straf en criminaliteit in historisch perspectief

gedaan met les 10

criminologie

• Studie criminaliteit, oorzaken, gevolgen, reacties

• Criminaliteit definiëren, meten, verklaren

waarschuwt vr strenge bestraffing, taak overheid = toezicht op bevolking vergroten

dirck volckertszoon coornhert (late ME) (2)

bestraffing gecombineerd m zorg, resocialisatie en maatschappelijke hervormingen

def penal welfarism

continuiteit, arbeidersklasse, extra politsurv bij ex-gedet, nw wet meth, interactie burgers-polit

aard v politiewerk twee helft 19e eeuw (5)

burgerwacht

(belgische politie in de 19e eeuw)

• (1830-1914)

• vrijwillig initiatief, burgerparticipatie

• formalisering via wettelijk kader

• burgers, maar verplichte dienst

• hybride: publiek-privaat karakter

centralisering, professionalisering, politieke surveillance en angst vr gevaarlijke klassen

belgische politie na 1870 (4)

sociale controle en bescherming burgerlijke orde

belgische politie 1830-1870 (2)

franse en hollandse erfenis, parlementaire controle op polit, decentralisatie openbare orde, m verantw bij burg

hoofdprincipes vd belgische politie 19e eeuw (3)

omgfactoren, interacties en imitatie

Franse milieuschool kenmerken (3)

medische expertise, technologische ontwikkelingen

Italiaanse antropologische school kenmerken (2)

eco ontwrichting, stijging armoede en rondtrekkende grpn

rurale crisis vd jaren 1840 kenmerken (3)

banditisme, eigendom, schaarste, buitenrechtelijk

alledaagse rurale criminaliteit 19e eeuw kenmerken (4)

snelle verstedelijking en industrialisering, investering in regulering en verfraaien publieke ruimte, opkomst middenklasse

onveiligheid in de stad en op het platteland 19e eeuw kenmerken (3)

jonge mannen als dader, eigendomsdelicten vaker in winter, belang alcohol bij geweldsdelicten

conclusies statistiek studie adolphe quetelet en andré-michel guerry (3)

plural policing, cr preventie, felonies, meritocratische struc, uniform

Groot-Brittanië politiebestel kenmerken 19e eeuw (5)

taken verdeeld, onderlinge rivaliteit, werklozen en bedelaars, haute en basse police

Franse politiebestel kenmerken 19e eeuw (4)

banditisme, politieke dimensie, smokkel

criminaliteit ten tijde vd revolutie en oorlog kenmerken begin 19e eeuw (3)

hervormingen, gerechtelijke reorg: herstel inq vrond, beperking rol jury, doodstraf, strafkolonie, algehele verbrd verkl, zware fysieke straffen

napoleontische tijd (1799-1815) kenmerken (7)

voorwaarden rechtsbescherming en bestrijding cr, preventie en rehabilitatie, vaste straffen, herv rechtbanken, jurys, harde vrijheidsstraffen

franse revolutie kenmerken (6)

economische crises, religieuze conflicten en onduidelijkheid over gevolgen klimatologische omstandigheden

verklaringen vr hekserij (3)

harde alternat, koloniale verban, vrijheidsstraffen, werkethiek, social bandit, banditisme, eigenrichting en vigilantisme, hekserij

verlichting kenmerken 18e eeuw (10)

publiek proces, jury, confrontatie, minder sociale juridische ongelijkheid, grt persvrijheid en rechtsbescherming

engeland kenmerken 17e en 18e eeuw (5)

invld inquisitoir, geheime onderzoeken, poging tot herv, ongelijkheid

continentaal europa kenmerken 17e en 18e eeuw (4)

germaanse tijd, karolingische tijd, late me, ancien regime, verlichting, fr revol, napoleontische tijd

periodes tot 1815 (7)

bedelarij en landloperij, brede waaier aan straffen, alg afschrikking en demonstratie macht

late middeleeuwen kenmerken (4)

overheid eigen initiatief, publiek onderzoek, actieve waarheidsvinding

inquisitoir strafproces kenmerken (3)

conflict zk v dader, slach en fam, tsskomst overheid, verzoening, machtstoename overheid, particuliere aangelegenheid

accusatoire strafproces kenmerken (5)

hierar, publiek strafrecht, wroegingsprocedure => inquisitoir, einde recht op wraak

karolingische rijk kenmerken 8e-10e eeuw (4)

