Meteo

Kwikbarometer

Barometer met kwik waarmee luchtdruk nauwkeurig wordt gemeten; vereist index-, temperatuur-, schaal-, zwaartekracht-, hoogte- en capillariteitscorrecties.

Indexcorrectie

Correctie voor instrumentfouten, gegeven door fabrikant of inspecteur.

Temperatuurcorrectie

Correctie op een barometeraflezing vanwege temperatuurinvloed.

Schaalcorrectie

Correctie af te lezen in een tabel op basis van temperatuur en barometerstand.

Zwaartekrachtcorrectie

Correctie afhankelijk van de breedtegraad.

Hoogtecorrectie

Correctie afhankelijk van hoogte boven zeeniveau en luchttemperatuur.

Capillariteitscorrectie

Correctie voor capillaire werking in een kwikbarometer; meestal verwerkt in de indexcorrectie.

Aneroïde barometer

Barometer zonder vloeistof die werkt met een luchtledige doos.

Precisie aneroïde barometer

Nauwkeurige aneroïde barometer die een kwikbarometer kan vervangen.

Barograaf

Instrument dat veranderingen van luchtdruk grafisch registreert.

Depressie

Gebied met lage luchtdruk.

Anticycloon

Gebied met hoge luchtdruk.

Warmtefront

Front waarbij warme lucht over koude lucht schuift.

Koudefront

Front waarbij koude lucht onder warme lucht schuift.

Warmtecapaciteit

Hoeveelheid warmte nodig om de temperatuur van een stof met 1°C te verhogen.

Soortelijke warmte

Hoeveelheid warmte nodig om 1 kg van een stof 1°C in temperatuur te laten stijgen.

Temperatuurgradiënt

Aantal graden temperatuurverandering per 100 meter hoogteverschil.

Amplitude

Verschil tussen hoogste en laagste temperatuur gedurende een bepaalde periode.

Isotherm

Lijn op een kaart die plaatsen met dezelfde temperatuur verbindt.

Celsiusschaal

Temperatuurschaal gebaseerd op water dat bevriest bij 0°C en kookt bij 100°C.

Fahrenheitschaal

Temperatuurschaal waarbij water bevriest bij 32°F en kookt bij 212°F.

Absolute temperatuur

Temperatuur uitgedrukt in Kelvin.

Kwikthermometer

Thermometer die werkt met de uitzetting van kwik.

Alcoholthermometer

Thermometer die werkt met de uitzetting van alcohol.

Bimetaalthermometer

Thermometer die werkt met twee metalen die verschillend uitzetten bij temperatuurverandering.

Thermograaf

Instrument dat temperatuurveranderingen automatisch registreert.

Thermogram

Grafische registratie van temperatuurverloop.

Maximumthermometer

Thermometer die de hoogste bereikte temperatuur bewaart.

Koortsthermometer

Maximumthermometer met vernauwing zodat het kwik niet terugvloeit.

Maximumthermometer met index

Maximumthermometer waarbij een index op het kwikniveau blijft steken.

Minimumthermometer

Thermometer die de laagste bereikte temperatuur bewaart.

Combinatie minimum-maximumthermometer

U-vormige thermometer die zowel minimum- als maximumtemperatuur registreert.

Psychrometer

Instrument voor het meten van relatieve luchtvochtigheid en dauwpunt.

Waterdamp

Gasvormige toestand van water aanwezig in de atmosfeer.

Dampdruk

Druk uitgeoefend door waterdampmoleculen.

Verzadigde lucht

Lucht die bij een bepaalde temperatuur geen extra waterdamp meer kan bevatten.

Maximale dampdruk

Dampdruk van volledig verzadigde lucht.

Relatieve luchtvochtigheid

Percentage aanwezige waterdamp ten opzichte van de maximale hoeveelheid waterdamp.

Dauwpunt

Temperatuur waarbij lucht verzadigd raakt en condensatie begint.

Absolute luchtvochtigheid

Massa waterdamp per massa droge lucht.

Mengverhouding

Verhouding van waterdampmassa tot droge luchtmassa.

Slingerpsychrometer

Psychrometer die door ronddraaien een constante luchtstroom creëert.

Psychrometer van Assmann

Psychrometer met ventilator voor een constante luchtstroom langs twee thermometers.

Haarhygrometer

Instrument dat luchtvochtigheid meet op basis van uitzetting van haren.

Hygrograaf

Instrument dat veranderingen in luchtvochtigheid registreert.

Anemometer

Instrument dat windsnelheid meet.

Windmonitor

Apparaat aan boord dat relatieve windrichting en windsnelheid toont.

