Türk Medenî Kanunu Temel Hukuk Kavramları

4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu kapsadığı temel hukuki kurumlar, tanım ve kavramlara yönelik hazırlanan kelime/kavram kartları.

Dürüst Davranma (TMK m. 2)

Herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken uymak zorunda olduğu, hukuk düzeninin açıkça kötüye kullanılan bir hakkı korumayacağını öngören temel ilke.

İyiniyet (TMK m. 3)

Kanunun kendisine hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda varlığı asıl olan; ancak durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimsenin ileri süremediği durum.

Hak Ehliyeti (TMK m. 8)

Bütün insanların hukuk düzeninin sınırları içinde haklara ve borçlara ehil olmada eşit olmalarını sağlayan, her insanda bulunan ehliyet.

Fiil Ehliyeti (TMK m. 9-10)

Bir kimsenin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme ehliyeti. Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişi bu ehliyete sahiptir.

Ayırt Etme Gücü (TMK m. 13)

Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da benzer sebeplerle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmama durumu.

Yerleşim Yeri (TMK m. 19)

Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer.

Gaiplik Kararı (TMK m. 32)

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkemece verilen karar.

Dernek (TMK m. 56)

Gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip kişi topluluğu.

Vakıf (TMK m. 101)

Gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluğu.

Mutlak Butlan (TMK m. 145)

Eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması, sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel derecede akıl hastalığı veya hısımlığının bulunması durumlarında evlenmenin geçersiz sayılması.

Edinilmiş Mal (TMK m. 219)

Her eşin edinilmiş mallara katılma rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri.

Kişisel Mal (TMK m. 220)

Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, mal rejiminin başlangıcında sahip olunan veya miras/karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen değerler, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler.

Artık Değer (TMK m. 231)

Eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktar.

Babalık Karinesi (TMK m. 285)

Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babasının koca sayılması karinesi.

Vasi (TMK m. 403)

Vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlü kılınan kişi.

Kayyım (TMK m. 403)

Belirli işleri görmek veya belirli bir malvarlığını yönetmek için mahkemece atanan temsilci.

Saklı Pay (TMK m. 506)

Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünü sınırlayan; altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş için kanunda belirli oranlarla koruma altına alınmış yasal miras payı kısmı.

Vasiyetname Şekilleri (TMK m. 531)

Vasiyetin yapılabileceği kanuni şekiller: Resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyet.

Miras Ortaklığı (TMK m. 640)

Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan elbirliği mülkiyeti ortaklığı.

Paylı Mülkiyet (TMK m. 688)

Birden çok kimsenin, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla malik olduğu birlikte mülkiyet türü.

Elbirliği Mülkiyeti (TMK m. 701)

Kanun veya sözleşme uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla ortakların belirlenmiş payları olmaksızın malın tamamına birlikte malik oldukları mülkiyet türü.

Zilyetlik (TMK m. 973)

Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyeti elinde bulundurma durumu.

Tapu Sicili (TMK m. 997)

Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere Devlet tarafından tutulan; tapu kütüğü, kat mülkiyeti kütüğü, yevmiye defteri, belgeler ve plânlardan oluşan resmî sicil.