geen georg staatsstruc, bestraf vnt slach, ontw boetestelsel

germaanse tijd kenmerken (3)

bestuurlijke politie

= openbare ordehandhaving, preventie criminaliteit

gerechtelijke politie

= wat bestuurlijke politie niet hadden kunnen voorkomen, verzameling bewijsmateriaal en overdracht daders aan rechtbank

stroperij

= illegaal jagen of plukken v vruchten

→ als klassenconflict → wraak op landeigenaars, maar ook gwn opportuniteit

werkmansboekje

= was in de 19e en vroege 20e eeuw een officieel identiteits- en controleduurdocument voor arbeiders.

→ De werkgever hield het bij tijdens het dienstverband en noteerde er gedrag en prestaties in.

→ Zonder dit boekje kreeg een arbeider geen ander werk

John Howard

(persoon)

• spilfiguur in hervormingsagenda

• legde basis vr humane detentie en hygiëne

homo economicus

= theoretisch mensbeeld in de economie waarin de mens wordt gezien als een perfect rationeel, berekend en egoïstisch wezen

Arkan tigers

= de bijnaam van de Servische Vrijwilligersgarde, een beruchte paramilitaire groepering tijdens de oorlogen in Joegoslavië in de jaren 90

jury de jugement

= een groep van burgers die door het lot zijn aangewezen om tijdens een strafproces te beslissen over de schuldvraag van een beschuldigde. Dit systeem wordt toegepast bij zware misdrijven (zoals moord) die behandeld worden voor het Hof van Assisen in België of de Cour d'assises in Frankrijk

utilitarisme

= max v plezier, min v pijn

OF max v nut, min v overheidsinbreng

rotation offices

(1760)

= Om de corruptie en willekeur van de trading justices aan te pakken

• Dit waren officiële politiebureaus en rechtbanken waar meerdere vrederechters volgens een vastgesteld dienstrooster (rotatie) zitting hielden.

• Hierdoor werd de willekeur van één corrupte rechter ingeperkt, werd de rechtspraak transparanter, en konden er dagelijks snelle en goedkope zittingen voor kleine criminaliteit plaatsvinden

hue and cry

= de wettelijke verplichting voor burgers om luid alarm te slaan (met stem en hoorn) wanneer zij getuige waren van een misdrijf.

• Dorpsgenoten waren vervolgens verplicht om de achtervolging in te zetten en de dader te arresteren

trading justices

= toegankelijke laagdrempelige afhandeling v kleine conflicten in Londen

→ lokale vrederechters (Justices of the Peace) in het Londen van de 18e eeuw die hun ambt gebruikten als een lucratieve bron van inkomsten in plaats van als een publieke dienst.

• Ze verdienden geld door gerechtskosten te vragen voor elke klacht, arrestatie of borgtocht die ze behandelden.

• Omdat ze per zaak werden betaald, hadden ze er financieel baat bij om zoveel mogelijk zaken aan te nemen, wat leidde tot corruptie en een reputatie van onbetrouwbaarheid ("justice shops")

commissaires

= toegankelijke laagdrempelige afhandeling v kleine conflicten in Parijs

= werden de vaste hoofden van stedelijke politiediensten, belast met de openbare orde, het opsporen van misdrijven en het opstellen van processen-verbaal

vernw vh gevwezen, mod politapp, koloniale verbanning

oorsprong hedendaagse strafrechtsbedeling (AR) → 3 belangrijke ontwikkelingen

redlining

= een discriminerende praktijk waarbij banken, verzekeraars en overheden systematisch leningen, hypotheken of andere diensten weigeren aan bewoners in bepaalde (vaak raciale of etnische) wijken.

dei delitti e delle pene (1764)

boek Cesare Beccaria

verleden

wat vroeger heeft plaatsgevonden

geschiedsschrijving

•Wat wordt opgetekend: boeken, tijdschriften, tv-programma’s

•Interpretatie verleden en beschrijven en verklaren historische gebeurtenissen, fenomenen, processen, trends, …

methodologisch

•Archiefstudie, mondelinge geschiedenis

•Datatypes en –bronnen: primaire bronnen

Code v Hammurabi

(nabije oosten en mediterrane wereld)

•Bijna 300 bepalingen

•Principe van de lex talionis: “oog om oog, tand om tand”.