Ware wind

Werkelijke windrichting en windsnelheid ten opzichte van de aarde.

Relatieve wind

Wind waargenomen ten opzichte van een bewegend schip.

Beaufortschaal

Schaal voor het uitdrukken van windkracht.

Atmosfeer

Gasvormige laag rond de aarde.

Troposfeer

Laag van de atmosfeer waarin vrijwel alle weersverschijnselen voorkomen.

Tropopauze

Grenslaag tussen troposfeer en stratosfeer.

Stratosfeer

Atmosferische laag boven de troposfeer die ozon bevat.

Stratopauze

Grenslaag tussen stratosfeer en mesosfeer.

Mesosfeer

Atmosferische laag tussen stratosfeer en thermosfeer.

Mesopauze

Grenslaag tussen mesosfeer en thermosfeer.

Thermosfeer

Atmosferische laag met zeer hoge temperaturen door ionisatie.

Thermopauze

Grenslaag tussen thermosfeer en metasfeer.

Metasfeer

Buitenste laag waarin nauwelijks temperatuurverandering optreedt.

Homosfeer

Atmosferisch gebied tot ongeveer 80 km met constante samenstelling.

Heterosfeer

Atmosferisch gebied waar de samenstelling van gassen varieert.

Exosfeer

Buitenste deel van de atmosfeer met zeer lage luchtdruk.

Ionosfeer

Atmosferisch gebied waarin ionisatie radiogolven beïnvloedt.

D-laag

Onderste laag van de ionosfeer.

E-laag

Ionisatielaag op ongeveer 100 tot 120 km hoogte.

F1-laag

Ionisatielaag die overdag korte radiogolven weerkaatst.

F2-laag

Belangrijkste ionisatielaag voor langeafstandsradioverbindingen.

Parelmoerwolken

Wolken op grote hoogte met parelachtige kleuren.

Lichtende nachtwolken

Wolken zichtbaar na zonsondergang op grote hoogte.

Insolatie

Verwarming van de aarde door inkomende zonnestraling.

Dispersie

Spreiding van licht in verschillende richtingen.

Convectie

Warmteoverdracht door verplaatsing van verwarmde lucht of vloeistof.

Turbulentie

Menging van luchtmassa's door onregelmatige bewegingen.

Adiabatische temperatuurverandering

Temperatuurverandering zonder warmte-uitwisseling met de omgeving.

Latente warmte

Warmte nodig voor een faseverandering zonder temperatuurverandering.

Droog adiabatisch verval

Temperatuurdaling van droge lucht van ongeveer 1°C per 100 m stijging.

Verzadigd adiabatisch verval

Temperatuurdaling van verzadigde lucht die kleiner is door vrijkomende latente warmte.

Omgevingsverval

Werkelijke temperatuurverandering van de atmosfeer met de hoogte.

Stabiel evenwicht

Toestand waarbij verplaatste lucht terugkeert naar de oorspronkelijke hoogte.

Labiel evenwicht

Toestand waarbij verplaatste lucht verder blijft stijgen of dalen.

Neutraal evenwicht

Toestand waarbij verplaatste lucht op de nieuwe hoogte blijft.

Voorwaardelijke instabiliteit

Instabiliteit afhankelijk van de vochtigheid van de lucht.

Temperatuurinversie

Situatie waarbij de temperatuur stijgt met de hoogte.

Lagedrukgebied

Gebied met relatief lage luchtdruk.

Hogedrukgebied

Gebied met relatief hoge luchtdruk.

Isallobaar

Lijn die plaatsen met gelijke luchtdrukverandering verbindt.

Luchtdrukgradiënt

Verandering van luchtdruk per afstandseenheid.

Low

Engelse term voor een lagedrukgebied.

High

Engelse term voor een hogedrukgebied.

Ridge

Rug van hoge druk tussen drukgebieden.

Col

Zadelgebied tussen twee hoge en twee lage drukgebieden.

Trough

Uitloper van een lagedrukgebied met stijgende lucht.

Vore

Trog in bergachtig gebied.

Corioliskracht

Afbuigende kracht veroorzaakt door de aardrotatie.

Centrifugaalkracht

Schijnbare kracht die optreedt bij beweging rond een centrum.

Geostrofische wind

Wind waarbij gradiëntkracht en corioliskracht in evenwicht zijn.

Ageostrofische wind

Wind die niet evenwijdig aan de isobaren waait.

Gradiëntwind

Wind beïnvloed door gradiëntkracht, corioliskracht en centrifugaalkracht.

Grondwind

Wind dicht bij het oppervlak die beïnvloed wordt door wrijving.