Par 1. Idee en oorsprong van de rechtsstaat Rechtsstaat- een staat waarin burgers met grondrechten worden beschermd tegen macht en willekeur door de

Rechtsstaat

Een staat waarin burgers met grondrechten worden beschermd tegen macht en willekeur door de overheid.

Grondrechten

Rechten die fundamenteel zijn voor de vrijheid, ontplooiing, welzijn en bescherming van het individu en groepen, vastgelegd in de grondwet.

Legaliteitsbeginsel

De overheid mag alleen beperkingen opleggen aan de vrijheid van burgers als die beperkingen in wetten zijn vastgelegd en voor iedereen gelden.

Dictatuur

Een systeem waar 1 machthebber of 1 partij beslist wat de regels zijn, met weinig vrijheden voor burgers.

Trias politica

De scheiding van machten: wetgevende, uitvoerende, en rechterlijke macht, om machtsmisbruik te voorkomen.

Jurisprudentie

Het geheel van uitspraken door rechters, belangrijk voor het nemen van beslissingen in rechtszaken.

Klassieke grondrechten

Rechten die meestal over politiek gaan, zoals gelijkheidsbeginsel, politieke rechten en vrijheidsrechten.

Sociale grondrechten

Rechten die de overheid verplichten om een zorgplicht te hebben tegenover de burgers, zoals werkgelegenheid en volksgezondheid.

Rechtsorde

Het geheel van rechtsregels en rechtsbeginselen en de manier waarop het recht is georganiseerd in een land.

Privaatrecht

Relaties tussen burgers onderling, vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek.

Publiekrecht

Relaties tussen burgers en overheid, met focus op publieke belangen en wettelijke strafbepalingen.

Checks and balances

Een systeem waarin de verschillende machten elkaar controleren om te voorkomen dat 1 macht te veel invloed verwerft.