•Poging om wraak te reguleren en te begrenzen

•Hiërarchisch systeem: status of ‘waarde’ dader en slachtoffer bepaalt straf

lex talionis

oog om oog, tand om tand

religie, status en geweld

in vroege rechtssystemen (Hebreeuwse wet, vroege Griekse en Romeinse regelingen) combinatie van … (3)

germaanse tijd

(periode)

• 4^e tot 8^e eeuw n.C.

• Geen georganiseerde staatsstructuur en geen uniform recht

  • Vorsten en volksraden zonder bovenliggend bestuur

• Bestraffing vanuit slachtoffer

  • Wraakrecht en verlies van rechten/goederen dader

  • Vogelvrij, buiten de gemeenschap

  • Lange vetes en destabilisatie samenleving

• Gaandeweg ontwikkeling strafrechtelijk boetestelsel

  • Vb. Lex Salica (Clovis, 481-506)

    • Indeling van de verschillende misdrijven en van de toepasselijke boetes

  • Wraakrecht onttrokken bij slachtoffer

    • Privaatrechtelijke eis tot betaling van een boete (weergeld of zoengeld)

    • Schadevergoeding en ‘vrede’ van de gemeenschap terugkopen

  • Bij betwisting: civielrechtelijke procedure voor de schepenrechtbank

lex salica

= Indeling van de verschillende misdrijven en van de toepasselijke boetes

(6e E)

feodaal

= leenstelsel

karolingische rijk

(periode)

• Karel De Grote (747-814), West-Europa

• Feodaal, hiërarchisch staatsverband

  • Koning als ‘laatste en enige bron van recht’

• publiek strafrecht (bv. koninklijke verordeningen)

• Instelling van de wroegingsprocedure, aanzet tot inquisitoire rechtspleging

• Einde aan recht op wraak

  • Vergoeding geleden schade

  • Bij inbreuk afspraken: zwaardere (lijf)straf

  • Op termijn ook buiten wraak en verzoening toegepast

• Verval in tiende eeuw

  • ‘stilvallen’ verspreiding publiek strafrecht, maar Kerk neemt rol op (Godsvrede)

  • Doel: conflicten op vreedzame wijze beslechten

• In werkelijkheid nog steeds private conflictbeslechting

  • Leenstaten bouwen slechts langzaam een eigen strafrechtspleging uit

  • Opkomende steden en nieuwe elites: gekant tegen ontplooiing statelijk strafrecht

    • Eigen strafrechtsbedeling en parallelle strafrechtssystemen

inquisitoire rechtspleging

= een procesvorm in het recht waarbij de rechter of onderzoeksrechter een actieve en leidende rol heeft.

• Niet de strijd tussen twee partijen staat centraal, maar wel de objectieve zoektocht naar de materiële waarheid

buiten wraak

= Vroeger werd hiermee aangegeven dat iemand vrijgesteld was van straf of vervolging. Als iemand bijvoorbeeld per ongeluk of in zelfverdediging een misdrijf beging

wroegingsproces

= een juridische term uit het strafrecht. Het betekent een procedure waarbij iemand die veroordeeld is, achteraf spijt of berouw toont over een misdrijf en daardoor probeert een mildere behandeling of herziening te krijgen

= Lokale bevolkingsgroepen werden onder ede ondervraagd ("duergaende waerhede") over bekende misdaden in hun buurt. Dit zorgde ervoor dat plegers gestraft werden in het belang van de staat (de kiem van het publieke strafrecht), in plaats van dat families zelf wraak namen

accusatoir strafproces

(periode)

• Conflict zaak van dader, slachtoffer en familie, maar bestrijding onrecht op vreedzame wijze.

  • Tussenkomst overheid: ‘wapenstilstand’ met oog op verzoening

  • Bij plegen vredebreuk: strenge straffen

• Nadien verzoening, langdurige vrede en vergoeding geleden schade

• Machtstoename overheid: bv. bepalen onder welke voorwaarden verzoening moest gebeuren, toevertrouwd aan schepenen (paiseurs of peysmaekers).

