CHƯƠNG IV CHẢY MÁU SAU SINH

Chảy máu sau sinh là gì?

Chảy máu sau sinh là lượng máu mất trên 500ml hoặc choáng do mất máu xảy ra sau đẻ và thường xảy ra trong 24 giờ đầu

Vị trí của chảy máu sau sinh trong các tai biến sản khoa?

Chảy máu sau sinh là một biến chứng trầm trọng và là một trong 5 tai biến chính của sản khoa

Tình trạng nào khiến chảy máu sau đẻ trở thành nguyên nhân tử vong chính?

Khi có biểu hiện rối loạn đông máu

Tần suất chảy máu trên 300ml đối với đẻ đường dưới là bao nhiêu?

Tần suất là 26%

Tần suất chảy máu nặng trên 1000ml sau đẻ đường dưới là bao nhiêu?

Từ 3 đến 5%

Tần suất chảy máu nặng trên 1000ml sau mổ lấy thai là bao nhiêu?

Tần suất là 6%

Kể tên 4 nguyên nhân chính gây chảy máu ngay sau đẻ?

Đờ tử cung, các bất thường về bong và sổ nhau, tổn thương đường sinh dục và bệnh lý rối loạn đông máu

Các bệnh lý nền nào ở sản phụ có thể dẫn đến đờ tử cung?

Sản phụ suy nhược, thiếu máu, tăng huyết áp, tiền sản giật

Tại sao chuyển dạ kéo dài lại gây đờ tử cung?

Do tình trạng nhược cơ tử cung

Các trường hợp nào khiến tử cung giãn quá mức dẫn đến đờ tử cung?

Song thai, đa ối, thai to

Tình trạng nào của cuộc đẻ khiến tử cung mất trương lực ngay sau đó?

Sau khi đẻ quá nhanh

Sót thành phần nào trong buồng tử cung gây đờ tử cung?

Sót rau và màng rau

Các bất thường về cấu trúc tử cung gây đờ tử cung là gì?

U xơ và tử cung dị dạng

Các loại thuốc mê nào có thể gây đờ tử cung?

Các thuốc mê họ Halothane (fluothane)

Cách sử dụng Oxytocin như thế nào sau sổ thai có thể gây đờ tử cung?

Sử dụng oxytocin không liên tục

Đờ tử cung còn phục hồi là tình trạng như thế nào?

Là tình trạng cơ tử cung bị giảm trương lực nên tử cung co hồi kém nhưng vẫn còn đáp ứng với các kích thích cơ học và thuốc

Đờ tử cung không hồi phục là gì?

Là tình trạng cơ tử cung không còn đáp ứng với các kích thích

Triệu chứng chảy máu phổ biến nhất của đờ tử cung là gì?

Chảy máu ngay sau sổ rau

Máu chảy như thế nào khi ấn vào đáy tử cung trong đờ tử cung?

Máu sẽ chảy ồ ạt ra ngoài

Triệu chứng thực thể của tử cung trong đờ tử cung?

Tử cung nhão, mềm do co hồi kém hoặc không co hồi và không có khối an toàn mặc dầu rau đã sổ

Nguyên tắc xử trí đờ tử cung là gì?

Xử trí khẩn trương, tiến hành song song cầm máu và hồi sức

Các biện pháp cơ học để cầm máu trong đờ tử cung bao gồm những gì?

Xoa tử cung qua thành bụng, chẹn động mạch chủ bụng, ép tử cung bằng hai tay

Tại sao cần thông tiểu trong xử trí đờ tử cung?

Để làm rỗng bàng quang

Làm sạch lòng tử cung trong đờ tử cung gồm những thao tác nào?

Lấy hết rau sót và lấy hết máu cục

Liều lượng Oxytocin dùng ban đầu trong xử trí đờ tử cung?

5 đến 10 đơn vị tiêm bắp hoặc tiêm vào cơ tử cung

Thuốc thay thế nếu Oxytocin không làm tử cung co hồi?

Tiêm bắp Ergometrine 0,2mg

Cách pha Oxytocin truyền tĩnh mạch để duy trì co hồi tử cung?

Pha 5 đơn vị oxytocin trong 500 ml dung dịch đẳng trương

Tần suất xoa đáy tử cung trong 2 giờ đầu sau đẻ?

Mỗi 15 phút xoa một lần cho đến khi tử cung co cứng thành khối

Khi nào phải chỉ định can thiệp phẫu thuật cho đờ tử cung?

