote”

The first line is full of dignity. He is beautiful and powerful

Cruthaíonn an íomhá sin den ainmhí saor, sona agus dearfach

This creates an image of the animal free happy and positive

Ainmhí fiáin a bhí ann ansin agus bhí neamhspleáchas dá chuid féin aige

He was a wild animal and he had his own independence.

Molann an file alltacht an ainmhí- tá áilleacht san alltacht

He poet praises the wildness of the animal- there is beauty in wildness

Athraíonn an t-atmaisféar go hiomlán sa dara leath agus feicimid tréimhse eile i saol an ainmhí

The atmosphere changes completely in the second half and we see a different period in the animals life

Anois, tá an leon gafa sa zú.

Now, the lion is trapped in the zoo

Cruthaítear atmaisféar clástrafóibeach an phríosúin

The prison creates a claustrophobic atmosphere

Tá misneach agus fuinneamh an leon caillte

The courage and energy of the lion is lost

feicimid easpa cumhachta ina iompar “quote”

We see a lack of power in his demeanor “quote”

Tuigimid go seasann an t-ainmhí don fhile féin

We understand the animal represents the poet herself

Bhí fuinneamh uair amháin nuair a bhí sí sláinte aici

She had energy once when she was healthy

Ach anois, mothaíonn sí cosúil leis an ainmhí i ngéibheann sa zú.

But now, she feels like the animals trapped in the zoo

Léiríonn an ainmhí an tslí a dtéann an daoirse i bhfeidhm ar spiorad an duine.

The animal shows the way oppression impacts the spirit of a person

D’éirigh

Became

Í Srianta

Restricted

Léiríonn an file an frustrachas a bhraitheann sí féin agus músclaítear bá ionainn dá bharr

The poet shows the frustration she feels and this arouses sympathy within us

Cheantar dhúchais

Native area

Fhuinneamh

Energy

eatarthú

Between them

tionchar dearfach

Positive impact

Chuireann an focail “idir lúibíní” in iúl

The words “..” indicate

Príobháideach

Private

Is cosúil

Seems to be

Caidreamh

Relationship

Cosanta

Protected

Áit ar leith

Special place

Cur síos a dhéanamh

Describe

Luachmhar

Precious

A choinneáil go cúramach

Held carefully

Gean

Care

Cúram

Affection

Teasa

Warmth

Cineáltais

Kindness

Cosanta

Protection

Gnéithe

Aspects

Uaireanta

Some times

Domhain

Deep

Le brath

Felt

Dóchas

Hope

Fíorbhuíoch

Gráite dul

Lárnach

Cental

Bhaineann

Importance

Tionchar

Impact

Coimhlint

Conflict

Feictear

Is seen

Leochaileach

Vulnerable

Mhíchumas

Disabled

Bíonn sé ag streachailt

Struggles

Lucht féachana

Audience

Trua

Pity

Comhbhrón a beith againn leis

To sympathise with him

Ghnóthach

Busy

Mífhoighneach

Impatient

Dírithe

Focused

Tuisceana

Understanding

Droch-chaidreamh

Bad relationship

Chairdeas

Friendship

Analóir

Inhaler

Dhiúltaíonn

Refuses

Thabhairt

Give

Ais

Back

Díoltas

Revenge

Cuid gníomhartha an cruálach

Her actions are so cruel

méadaíonn ár gcomhbhrón dó.

Our sympathy for him increases

Stiúrthóir

Director

teicnící scannánaíochta

Filmmaking techniques

Baintear úsáid as dlúthphictiúir ar aghaidheanna Phóil agus Catherine.

Close-ups are used on the faces of Paul and Catherine

Fuacht

Coldness

Cabhraíonn na dlúthphictiúir linn mothúcháin na gcarachtar a thuiscint.

The close-ups help us understand the emotions of the characters.

Cloisimid fuaimeanna an stáisiúin agus na traenach sa chúlra.

We hear the sounds of the station and the train in the background.

Cruthaíonn siad atmaisféar teann agus míchompordach

They create a tense and uncomfortable atmosphere

Chomh maith leis sin, úsáidtear tost ag amanna tábhachtacha sa scannán

In addition, silence is used at important moments in the film.

Cabhraíonn na dlúthphictiúir linn mothúcháin na gcarachtar a thuiscint.

The silence strengthens the tension and keeps the audience interested.

Úsáidtear soilsiú agus ceamaraíocht go cliste freisin

Lighting and camerawork are also used cleverly

Cuireann an ceamara béim ar an achar idir an bheirt charachtar agus ar an gcoimhlint eatarthu

The camera emphasizes the distance between the two characters and the conflict between them.

De réir mar a éiríonn an scéal níos déine, mothaíonn an lucht féachana níos mó teannais agus níos mó trua do Phól.

As the story becomes more intense, the audience feels more tension and more sympathy for Paul.

Neamhchiontach

Innocent

Bpósfaidh

Will marry

Athraíonn

Changes

In áit

Instead

caitheann go leor daoine go dona léi

many people treat her badly

Mar thoradh air sin

As a result

Léitheoir

Reader

Faigheann sí amach

Finds out

Náire

Shape

Thiocfaidh

Will come

Haonar

Alone