• Worden dus vooral als particuliere aangelegenheden beschouwd, met bemiddeling door de overheid

• Echter talrijke misdrijven ongestraft (~status dader)

(Herman Bianchi)

godsoordeel

= een middeleeuwse rechtsprocedure waarin men door middel van een fysieke proef of tweegevecht de wil van een goddelijke macht probeerde vast te stellen. Men geloofde dat God of de goden de onschuldige beschermden en de schuldige zouden straffen of aanwijzen

inquisitoir strafproces

(periode)

• Schendingen van vorstelijk of plaatselijk vredesgebod

• Overheid op eigen initiatief strafrechtelijke onderzoeken, en zelf beschuldigden voor rechter brengen

• Privaat conflict tussen partijen → publiek onderzoek door overheid

• Actieve waarheidsvinding: verhoor, en nadien geheim onderzoek en de pijnbank

• In loop 16^e eeuw (vroege naar late ME) overgang accusatoir naar inquisitoir voltooid

  • Niettemin verschillende lokale praktijken tot aan Franse revolutie

• Vlaanderen

  • Versterking vorstelijk gezag, vervanging godsoordelen en tweegevechten, en herontdekking Romeins recht vanaf 12^e eeuw

late ME

(periode)

• Meeste vordeningen inzake bedelarij en landloperij, maar talloze gedragingen bestraft

• Brede waaier aan straffen: verwoesting huis, confiscatie en boete, verbanning (of bedevaart), verminking en brandmerken, en doodstraf

  • Onthoofden, opknopen, verbranden, koken, levend begraven, radbraken, verdrinken

• Tweevoudig doel

  • Algemene afschrikking of generale preventie

  • Demonstratie macht statelijke en lokale overheden

    • Politiek wankel tijdsgewricht

    • Overheid eigenaar geweldsmonopolie

    • Verschil in toenmalige geweldsnotie

alg afschrikking, demonstratie macht overheden

tweevoudig doel → late middeleeuwen

geweldsnotie

= het beeld of de visie die iemand of een samenleving heeft over wat geweld precies is.

• Het omvat de specifieke normen, waarden en maatschappelijke opvattingen die bepalen welk gedrag als toelaatbaar of juist als onacceptabel (gewelddadig) wordt beschouwd

Dirck Volckertszoon Coornhert

(Boeventucht, ofte middelen tot mindering der schadelyke ledighghanghers (1587))

• Geleerde en humanist

• Gericht aan de Staten van Holland

• Waarschuwt voor strenge bestraffingen (weinig nut)

  • Ziet taak overheid om toezicht op bevolking te vergroten

  • O.a. gevangenissen: dwangarbeid en gevangenisstraf als voornaamste straf

  • Verminking om te verhinderen dat ze zouden vluchten

  • Doodstraf vermijden, maar misdadigers nuttig gebruiken en disciplineren via dwangarbeid

• Humanisme en utilitarisme, met morele inslag

bridewell

(londen)

= tuchthuis, gevangenis of politiebureau met cellen

• Landlopers, bedelaars, prostituees

• Publieke financiering (stadsbestuur) → niet afhankelijk van inkomsten uit dwangarbeid

• Verspreiding over Engeland

calvinistische moraal

= Hard werken, rationeel, winst of de meeropbrengst herinvesteren (cf. Max Weber)

Pieter Spierenburg

tuchthuizen bekritiseerd door:

•Oprichters tuchthuizen geen calvinisten

•Organisatiemodel tuchthuizen gelijkend op traditioneel familiemodel

•Binnen protestantse landen dwangarbeid evenwel meer acceptabel

•Contacten tussen Noord-Europese steden zorgt voor verspreiding van ideeën en praktijk van tuchthuizen

•Secularisering maatschappij

•Tuchthuizen voor wie zich niet aan nieuwe orde onderwierp

(persoon)

= Aanwijzingen achttiende-eeuwse verschuiving van geweld, doodslag en moord tussen vreemden naar tussen intimi

vrijheidsberoving

• Galeislaven,

• dwangarbeiders bij publieke werken,

• politieke tegenstanders in kloosters,

• daklozen en zieken in ziekenhuizen,

• zwakzinnigen in speciale gestichten,

• verdachten in huizen van bewaring

tuchthuis

•Basis moderne gevangenissen

•Vnl. om behoeftige armen op te sluiten en via arbeid, discipline en gebed ‘goede burgers’ te laten worden

Bridewell (Londen)

•Landlopers, bedelaars, prostituees

•Publieke financiering (stadsbestuur) → niet afhankelijk van inkomsten uit dwangarbeid

•Verspreiding over Engeland

rasphuis

•Zowel strafgevangenis als inrichting

•Door overheid gerund

•Monopolie om hard hout te raspen (vijlen) → inkomen, naast belastingen

•Zaten vooral op cel, en jeugdige delinquenten beperkt onderwijs

•Spinhuis voor vrouwen (o.a. prostituees, en vrouwen die door hun familie daar werden opgesloten)

schout

= historische bestuursambtenaar en de vertegenwoordiger van de landheer in een stad of district.