Khi sau xoa bóp và dùng thuốc tử cung vẫn nhão, máu tiếp tục chảy hoặc mỗi khi ngừng xoa tử cung lại nhão

Các can thiệp phẫu thuật cho đờ tử cung không hồi phục là gì?

Buộc hai động mạch tử cung hoặc cắt tử cung bán phần

Xử trí đờ tử cung tại tuyến huyện nếu không cầm máu được?

Mổ cắt tử cung bán phần

Cách dự phòng đờ tử cung bằng biểu đồ chuyển dạ?

Sử dụng biểu đồ để theo dõi và phát hiện chuyển dạ kéo dài hoặc bất thường

Thời điểm tiêm Oxytocin 10 đơn vị để dự phòng chảy máu sau sinh?

Khi vai trước sổ hoặc ngay sau sổ thai

Điều kiện bắt buộc trước khi tiêm Oxytocin dự phòng sau sổ thai?

Phải chắc chắn rằng không còn thai thứ hai

Xử trí tích cực giai đoạn III bao gồm những bước nào?

Tiêm oxytocin, kéo nhẹ dây rốn có kiểm soát và xoa tử cung

Thuốc nào có thể dùng đặt trực tràng sau sổ rau để dự phòng?

Misoprostol 400mcg – 600mcg

Mô tả kỹ thuật ép tử cung bằng hai tay?

Một tay đưa vào âm đạo nắm lại đặt ở túi cùng trước, tay kia ấn trên thành bụng vào mặt sau tử cung để ép tử cung vào giữa hai tay

Hậu quả của tăng trương lực tử cung dưới dạng co thắt?

Tạo vòng thắt ở lỗ trong cổ tử cung hoặc sừng tử cung làm rau bị cầm tù

Tỷ lệ rau cài răng lược trong các cuộc đẻ là bao nhiêu?

Tỷ lệ là 1/10.000

Rau cài răng lược thường xảy ra trên nền niêm mạc tử cung có bất thường gì?

Sẹo cũ, dính, u xơ, giảm sản nội mạc, viêm nội mạc hoặc dị dạng tử cung

Tại sao bánh rau bám ở đoạn dưới tử cung lại khó bong?

Vì hoạt động tử cung ở vùng này ít hiệu quả để bong rau

Xử trí nếu sau sổ thai một giờ rau không bong và nghiệm pháp bong rau âm tính?

Bóc rau nhân tạo, nếu không kết quả thì mổ cắt tử cung bán phần

Các nguyên tắc dự phòng chảy máu sau sinh do bất thường về rau?

Tôn trọng nguyên tắc thời kỳ sổ rau, thực hiện đúng kỹ thuật xử trí tích cực giai đoạn 3 và kiểm tra kỹ bánh rau

Tại sao người nạo thai nhiều lần dễ bị rau cài răng lược?

Do chất lượng niêm mạc tử cung không tốt, không có lớp xốp của ngoại sản mạc

Rau cài răng lược toàn phần là gì?

Toàn bộ bánh rau bám vào lớp cơ tử cung

Tại sao rau cài răng lược toàn phần thường không chảy máu ngay?

Vì rau không bong được

Cơ chế gây chảy máu trong rau cài răng lược bán phần?

Phần bánh rau không cài bám có thể bong ra gây chảy máu

Kể tên 3 mức độ cài của gai rau?

Rau bám chặt, rau bám vào cơ tử cung và rau xuyên thủng cơ tử cung

Dấu hiệu lâm sàng của rau cài răng lược toàn phần sau sổ thai 1 giờ?

Rau vẫn không bong dù không chảy máu

Làm sao chẩn đoán chắc chắn rau cài răng lược?

Dựa vào thử bóc rau không kết quả hoặc chỉ bóc được một phần và máu chảy nhiều

Rau mắc kẹt (rau bị cầm tù) là gì?

Là bánh rau đã bong nhưng bị mắc kẹt lại do vòng thắt của lớp cơ tử cung

Xử trí rau tiền đạo cài răng lược như thế nào?

Cắt tử cung bán phần thấp hoặc cắt tử cung hoàn toàn

Mô tả kỹ thuật bóc nhau bằng tay?

Một tay giữ đáy tử cung, tay kia đưa vào buồng tử cung tìm mép bánh rau và lách dần để tách khỏi thành tử cung

Nguyên nhân gây rách đường sinh dục từ phía người mẹ?

