Hoofdstuk 11: de russische revolutie en de Sovjet Unie

Tsaristische autocratie

Een regeringsvorm in Rusland waarbij de tsaar de absolute macht heeft.

Extensieve landbouw

Een vorm van landbouw met minimale ingrepen in de natuur.

Lijfeigenschap

Wanneer iemands lichaam wordt beschouwd als het eigendom van de heer.

Schijntoegevingen

Toegevingen die niet echt toegevingen zijn, het lijkt alsof het toegevingen zijn maar de situatie blijft hetzelfde.

Mensjeviki

De minderheid die ook een minderheidsprogramma wou verwezenlijken bv. Trotski

Bolsjeviki

De meerderheid die het marxisme integraal wou verwezenlijken.

Contrarevolutie

Een politieke beweging tegen de revolutie met als doel deze terug te keren.

Oorlogscommunisme

Een economisch- politiek systeem ingevoerd door de bolsjewieken (bolsjeviki) om steden en het Rode leger te blijven voorzien van voedsel en wapens onder omstandigheden waarin alle normale economische systemen door de oorlog stillagen.

Totalitarisme

Een politiek systeem, dat de gehele maatschappij onderschikt maakt aan het idee van een nationale staat.e

Stalinisme

Een politieke stroming onder Jozef Stalin, waarin de persoonlijkheidscultus rondom Stalin centraal staat en waar de ideologie gebaseerd is op het marxisme-leninsime. Onder het stalinisme werd de Sovjet Unie een totalitaire, bureaucratische politiestaat met gedwongen landbouwcollectivisering en met als doel het socialisme doordringen tot het hele land.

Politiestaat

Een staat waar de sociale, economische en politieke macht door de leiders gehandhaafd wordt met behulp van (geheime) politie.

Broodrevolte

Protesten of opstanden die ontstaan door extreme voedseltekorten

Nieuwe Economische politiek

Een beperkte terugkeer naar het privé-initiatief in kleine of middelgrote ondernemingen en in de handel

Geestelijke verstarring

Culturele elementen mochten alleen de Sovjet Unie en Stalin verheerlijken.

De Goelag

Straf- en werkkampen

Planeconomie

Wanneer alleen de staat recht heeft op het verstrekken van goederen en diensten.

Gosplan

Centraal planificatie-orgaan

Collectivisaties

Het maken tot gemeenschappelijk eigendom van eerder privé-eigendom.

Opperste Sovjets

Wetgevende macht

Sovjet van de Unie

Vertegenwoordigers van het volk

Sovjet van Nationaliteiten

Vertegenwoordigers van de vijftien republieken

Presidium

Het hoogste staatsorgaan bij afwezigheid van de Opperste Sovjets. Deze kleine groep was verantwoordelijk voor de wetgevende en uitvoerende taken op nationaal niveau.

Raad van Volkscommissarissen

Aan het hoofd van elke ministerie stond een volkscommissaris. Deze volkscommissarissen kwamen samen in de raad en voerde de functies van ministers uit (dagelijkse regeringstaken, buitenlandse zaken, economie, financiën).

Democratisch centralisme

Wanneer er over de te nemen stappen uitgebreid gediscussieerd wordt (democratie), maar dat na een meerderheidsbesluit de organisatie als geheel gebonden is aan het uitvoeren van de stappen. (centralisme)

Planificatie-orgaan

Orgaan dat verantwoordelijk is voor het coördineren, opstellen, uitvoeren en evalueren van planningen binnen een overheid.