• Je kunt zijn takenpakket het best vergelijken met een combinatie van de huidige burgemeester, officier van justitie en hoofd van de politie

centralisering politmodel

1667

•Verkrijgen inlichtingen, voorkomen en onderdrukken (openbare) ordeverstoring

•Eenhoofdige hiërarchie politieapparaat en institutionele scheiding tussen politie (opsporing) en justitie (vervolging) < - > schout

•Reorganisatie (geüniformeerde) stadswacht

•Aanstelling bestaande commissarissen tot ambtenaren (vast loon en verdeling verantwoordelijkheden stadsdistricten)

•Preventieve werking voornaamste taak

•Vanaf 18^e eeuw: beroep op tipgevers, schriftelijke rapportage aan luitenant, inlichtingen verzamelen over bevolking, nachtleven, criminele wereld, …

•Oprichting bureau de sûreté (voorlopers huidige opsporingsdiensten)

•Buitenlandse navolging

maréchaussée

1720 → centralisering politmodel (1667)

•Nood om toezicht op het land uit te oefenen.

•Organisatie per departementen: centralisering

•Financiering door overheid, met uniformering rangenstelsel en organisatie

•Optreden tegen landloperij, bedelarij, en vormen van gewelds- en vermogenscriminaliteit

•Bij gebrek aan politietoezicht namen burgers zelf veiligheidstaken op (patrouilleren bij nacht, of huurder bewakers in)

ancien régime (ar)

(periode)

• als gruwelijk beschouwd op vlak van bestraffing

• Typevoorbeeld: gewelddadige executie Robert-François Damiens, maart 1757

• Contrast executie en latere gedisciplineerd gevangenisregime

• Whig-historici: executie aangehaald als verschuiving van barbaarse richting humaner bestraffing via de gevangenisstraf (~lineaire geschiedenis)

• Michel Foucault: executie aangehaald als verschuiving van spektakel en lichamelijke straf naar controle van de ziel

• Realiteit: wreedheid executie heel uitzonderlijk

• Grote verklaringen hertekenen verleden

• Benaming suggereert statisch karakter en stilstand, maar voortdurende transformaties in wetgeving en bestuurspraktijken

  • Bv. Rusland: oude gebruiken en Westerse verlichtingsidealen

  • Ook in gecentraliseerde monarchieën zoals Frankrijk

    • Lokale gebruiken en machtsdemonstraties van seigneurs bleven belangrijk

    • Voorbeelden van rationalisering en professionalisering: nieuwe functies (bv. juge de paix, 1790) en vereiste basiskennis recht bij rechters

    • Bestuur kost geld: gerechtsgebouwen, gevangenissen en administratie

whig-historici

= executie aangehaald als verschuiving van barbaarse richting humaner bestraffing via de gevangenisstraf (~lineaire geschiedenis)

= verleden beschreven als een rechte lijn naar 'vooruitgang'. Ze zagen de geschiedenis als een onvermijdelijk succesverhaal van de opkomst van democratie, de parlementaire macht en burgerlijke vrijheden

=> aanschouwden inrichting politie als rationele, efficiënte stap in aanpak criminaliteit en ordeverstoring

→ robert peel’s Metropoliton Police omschereven als de ‘nieuwe politie’

• Recenter onderzoek: vooral voortzetting van de vroeger parish watches (uitleggen), maar dan ook overdag

• Geen detectives zoals de Bow Strees runners

• Primaire functie was preventie van criminaliteit via enerzijds patrouilleren (beat patrol) en dichtbij bevolking staan (‘wijkagent’), anderzijds vertrouwen op de wettelijke autoriteit van de nieuwe instelling

Michel Foucault

= executie aangehaald als verschuiving van spektakel en lichamelijke straf naar controle van de ziel

→ Zijn werk draait om de relatie tussen macht, kennis en taal.

