1/57
Accesio cedit principali
Rzecz przyłączona dzieli los rzeczy głównej.
Actor sequitur forum rei
Powód idzie za sądem pozwanego
Audiatur et altera pars
Niech będzie wysłuchana i druga strona
Bis de eagem re agi non potest
Nie można procesować się dwa razy o to samo
Cessante ratione legis, cessat lex ipsa
Gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa
Dura lex, sed lex
Twarde prawo, ale prawo
Ei incumbit probatio, qui dicit non qui negat
Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, co zaprzecza
Executio iuris non habet iniuriam
Egzewkowanie prawa nie jestem bezprawiem
Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est
Za początek i fundament całego testamentu uważa się za ustanowienie dziedzica
Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit
Spadkobranie to nic innego, jak sukcesja w całości prawa, jakie miał zmarły
Hominum causa omne ius constitutum
Wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi
Ignoratia iuris nocet, ignoratia facti non nocet
Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
Impossibulium nulla obligatio est
Zobowiązanie do świadczenia niemożliwe jest nieważne
In dubiis benigniora
W sytuacjach dwuznacznych (należy przyjąć pogląd) bardziej korzystny (dla stron)
In dubio pro reo
W razie wątpliwości, na korzyść pozwanego
Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia
Biegłość w prawie to znajomość rzeczy boskich i ludzkich oraz wiedza o tym, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe
Ius civile vigilantibus scriptum est
Prawo cywilne tworzone jest dla osób starannych
Ius est ars boni et aequi
Prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi
Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy
Iustitias vestras iudicabo
Osądzę waszą sprawiedliwość
Lex posterior derogat priori
Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
Lex retro non agit
Prawo nie działa wstecz
Male nostro iure uti non debemus
Nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa
Mater semper certa est, pater vero is est, quem nuptiae demonstrant
Matka jest zawsze pewna, ojcem zaś jest ten, na kogo wskazuje małżeństwo
Melior est conditio possidentis
Lepsze jest stanowisko tego, który posiada
Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur
Dziecko poczęte uważa się za już narodzone, ilekroć chodzi o jego korzyść
Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans
Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany
Nemo est iudex in propria causa
Nikt nie jest sędzią we własnej sprawie
Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse haberet
Nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa, niż sam posiada
Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest
Nikt sam nie może umrzeć pozostawiając dziedzica do części spadku, część zaś beztestamentowo
Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest
Nikt nie może sobie zmienić podstawy posiadania
Non omne quod licet honestum est
Nie wszystko, co dozwolone, jest uczciwe
Nuptias non concubitus, sed consensus facit
Małżeństwo tworzy porozumienie a nie faktyczne pożycie
Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti posset
Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko kiedy nie można jej podważyć
Pacta sunt servanda
Umów należy dotrzymywać
Prior tempore, potior iure
Pierwszy w czasie, lepszy w prawie
Qui tacet consentire videtur
Milczenie uważa się za oznakę zgody
Quis custodiet ipsos custodes?
Kto upilnuje samych strażników?
Quod ab initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere
Co od początku jest wadliwe, przez (sam) upływ nie może być uzdrowione
Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur
Co wszystkich podobnie dotyczy, przez wszystkich winno być zatwierdzone
Quod principi placuit, legis habet vigorem
Co podoba się cesarzowi, zyskuje moc prawa
Quot generationes, tot gradus
Ile urodzeń, tyle stopni
Reformatio in peius iudici appellato non licet
Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać (wyroku) na niekorzyść (odwołującego się)
Salus populi suprema lex esto
Dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem
Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem
Znać prawa nie znaczy trzymać się słów ustaw, lecz ich treści i mocy działania
Semel heres, semper heres
Kto raz został spadkobiercą, jest nim na zawsze
Sensum, non verba spectamus
Patrzymy na sens a nie na słowa
Sententia ius facit inter partes
Wyrok tworzy prawo między stronami
Summum ius, summa iniuria
Najwyższe prawo, najwyższym bezprawiem
Superficies solo cedit
To, co znajduje się na powierzchni gruntu, staje się jego częścią składową
Testamentum ambulatoria est enim voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum
Testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do samego kresu życia
Testis unus testis nullus
Jeden świadek, żaden świadek
Tres faciunt collegium
Trzech tworzy stowarzyszenie
Vanae voces populi non sunt audiendae
Nie należy dawać posłuchu czczym głosom ludu
Venire contra factum proprium nemini licet
Nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów
Vim vi repellere licet
Siłę wolno odeprzeć siłą
Vis maior, cui humana infirmitas resistere non potest
Siła wyższa, której ludzka słabość nie jest w stanie się oprzeć
Volenti non fit iniuria
Chcącemu nie dzieje się krzywda