literaire begrippen Nederlands

Ik-perspectief

Het verhaal wordt verteld via de ik-persoon.

Personaal perspectief

Het verhaal wordt verteld door een persoon die vertelt wat één personage meemaakt en weet.

Alwetend perspectief

De verteller weet wat er gebeurt en wat alle personages denken en voelen.

Ruimte

De plaats waarin het verhaal zich afspeelt.

Verteltijd

Hoe lang het duurt om het verhaal te vertellen of te lezen.

Vertelde tijd

De tijdsduur die de gebeurtenissen in het verhaal beslaan.

Historische tijd

Wanneer het verhaal zich afspeelt in de geschiedenis.

Open plek

Er wordt iets verteld, maar het einde of een belangrijk deel blijft onduidelijk, zodat je zelf moet nadenken over wat er gebeurt.

Cliffhanger

Er wordt iets spannends verteld, maar het verhaal eindigt op een moment waarop je wilt weten hoe het verdergaat.

Spanningsboog

De opbouw van spanning in een verhaal, van het begin van de spanning tot het hoogtepunt en de afloop.

Karakter

Een personage in een verhaal met bepaalde eigenschappen, gevoelens en gedachten.

Type

Een personage dat weinig verandert en vooral bepaalde vaste eigenschappen heeft.

Motief

Een terugkerend element in een verhaal dat een bepaalde betekenis heeft.

Thema

Het belangrijkste onderwerp of de centrale gedachte van een verhaal.

Titelverklaring

De uitleg van de betekenis en het verband tussen de titel en het verhaal.

Motief

Een element dat meerdere keren in een verhaal terugkomt en betekenis heeft.

Verhaallijn

De opeenvolging van gebeurtenissen die samen het verhaal vormen.

Tijdsprong

Een sprong in de tijd waarbij een periode wordt overgeslagen.

Tijdverdichting

Een lange periode wordt in korte tijd verteld.

Flashback

Een terugblik naar een gebeurtenis die eerder heeft plaatsgevonden.

Vooruitwijzing

Een aanwijzing in het verhaal die verwijst naar iets wat later zal gebeuren.