Podstawy Prawa i Polityki Celnej Unii Europejskiej

Zestaw fiszek słownikowych dotyczących podstaw prawa i polityki celnej Unii Europejskiej oraz Polski na podstawie notatek z wykładu.

Polityka celna

Działania państwa związane z handlem z innymi krajami, polegające na ustalaniu przepisów i ceł dla ochrony interesów kraju i wspierania gospodarki.

Cele polityki celnej UE

Popieranie uczciwego handlu, przyciąganie inwestycji, tworzenie miejsc pracy, ochrona firm i obywateli UE oraz pobieranie ceł i podatków.

Podmioty unijnej polityki celnej

Instytucje takie jak UNITED NATIONS, WORLD TRADE ORGANIZATION, WORD CUSTOMS ORGANIZATION, EUROPEAN UNION, a także parlamenty, rządy i administracje celne.

Prawo celne

Zbiór zasad dotyczących przewożenia i sprzedaży towarów między krajami, określający obowiązki organów władz oraz osób handlujących.

Unijny Kodeks Celny (UKC)

Podstawowy akt prawa celnego Unii Europejskiej, uszczegółowiony przez rozporządzenia delegowane i wykonawcze Komisji Europejskiej.

Wspólna Taryfa Celna

Akt prawny określający jednolite stawki ceł obowiązujące na terenie całej Unii Europejskiej.

Nomenklatura Scalona (CN)

System służący do klasyfikacji towarów w handlu zagranicznym.

TARIC

Zintegrowana Taryfa Celna Unii Europejskiej; elektroniczna baza danych o cłach, zakazach i ograniczeniach przy imporcie i eksporcie.

Ustawa Prawo celne z $19$ marca $2004$ r.

Podstawowy polski akt prawny w zakresie prawa celnego, mający charakter uzupełniający wobec przepisów unijnych.

Krajowa Administracja Skarbowa (KAS)

Organ, którego zasady działania określa ustawa o KAS, odpowiedzialny za administrację celno-skarbową w Polsce.

ISZTAR

Polski system informacji celnej korzystający z danych systemu TARIC, dostosowany do krajowych użytkowników.

Przedstawicielstwo bezpośrednie

Działanie przedstawiciela w imieniu i na rzecz klienta, gdzie odpowiedzialność za zobowiązania ponosi głównie przedsiębiorca.

Przedstawicielstwo pośrednie

Działanie przedstawiciela we własnym imieniu, ale na rzecz klienta, co może skutkować solidarną odpowiedzialnością za dług celny.

AEO (Authorized Economic Operator)

Status upoważnionego przedsiębiorcy przyznawany zaufanym firmom, co pozwala na szybsze odprawy i mniejszą liczbę kontroli.

Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT)

Decyzja administracyjna określająca klasyfikację towaru, ważna przez okres $3$ lat.

Wiążąca Informacja o Pochodzeniu (WIP)

Decyzja organów celnych określająca kraj pochodzenia towaru, ważna przez okres $3$ lat.

Okres przechowywania dokumentów celnych

Obowiązkowo minimum $3$ lata liczone od końca roku, w praktyce często $5$ lat lub dłużej (fakultatywnie).

Niepreferencyjne pochodzenie towarów

Status towaru, który skutkuje zastosowaniem zwykłych stawek celnych.

Preferencyjne pochodzenie towarów

Możliwość korzystania z obniżonych lub zerowych stawek celnych dzięki umowom o wolnym handlu (FTA), systemowi GSP lub uniom celnym.

Wartość celna towarów

Cena (najczęściej wartość transakcyjna), na której podstawie oblicza się należne cło przy imporcie.

Metoda towarów identycznych

Pomocnicza metoda obliczania wartości celnej na podstawie ceny takich samych towarów wcześniej importowanych do UE.

Uszlachetnianie bierne

Procedura polegająca na czasowym wywozie towaru unijnego poza UE w celu przetworzenia, gdzie cło płaci się tylko od wartości dodanej.

Odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem od cła

Procedura, w której za każdy miesiąc użytkowania towaru płaci się $3\%$ cła należnego przy normalnym imporcie (maksymalnie do $100\%$).

Uszlachetnianie czynne

Procedura pozwalająca na przywóz towarów spoza UE w celu naprawy lub obróbki bez płacenia ceł i podatków pod warunkiem ich wywozu.

Instrumenty parataryfowe

Środki wpływające na handel podobnie jak cła (np. opłaty antydumpingowe i wyrównawcze), chroniące rynek przed nieuczciwą konkurencją.

Regulacje pozataryfowe

Ograniczenia handlu niepolegające na cłach, takie jak kontyngenty, licencje, zakazy przywozu oraz normy techniczne i sanitarne.

Skrócona deklaracja przywozowa (PDS)

Elektroniczna informacja wysyłana do urzędu celnego przed przybyciem towaru do UE dla celów oceny ryzyka bezpieczeństwa.

Procedura składu celnego

Przechowywanie towarów nieunijnych w specjalnych magazynach (publicznych lub prywatnych) z zawieszeniem ceł i podatków.

Karnet TIR

Międzynarodowy dokument i gwarancja ułatwiająca transport drogowy towarów zaplombowanych, bez pełnej kontroli na każdej granicy.

Karnet ATA

Międzynarodowy dokument pozwalający na czasowy wywóz produktów (np. eksponatów, próbek) bez płacenia należności celno-podatkowych.

Dług celny

Kwota należności, którą dłużnik (zazwyczaj importer) musi zapłacić państwu przy imporcie towaru.

Dłużnik solidarny

Sytuacja, w której więcej niż jedna osoba (np. importer i przewoźnik) odpowiada za spłatę tego samego długu celnego.

Zabezpieczenie kwoty długu celnego

Forma ochrony interesów państwa (gotówka, gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa) wymagana przy procedurach zawieszających.