1. Jaka jest istota, pojęcie, rodzaje i funkcje prawa?

1. Jaka jest istota, pojęcie, rodzaje i funkcje prawa?

Odpowiedź:

Prawo jest zespołem norm ustanowionych lub uznanych przez państwo, których przestrzeganie jest zabezpieczone możliwością zastosowania przymusu państwowego. Jego istotą jest regulowanie stosunków społecznych oraz zapewnienie ładu, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

Rodzaje prawa:

• prawo publiczne i prywatne,

• prawo materialne i procesowe,

• prawo krajowe i międzynarodowe.

Funkcje prawa:

• regulacyjna (porządkuje życie społeczne),

• ochronna (chroni dobra i interesy),

• organizacyjna (określa strukturę państwa),

• wychowawcza (kształtuje pożądane postawy),

• kontrolna i stabilizacyjna.

2.

2. Jakie – obok prawa – znasz inne systemy normatywne?

2. Jakie – obok prawa – znasz inne systemy normatywne?

Odpowiedź:

Obok prawa funkcjonują także:

• normy moralne – określające, co jest dobre lub złe,

• normy religijne – wynikające z zasad danej religii,

• normy obyczajowe – utrwalone zwyczaje społeczne,

• normy organizacyjne – obowiązujące w organizacjach i instytucjach.

Różnią się od norm prawnych tym, że ich przestrzeganie nie jest zabezpieczone przymusem państwowym. Sankcje mają charakter społeczny, moralny lub religijny.

3. Co to jest norma prawna? (pojęcie, budowa i rodzaje)

3. Co to jest norma prawna? (pojęcie, budowa i rodzaje)

Odpowiedź:

Norma prawna jest podstawowym elementem prawa. Jest to reguła postępowania skierowana do określonych adresatów, ustanowiona lub uznana przez państwo.

Budowa normy prawnej:

• hipoteza – wskazuje adresata i okoliczności zastosowania normy,

• dyspozycja – określa sposób zachowania,

• sankcja – określa konsekwencje naruszenia normy.

Rodzaje norm:

• nakazujące,

• zakazujące,

• uprawniające,

• bezwzględnie obowiązujące,

• względnie obowiązujące.

4. Jakie relacje zachodzą pomiędzy przepisem prawa a normą prawną? Jakie znasz rodzaje norm prawnych?

4. Jakie relacje zachodzą pomiędzy przepisem prawa a normą prawną? Jakie znasz rodzaje norm prawnych?

Odpowiedź:

Przepis prawny jest jednostką redakcyjną aktu prawnego, np. artykułem ustawy. Norma prawna natomiast jest regułą postępowania odczytywaną z przepisów prawa.

Relacja między nimi polega na tym, że:

• jeden przepis może zawierać kilka norm,

• jedna norma może być rekonstruowana z kilku przepisów.

Rodzaje norm prawnych:

• nakazujące,

• zakazujące,

• uprawniające,

• bezwzględnie obowiązujące (ius cogens),

• względnie obowiązujące (ius dispositivum).