transtheoretical model of change (college 2)

health psychology

transtheoretical model of change (TTM)

beschrijft gedragsverandering als een proces met verschillende stadia

stages of change

1. precontemplation

2. contemplation

3. preparation

4. action

5. maintenance

hoeft niet lineair te zijn, en relapse is mogelijk

precontemplation

persoon is niet van plan om op korte termijn te veranderen

contemplation

persoon begint het probleem te erkennen en denkt na over verandering

• er is bewustzijn, maar ook nog twijfel

• overwegen

preparation

persoon in van plan binnenkort daadwerkelijk te veranderen en begint zich daarop voor te bereiden

• er worden concrete stappen gezet

action

persoon heeft daadwerkelijk zijn gedrag veranderd

maintenance

persoon probeert gedragsverandering te behouden

• zorgen dat je niet terugvalt (relapse)

experiential processes

belangrijk is vroege fases

• consciousness raising (meer kennis en bewustzijn krijgen over het probleem)

• dramatic relief (emotioneel geraakt worden over de gevolgen van het gedrag)

• self-reevaluation (nadenken of gedrag past bij wie je wil zijn)

• environmental reevaluation (nadenken over gevolgen van je gedrag voor anderen)

• social liberation (bewust orden van sociale mogelijkheden en omstandigheden die verandering ondersteunen)

behavioral processes

belangrijk tijdens action en maintenance

• self-liberation (overtuiging dat je kan veranderen en ervoor kiest om dat ook te doen)

• counterconditioning (oude reactie vervangen voor een nieuwe)

• stimulus control (omgeving aanpassen zodat trigger minder zijn)

• reinforcement management (gezond gedrag belonen)

• helping relationships (sociale steun gebruiken)

decisional balance

mensen wegen voor- en nadelen van verandering tegen elkaar af

self-efficacy

vertrouwen dat je in staat bent om het gewenste gedag uit te voeren

interventies voor de verschillende fases

• precontemplation: bewustzijn vergroten

• contemplation: voor- en nadelen van verandering duidelijk maken

• preparation: plan maken

• action: gedragsverandering ondersteunen

• maintenance: terugval voorkomen

match-mismatch principe

interventie matchen met de verandingsfase

• iemand die nog helemaal niet over stoppen nadenkt, heeft een andere behoefte dan iemand die wel wil stoppen