→ Hij liet zien hoe instituties macht uitoefenen via opvattingen over wat 'waar' of 'normaal' is

(persoon)

Carolina

= het eerste grote en uniforme strafwetboek in de geschiedenis van het Duitse Rijk, dat in 1532 werd vastgesteld door keizer Karel V

continentaal Europa

(juridisch systeem)

•Invloed Romeins recht, inquisitoir

•Geheime, schriftelijke onderzoeken, beperkte openbaarheid, bewijs via tortuur

•Pogingen tot hervorming (schriftelijke motivering uitspraak vanaf midden 18^e E)

•… maar sociale en juridische ongelijkheid blijft: rijkere klasse in Frankrijk voor bailliage of sénéchaussée rechtbank, armere voor de prévôté (met zwaardere bevoegdheden)

bailliage of sénéchaussée

= rechtbanken van de rijkere klasse

prévôté

= rechtbank armere klasse (met zwaardere bevoegdheden) → AR

seigneur

= hungarian serfs had no rights other than to obey him

• was responsible for protecting the lives and property of his serfs, but he also had complete jurisdiction over them and was bound by no rules of precedent

• his powers could include jus gladii, the right of life and death

Engeland

(juridische systeem)

•Geen dominante Romeinsrechtelijke inquisitoire traditie

•Processen publiek, met jury en confrontatie aanklager en beklaagde

•Old Bailey (Londen) en publicatie proceedings (publ van de procedure)

•Sociale ongelijkheid werkte juridisch minder door

•Relatief grotere persvrijheid en rechtsbescherming tegen willekeur en koning (Habeas Corpus Act vs. lettre de cachet)

lettre de cachet

= an order of the king that enabled the imprisonment of an individual for an unspecific time and without any specific charge

habeas corpus act

= prevented the arrest and holding of any individual without specifid charge

old bailey

= de bekendste en belangrijkste strafrechtbank van Engeland en Wales, gevestigd in Londen

the bloodycode

= the criminal law in england

John Locke

(persoon)

= misdaad als inbreuk op bescherming en veiligheid samenleving

Denis Diderot

(persoon)

= een goede samenleving beschermt vrijheid en bezit, heeft evenredige belastingen, beloont talent en maakt burgers gelijk voor de wet

secularisering

= het proces waarin de maatschappij en instituties hun religieuze karakter verliezen

Emsley

(persoon)

= Verlichting niet als simpele oorzaak, maar als taal en argumenten waarmee elites hervorming legitimeren

•kleine diefstal als meest vrkomende vorm van cr

•Vaak weinig sociaal-economische afstand tussen dader en slachtoffer (cf. hedendaagse criminologische interpretaties)

•Alledaagsheid en nabijheid werkte stigmatisering in de hand

•toont hoe Europese machthebbers vaak naar Franse voorbeelden keken.

Cesare Beccaria

(persoon)

→ 1764

= rationalisering van wetten, utilitarisme, proportionaliteit, gelijkheid, kritiek op aanslepende procedures, verzet tegen doodstraf en tortuur

(dei delitti e delle pene)

houses of correction / tuchthuizen

= gericht op arbeid en heropvoeding (vb. Bridewell, rasphuis)

filantropische org

= non-profit instellingen die zich inzetten voor het algemeen belang

• Ze investeren geld, tijd of goederen om de samenleving te verbeteren. Het woord is afgeleid van het Grieks en betekent letterlijk 'liefde voor de mensheid'

transportation act

= koloniale verbanning

• convicts were shipped across the atlantic, principally tot the southern colonies of Maryland and Virginia

Henry Fielding

(persoon)

1707-1754

•linkte criminaliteit aan moraal en consumptie

•An enquiry into the causes of the late increase of robbers, and related writing (1751)

•Drie categorieën armen:

• niet kunnen werken,

• geen werk vinden,

• niet willen werken

•Verklaring criminaliteit gezocht in luxueuze levensstijl, gokken en lage zeden, en gelinkt aan broeihaarden zoals goedkope accommodaties en pandjeshuizen

kunnen, vinden, willen

3 categ v armen: niet … werken

(henry fielding)

maréchaussée

= op het platteland speelde rol in aanpak v bedelarij en landloperij

Eric Hobsbawn

(persoon)

•Social bandit

•Crimineel volgens autoriteiten, held of vrijheidsstrijder voor lokale bevolking

•Banditisme als sociaal protest

•Impact historisch onderzoek

Uwe Danker

(persoon)

= concluded that bandits were a much more modest phenomenon (= bescheiden verschijnsel) than the contemporary literature suggested