Hierarchiczna budowa i układy organizmu

Fiszki zawierające pojęcia dotyczące hierarchicznej budowy organizmu człowieka, rodzajów tkanek oraz układów narządów.

Hierarchiczna budowa organizmu człowieka

Komórka -> tkanka -> narząd -> układ narządów -> organizm

Rodzaje tkanek człowieka

Mięśniowa, nabłonkowa, nerwowa, łączna

Rodzaje tkanek roślin

Twórcza, stała

Rodzaje układów narządów człowieka

Szkieletowy, oddechowy, nerwowy, krwionośny, pokarmowy, limfatyczny, hormonalny, moczowy, rozrodczy

Układ hormonalny

Bierze udział w regulowaniu procesów życiowych za pomocą hormonów (poniekąd kieruje organizmem)

Budowa tkanki nabłonkowej

Jest zbudowana z ściśle przylegających do siebie komórek znajdujących się na błonie podstawnej

Gdzie występują komórki nabłonka

W pęcherzykach płucnych, naskórku, nabłonku wyścielającym jeslito

Rodzaje gruczołów

Gruczoł wydzielania zewnętrznego (płyny), gruczoł wydzielania wewnętrznego (tarczyca)

Rodzaje tkanki nabłonkowej

Nabłonek jednowarstwowy płaski, nabłonek jednowarstwowy sześcienny, nabłonek jednowarstwowy walcowaty, nabłonek jednowarstwowy wielorazowy, nabłonek wielowarstwowy płaski

Rodzaje tkanki mięśniowej

Poprzecznie prążkowana serca, poprzecznie prążkowana szkieletowa, gładka

Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa

Długa cylindryczna tkanka z jądrami na obrzeżach, skurcze zależne od woli

Tkanka mięśniowa gładka

Szpiczaste na końcachz jądrem w środku,działają samoistnie

Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana serca

Rozgałęzione z centralnie rozłożonymi wieloma jądrami, działa niezależnie od woli

Sarkomer

Jednostka kurz Lisa mięśnia prążkowanego, składa się z filamentów akrylowych cieńkich i miozynowych które przy świetle przebijającym się przeznie daje efekt prążkowania

Cechy tkanki nerwowej

Odbiera i przetwarza bodźce

Budowa tkanki nerwowej

Neurony I komórki glejowe które przyczepiają się do naczynia krwionośnego

Najdłuższy ogonek neuronu

Akson (neumf)

Włoski na neuronie

Dendryty

Największa powierzchnia komórki nerwowej

Ciało komórki nerwowej

Włoski na końcu aksonu

Rozgałęzione zakończenie aksonu

Osłonka aksonu występująca okazjonalnie

Osłonka mielinową z lemocytu

Astrocyty

Gwieździste komórki glejowe muzgu ub rdzenia kręgowego, tworzą barierę krew mózg

Lemocyty

Komórki glejowe tworzącw osłonke mielinową przyśpieszające impulsy nerwowe

Komórki glejowe

Odrzywiają, podpierają, sprząteją komórki nerwowe, mogą też usuwać połączenia nerwowe

Neuroprzekaźniki (neurotransmitery)

Przekaźniki przekazujące bodźce

Tkanki pobudliwe

Tkanka mięśniowa, nerwowa

Podział tkanki łącznej

Kostna, chrzęstna, tłuszczowa, właściwa

Wkukna kolagenowe

Bardzo silne białko zwierzęce w tkance zbudowane z trzech poskręcanych łańcuchów

Elastyna

Nieregularne sieci włókien połączonych ze sobą, są bardzo elastyczne

Fibroblasty

Komórki tkanki łącznej tworzące włókna ,przekształacają się w wyspecjalizowane komórki

Budowa tkanki łącznej

Substancja podstawowa, włukna kolagenowe lub elastynowe i komórki

Funkcje tkanki łącznej

Zapewniają łączność między tkankami ciała, podtrzymuje ciało i struktóry, chroni narządy wewnętrzne, bierze udział w termoregulacji, wchodzi w skład aparatu ruchu

Podział tkanki właściwej

Luźna (wiotka/włóknista), zbita, ścięgnista

Tkanka właściwa luźna

Występuje między skórą a mięśniami ssaków, ma więcej substancji podstawowej i mniej włókien

Tkanka właściwa zbita

Tworzy warstwę skóry właściwej, ma dużo substancji podstawowej i włukien kolagenowych a mniej elastynowych

Tkanka właściwa ścięgnista

Tworzy ścoęgna i więzadła, ma dużo włukien jest bardzo wytrzymała

Podział tkanki tłuszczowej

Biała (żółta), brunatna

Tkanka tłuszczowa biała

Izoluje, chroni, stanowi rezerwę energiczną

Adipocyty

Komórki tkanki tłuszczowej białej głównie wypełnione tłuszczem z jądrem przy błonie

Tkanka tłuszczowa brunatna

Służy termogenezie, najwięcej jej jest u niemowląt, komórki zawierają dużo mitochondriów

Rodzaje krwinek

Białe (leukocyty), czerwone (erytrocyty), płytkowe(trombocyty)

Skład osocza

Albumina, globulina, fibrynogen, woda

Albumina

Reguluje objętość krwi absorbując lub wydalając ją

Globulina

Niektóre pełnią funkcję przeciwciała (immunoglobuliny)

Fibrynogen

Białka biąrące udział w krzepnięciu krwi

Fibrynoliza

Rozkład skrzepu krwi

Erytrocyty

Są to komórki bez jądra które utraciły, są wypełnione hemoglobiną I są degradowane w śledzionie

Podział hemoglobiny w zależności od tego co transportuje

Oksyhemoglobina tlen, karboksynohemoglobina dwutlenek węgla, karboksyhemoglobina tlenek węgla

Leukocyty

Różnorodna grupa komórek których liczba rośnie podczas infekcji

Podział leukocytów

Granulocyty z ziarnistością w cytoplaźmie, agranulocyty bez ziarnistości

Podział granulocytów

Neutrofile, Eozynofile, Bazofile

Neutrofile

Granulocyty obojętnochłonne niszczące bakterie przez fagacytoze, stanowią większość

Eozynofile

Granulocyty kwasochłonne biorą udział w zwalczaniu pasożytów i w reakcjach alergicznych

Bazofile

Granulocyty zasadochłonne uczestniczą w reakcjach zapalnych