Filipino

Wika

sistema ng komunikason sa pagitan ng mga tao

arbitraryo

ang wika ay ________ dahil ang nga tunog na binibigkas at pinili para sa layunin ng gagamit nito

interaksyonal

tungkulin ng wika na makapagbuo ng relasyong sosyal

instrumental

tungkulin ng wika na tumugon sa utos o pangangailangan

regulatori

tungkulin ng wika na kumontrol

personal

tungkulin ng wika na maghayah damdamin

imahinatibo

tungkulin ng wika na makapagpahayag sa malikhaing paraan

heuristic

tungkulin ng wika na maghanap impormasyon

impormatib

tungkulin ng wika na magbigay impormasyon

pambansa, pamanitikan, pang

edukado

lalawiganin, kolokyal, balbal/panlansangan

3 impormal na wika batay sa antas

dayalekto

barayti ng wika na may dimensyong heograpikal

sosyolek

barayti ng wika na nakabatay sa pangkat panlipunan

jargon

barayti ng wika na nakabatay sa pangkat ng gawain o propesyon

idyolek

barayti ng wika tungkol sa personal na identity ng isang tao

etnolek

barayti ng wika ng mga pangkat etniko

register

barayti ng wika na kung saan ang isang salita, bagaman hindi napalitan ang bigkas at pagkakasulat pero umiiba ang kahulugan depende sa sitwasyon

ekolek

barayti ng wika na ginagamit sa loob ng bahay

pidgin

barayti ng wika ng mga pinagsamasamang wika, walang estruktura

creole

baryati ng wika mula sa pidgin. ngayon may istruktura na

bow wow

teorya ng wika batay sa kalikasan

pooh pooh

teorya ng wika batay sa masidhing damdamin

yo he ho

teorya ng wika batay sa bulalas ng tao dahil sa pwersang pisikal

babble lucky

teorya ng wika batay sa walang kabuluhang bulalas

hey you

teorya ng wika batay sa interpersonal na interaksyon ng mga tao

tarararaboomdeay

teorya ng wika batay sa ritwal

tata

teorya ng wika batay sa kumpas ng kamay

yumyum

teorya ng wika batay sa kumpas ng bagay

ding dong

teorya ng wika batay sa tunog ng bagay

tore ng babel

teorya ng wika batay sa bibliya

sing song

teorya ng wika batay sa melodya, ritmo, himig

coo coo

teorya ng wika batay sa mga sanggol

mama

teorya ng wika batay sa pinakamadaling bigkasin na pantig

hocus pocus

teorya ng wika batay sa mahikal na mga konsepto

eureka

teorya ng wika batay sa mga sadyang pagimbento ng mga salita at siyang binuo ng may kamalayan

Manuel L. Quezon

ama ng wikang pambansa

Ponciano Peralta Pineda

Direktor, Surian sa Wikang Pambansa Ama ng Komisyon sa Wikang Filipino

Jose Villa Panganiban

Kastilalo Diktador ng wika

alibata o baybayin

sariling palatitkan ng ating ninuno

alpabetong romano

anong alpabeto ang ipinalit ng mga kastila noong dumating sila sa Pilipinas

14 katinig, 3 patinig

bilag ng katinig at patinig sa baybayin

Lope K. Santos

binuo niya ang Abakada na may 20 titik

abkdeghilmnngoprstuwy

Berdugo, Anakbayan, Apo ng Mananagalog Ama ng Bararila

ortograpiya

pag

kautusan pangkagawan blg 81

kautusan noong Agosto 6, 1987 na siyang nagbigay daan sa alpebetong Pilipino na ginagamit ngayon

28

ilan ang letra sa alpabetong Pilipino

15

ila ang katinig sa alpabetong Pilipino

5

ilan ang patinig sa alpabetong Pilipino

8

ilan ang hiram na letra sa alpabetong Pilipino

Enkoder

tagahatid ng salita

dekoder

tagatanggap ng salita

kinesics

uri ng di berbal na wika na tumutukoy sa galaw

oculesics

uri ng di berbal na wika na tumutukoy sa mata

pandiwa

verb

perpektibo

past. aspekto ng pandiwa

imperpektibo

present. aspekto ng pandiwa

Kontemplatibo

future. aspekto ng pandiwa

pawatas

walang oras. aspekto ng pandiwa

'in'

gitlapi ng pandiwang ang pokus ay ang Layon o gol. nasa paksa ang binibigyang diin

'pinag'

unlapi ng pandiwang ganapan o lokatib. o lugar ang siyang binibigyang paksa

'ipinag'

unlapi ng mga pandiwang Tagatanggap o benepaktibo. ang pinaglalaanan ng kilos ang siyang paksa

'ipinang'

unlapi ng mga pandiwang gamit o instrumental. ginagamit ang paksa sa pagsasagawa ng kilos

'ikina'

unlapi ng mga pandiwang sanhi o kawsatibo. ang paksa ay nagpapahayag bg dahilan o sanhi.

pang

uri

lantay

antas ng pang

pahambing

antas ng pang

pasukdol

antas ng pang

pang

abay

pamaraan

uri ng pang

pamanahon

uri ng pang

panlunan

Uri ng pang

ingklitik

uri ng pang

panggano

uri ng pang

pananggi

uri ng pang

panang

ayon

pang

agam

pangatnig

conjunction

panimbang

uri ng pangatnig na siyang maguugnay ng karagdagang impormasyon

pamukod

uri ng pangatnig na siyang inuugnay sa mga ideyang pagtatangi o pagbukod

paninsay

uri ng pangatnig para iugnay ang unang pangungusap na siyang sasalungat sa ikalawa

panubali

uri ng pangatnig na maguugnay ng mgaideyang may pag

pananhi

pangatnig na siyang nagpapahayag ng dahilan o katwiran

panlinaw

uri ng pangatnig na ginagamit kapag mas nais pang paliwanagan ang bagay

panulad

uri ng pangatnig na ginagamit sa pagtutulad ng mga gawa o pangyayari

hal. kung ano

panapos

uri ng pang

pamanggit

uri ng pangatnig na gumagaya o nagsasabi lamang ng sinabi na ng iba

pang

ukol

pantukoy

determiner

si, sina, ang, ang mga

halimbawa ng pantukoy

pangawing

ay

regulative, descriptive, emphatic

3 uri ng di berbal na kumpas

haptics

uri ng di berbal na wika na tumutukoy sa paghimas/haplos

paralanglanguage

tumutukoy sa pagiba ng tunog, lakas, himig, tono.

proksemiks

uri ng di berbal na wika na tumutukoy sa espasyo o distansya

objectics

di berbal na wika na tumutukoy sa paggamit ng bagay

kronemiks

di berbal na wika na tumutukoy sa oras

kumbensiyonal

pamatnubay na nagsasagot sa WH questions

di

kumbensyonal

ponema

pinakamaliit na unit sa wika

ponolohiya

kung pano nabubuo ang tunog

diptonggo

patinig na sinusundan ng w at y sa isang pantig