les 2: belang van psychodiagnostiek

deductie

als uw premissen waar zijn, dan is de conclusie geldig

inductie

afleiden van een wetmatigheid uit een aantal voorbeelden

abductie

terug redeneren vanuit

bias

stereotype neiging, onbewuste tendens of verborgen (voor)oordeel

fundamentele attributiefout

bias

= neiging om andermans afkeurenswaardig gedrag toe te schrijven aan persoonlijke kenmerken, maar het eigen afkeurenswaardig gedrag toe te schrijven aan situationele invloeden (omgekeerd voor lovenswaardig gedrag)

confirmation bias

vals-consensuseffect

bias

= neiging om te denken dat anderen hetzelfde als ons denken

illusie van controle

bias

= perceptie dat toevallige gebeurtenissen controleerbaarder zijn dan ze werkelijk zijn. als bepaalde dingen vaak genoeg samen voorkomen, hebben we de neiging om hier een causale relatie tussen te zien terwijl dat niet zo is

heuristiek

verkorte routes nemen van beslissingen

representativiteit

heuristiek

= oordeel baseren op gelijkenis met een bepaald prototype

dus rekening houden met andere vormen van relevante informatie is belangrijk

voorbeelden:

• illusoire correlaties: verbanden zien waar er geen verbanden zijn

• geen rekening houden met a priori waarschijnlijkheid van de verschillende categorieën

• conjunctiefout: ten onrechte denken dat een combinatie van eigenschappen waarschijnlijker is dan een van de afzonderlijke eigenschappen (combinatie van bepaalde componenten kan nooit meer waarschijnlijk of meer frequent voorkomen dat de componenten apart)

• wet van de kleine getallen

• regressie naar het gemiddelde

beschikbaarheid

heuristiek

= de waarschijnlijkheid van iets schatten hangt af van het gemak waarmee ze er voorbeelden van kunnen bedenken

verankeren

heuristiek

= bij het inschatten van de waarschijnlijkheid vertrekken van initiële waarde (anker), waarbij het anker een disproportionele impact heeft op de eindbeslissing, je geeft voorrang aan iets wat je eerst ziet en je gaat andere info negeren

voorstelling

heuristiek

= manier waarop iets wordt voorgesteld, beïnvloedt je beslissing