Conflict Israël en Palestina

NAVO

Militair bondgenootschap van westerse landen (1949) tegen Sovjet-invloed.

OPEC

Organisatie van olieproducerende landen die olieprijzen beïnvloeden.

Sykes-Picot-Akkoord

Geheime verdeling van het Midden-Oosten tussen Frankrijk en Groot-Brittannië.

Autocratisch regime

Niet-democratisch systeem met een dictatoriale leider.

War on Terror

Amerikaanse militaire interventies in Afghanistan en Irak na 2001.

Arabisch nationalisme

Idee van eenheid onder Arabische volkeren op basis van taal en cultuur.

Islamisme

Idee dat politiek bestuur gebaseerd moet zijn op de islam.

Diaspora

Verspreiding van een volk over verschillende landen.

Mengvolk

Volk met gemengde afkomst/genetische achtergrond.

Monotheïstisch

Geloof in één God.

Getto

Afgesloten woongebied voor een bepaalde bevolkingsgroep.

Dreyfusaffaire

Onterechte veroordeling van Alfred Dreyfus door antisemitisme.

Pogrom

Gewelddadige aanval tegen een bevolkingsgroep, vaak Joden.

Sociaaldarwinisme

Theorie die “superieure en inferieure rassen” beweert.

Antisemitisme

Jodenhaat.

Assimilatie

Aanpassen aan een dominante cultuur met verlies van eigen cultuur.

Zionisme

Beweging die een Joods land in Palestina wil.

Kibboets

Collectieve Joodse landbouwgemeenschap in Palestina.

Balfourverklaring

Officiële Britse toelating aan de zionistische beweging om zich in ruil voor geld te mogen vestigen in Brits Palestina

Mandaatgebied

Kolonie met vooruitzicht op onafhankelijkheid.

Machtsvacuüm

Situatie zonder duidelijke machthebber.

Plan Dalet

Militair plan van Haganah (1948), omstreden i.v.m. Palestijnse vlucht.

Nakba

Letterlijk “ramp” voor Palestijnen die in 1948 voor en na de stichting van Israël met geweld verdreven werden en 78% van hun grondgebied verloren.

Green Line

Wapenstilstandslijn tussen Israël en Palestijnse gebieden (1949).

Suezcrisis

een oorlog in 1956 rond de nationalisatie van het Suezkanaal door Egypte. Israël, Frankrijk en het VK vielen Egypte aan, wat leidde tot internationale spanningen.

Arabische Liga

Samenwerking van Arabische landen (1945).

Aswandam

Dam in Egypte; bouw leidde tot internationale spanningen.

Eisenhowerdoctrine

VS-interventiepolitiek in Midden-Oosten tegen communisme.

Wiedergutmachung

Duitse herstelbetalingen aan Israël na de Holocaust.

PLO

Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (1964).

Zesdaagse Oorlog

een conflict in 1967 waarbij Israël vocht tegen Egypte, Syrië en Jordanië. Israël veroverde daarbij grote gebieden zoals de Westelijke Jordaanoever en Gaza.

El Fatah

“De overwinning”, guerrillabeweging opgericht in 1959.

Leila Khaled

Palestijnse militante bekend van vliegtuigkapingen.

Nederzettingspolitiek

Israëlische kolonisatie van Westelijke Jordaanoever vanaf 1967.

Yom Kippoeroorlog

een conflict in 1973 waarbij Egypte en Syrië Israël aanvielen op de Joodse feestdag Yom Kippur. De oorlog eindigde na enkele weken met een staakt-het-vuren en onderhandelingen

Olieboycot

OPEC verhoogde olieprijzen door productie te beperken.

Arafatsjaal

Symbool van Palestijnse vrijheidsstrijd.

Camp David-akkoorden

een reeks afspraken die in 1978 werden gesloten tussen Egypte en Israël met bemiddeling van de Verenigde Staten onder president Jimmy Carter. Ze leidden tot een vredesverdrag waarbij Egypte Israël erkende in ruil voor de terugtrekking van Israël uit de Sinaïwoestijn.

Milities

Gewapende groeperingen van politieke bewegingen.

Sabra en Chatilla

Massamoord op Palestijnen in Libanon (1982).

Falangisten

Christelijke Libanese militie tegen Palestijnen.

Hamas

“vuur”, extremistische soennitische Palestijnse verzetsbeweging in Gaza die streeft naar de vernietiging van de staat Israël, opgericht in 1987.

Hezbollah

“Partij van God”, extremistische sjiitische Palestijnse verzetsbeweging in Libanon, opgericht in 1982.

Eerste Intifada

Grootschalige opstand van de Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever vanaf 1987.

Break their bones policy

Israëlisch legerbeleid van hard optreden tegen opstand.

Oslo-akkoorden

Vredesakkoorden tussen Israël en PLO (1993). Eerste stap in vredesproces met wederzijdse toegevingen in 1993.

Zone A

Palestijns bestuurd gebied (beperkt).

Zone B

Gemengd Palestijns-Israëlisch bestuurd gebied.

Zone C

Israëlisch gecontroleerd gebied op Westelijke Jordaanoever.

Tweede Intifada

Gewelddadige Palestijnse opstand (vanaf 2001).

Martelaar

Iemand die sterft voor een hoger doel.

Sinn Féin

Ierse partij die streeft naar Ierse eenheid.

Tunneleconomie

Situatie waarin geld en goederen vooral via informele of illegale kanalen worden verhandeld, buiten de officiële economie om.

Palestijnse Islamitische Jihad

een extremistische en gewelddadige beweging voor de vernietiging van Israël die opgericht werd in 1981 en banden heeft met Iran.

Mars voor de terugkeer

Wekelijkse marsen van Gazanen als protest tegen de blokkade van Gaza door Israël, sinds 2018.