Geschiedenis Hoofdstuk 5 tot 10 + HC

Tijdvak 5

De ontdekkers en hervormers (1500-1600) - Begin moderne tijd.

Columbus

Een ontdekkingsreiziger bekend om zijn ontdekkingsreizen naar Amerika.

Kolonialisme

Het begin van wereldwijde handel en het vestigen van kolonies.

Reformatie

De godsdiensthervorming geleid door Maarten Luther, die protesteerde tegen de katholieke kerk.

Godsdienstconflicten

Conflicten in Europa veroorzaakt door godsdienstige verdeeldheid.

Humanisme

Een culturele beweging die de mens en rationaliteit centraal stelt.

Wetenschappelijk denken

Verwijzingen naar klassieke oudheid en nadruk op individuele kennis.

Gouden Eeuw

Periode in Nederland (1600-1700) van economische bloei en culturele ontwikkeling.

VOC

Verenigde Oost-Indische Compagnie, opgericht voor handel in Azië.

WIC

West-Indische Compagnie, gericht op handel met Amerika en de West.

Absolutisme

Een systeem waarin de koning absolute macht heeft, zonder beperkingen.

Emancipatiebeweging

Beweging die streeft naar gelijke rechten voor vrouwen.

Industriële revolutie

Periode waarin machines en fabrieken de productie drastisch veranderden.

Politiek-maatschappelijke stromingen

Ideologieën zoals liberalisme, socialisme, en feminisme.

Verzorgingsstaat

Een staat waarin de overheid zorgt voor het welzijn van burgers.

Digitale revolutie

Verandering in leefstijl door digitale technologieën.

Globalisering

Toenemende verbondenheid en afhankelijkheid tussen landen.

Multiculturele samenleving

Een samenleving met verschillende culturen die gelijkwaardig zijn.

Pim Fortuyn

Populistische politicus die zich tegen de islam verzette en werd vermoord.

Koude Oorlog

Periode van spanningen tussen de VS en de USSR (1945-1991).

Democratisering

De ontwikkeling van democratie en gelijke rechten voor burgers.

Maarten Luther

Een sleutelpersoon in de Reformatie die kritiek had op de katholieke kerk en de indulgenties.

Protestantisme

Een stroming binnen het christendom die voortkwam uit de Reformatie en zich afzette tegen de katholieke kerk.

Renaissance

Een culturele beweging tussen de 14e en 17e eeuw gekenmerkt door hernieuwde belangstelling voor kunst, wetenschap en klassieke oudheid.

Opstand der Nederlanden

Een revolutie van de Nederlandse gewesten tegen het Spaanse gezag, leidend tot de onafhankelijkheid van Nederland.

Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM)

Een onderneming opgericht in 1824 voor de bevordering van de handel van Nederland.

Industrialisatie

Het proces waarbij de economie steeds meer afhankelijk wordt van de industrie en minder van de landbouw.

Socialisme

Politieke en economische theorie die streeft naar een rechtvaardiger verdeling van welvaart en bezit.

Feminisme

Een beweging die streeft naar gelijke rechten en kansen voor vrouwen.

Milieuactivisme

Een beweging gericht op het beschermen van het milieu en het bevorderen van duurzame levensstijlen.

Europese Unie

Een politiek en economisch verbond van Europese landen dat samenwerking en integratie bevordert.

Kunst en cultuur in de Gouden Eeuw

Een bloeiperiode in Nederland met veel vooruitgang in kunst, vooral schilderkunst, literatuur, en wetenschappen.

Revolutie van 1848

Een golf van politieke revoluties in Europa die leidde tot de opkomst van democratische bewegingen.

Verlichting

Een intellectuele beweging in de 17e en 18e eeuw die de nadruk legde op reden, wetenschap, en individuele rechten.