H3: het geweten als slot op de deur

Socialisatieproces

Proces dat plaats vindt om waarden, normen en regels te internaliseren

Primaire socialisatiefiguren

Ouders, leerkrachten en soms bepaalde autoriteiten

Internalisatie

Dit is wanneer het socialisatieproces compleet is; het eigen zijn, gedrag nog steeds vertonen zonder dat de autoriteit er bij is

Gehoorzamen zonder autoriteitsfiguren en in verschillende situaties; sprake van interne regulatie

Sociale domein theorie

Theorie die de reden van afspraken categoriseert. De reden van een bepaalde afspraak kan soms veranderen, en veel kwesties zijn ook ambigu/multifaceted

Moreel domein

Bepaalde afspraken zijn universeel, geen bepaalde autoriteit die het oplegt. Heeft karakter van goed/slecht en zijn bindend

Conventioneel domein

Gewoontes. Via consensus vastgelegd en veranderbaar. Contextgebonden, geen bindend karakter. Autoriteitsafhankelijk

Prudentieel domein

Veiligheid, gezondheid, beschermen van jezelf. Bindend karakter, contextgebonden. Autoriteitsafhankelijk

Persoonlijk domein

Zelfexpressie, autonomie; persoonsgebonden en autoriteitsonafhankelijk

Geweten

‘An inner self-regulatory system of an autonomous inner guilding system independent of external control’. Bestaat uit affect, gedrag en cognitie

Situationele gehoorzaamheid

Vorm van gehoorzaamheid die afhankelijk is van aanwezigheid van autoriteitsfiguur. Bijna geen interne regulatie aanwezig

Toegewijde gehoorzaamheid

Interne gehoorzaamheid, vrijwillige, enthousiaste en spontane acceptatie van verzoek

Protogeweten

Meer geavanceerde vorm van geweten maar waarbij nog geen volledig moreel functioneren is. Aanwezig bij toegewijde gehoorzaamheid

Persistentie

Het toepassen van hetzelfde gedrag in soortgelijke situaties, maar zonder autoriteitsfiguur

Transfer

Het vertalen van bepaald aangeleerd gedrag naar andere situaties

Cross-situationele transfer

Gegeneraliseerd naar een andere situatie

Cross-activiteit transfer

Gegeneraliseerd naar soortgelijk maar ander gedrag

Affect

Deel van het geweten waarvoor hogere orde emoties nodig zijn; schuldgevoelens en empatische bezorgdheid

Ikzelf

Bewegen vanuit jezelf; eerste orde emoties

Mijzelf

Geëvalueerd in het licht van anderen; hogere orde emoties