Tầng sinh môn rắn ở người sinh con so lớn tuổi, nhiễm khuẩn, phù nề, có sẹo cũ

Các yếu tố từ phía thai gây rách tầng sinh môn?

Thai to, thai sổ kiểu chẩm cùng, sổ đầu hậu trong ngôi ngược

Các thủ thuật sản khoa nào dễ gây rách đường sinh dục?

Forceps và giác hút

Dấu hiệu chẩn đoán rách đường sinh dục sau khi sổ thai?

Máu vẫn chảy ra dù tử cung co hồi tốt

Đặc điểm rách tầng sinh môn độ I?

Rách da và niêm mạc âm đạo

Đặc điểm rách tầng sinh môn độ II?

Rách da, niêm mạc âm đạo và một phần cơ tầng sinh môn

Đặc điểm rách tầng sinh môn độ III?

Rách cơ tầng sinh môn tới tận nút thớ trung tâm

Đặc điểm rách tầng sinh môn độ IV?

Rách qua nút thớ trung tâm tới tận phên trực tràng âm đạo làm âm đạo thông với trực tràng

Nguyên tắc khâu phục hồi rách đường sinh dục?

Khâu từ trong ra ngoài, từ lớp sâu đến nông, mũi rời

Khoảng cách giữa các mũi khâu tầng sinh môn?

Mũi cách nhau 0,5 cm

Vị trí mũi khâu đầu tiên của lớp niêm mạc âm đạo?

Trên đỉnh vết rách 0,5 cm

Yêu cầu kỹ thuật khi khâu tầng sinh môn 3 lớp?

Không để khoảng trống giữa 2 lớp, không để lệch hoặc chồng mép

Xử trí rách tầng sinh môn độ IV như thế nào?

Không khâu phục hồi ngay mà chỉ khâu sau khi hết thời kỳ hậu sản do phẫu thuật phức tạp và dễ nhiễm khuẩn

Chăm sóc vết khâu tầng sinh môn hàng ngày?

Rửa âm hộ ngày 2-3 lần và thấm khô sau khi rửa

Thời điểm cắt chỉ vết khâu tầng sinh môn?

Sau 5 ngày

Xử trí khi vết khâu tầng sinh môn bị phù nề?

Cần cắt chỉ sớm

Cách dự phòng rách tầng sinh môn trong cuộc đẻ?

Hướng dẫn sản phụ cách rặn, giữ tầng sinh môn đúng phương pháp và cắt tầng sinh môn khi có chỉ định

Tần suất rách cổ tử cung ở người con so?

Tần suất là 11%

Vị trí rách cổ tử cung thường gặp nhất?

Hai vị trí 3 giờ và 9 giờ

Đặc điểm máu chảy trong rách cổ tử cung?

Máu ra nhiều màu đỏ tươi ngay sau sổ thai hoặc rau

Nếu đỉnh vết rách cổ tử cung ở trên chỗ bám âm đạo, cần kiểm tra gì thêm?

Kiểm tra vỡ tử cung, rách bàng quang hoặc tổn thương trực tràng

Yêu cầu khi khâu phục hồi rách cổ tử cung?

Phải thấy rõ đỉnh vết rách và khâu bằng các mũi rời

Nguyên nhân gây lộn lòng tử cung là gì?

Kéo dây rốn hoặc đẩy đáy tử cung khi sổ rau

Triệu chứng cơ năng của lộn lòng tử cung?

Đau dữ dội, chảy máu nhiều, choáng và mót rặn

Triệu chứng thực thể khi khám bụng trong lộn lòng tử cung?

Thấy lõm ở đáy tử cung hoặc không sờ thấy tử cung trên vệ

Khám âm đạo trong lộn lòng tử cung thấy gì?

Thấy khối tử cung trong âm đạo, mềm, đau, có thể co bóp và có vòng thắt tử cung phía trên

Xử trí lộn lòng tử cung nếu phát hiện sớm?

Đẩy tử cung trở lại vị trí cũ và giữ tay trong lòng tử cung để kiểm soát sự co bóp

Xử trí lộn lòng tử cung nếu đẩy bằng tay thất bại?

Mổ cắt tử cung

Rối loạn đông máu trong sản khoa thường gặp trong các bệnh lý nào?

Rau bong non, thai chết trong tử cung, nhiễm trùng tử cung, tắc mạch nước ối

Các chỉ số sinh học chẩn đoán rối loạn đông máu?

Tăng thời gian Quick, tăng thời gian hoạt hóa cephalin, giảm tiểu cầu, giảm fibrinogen

Điều trị rối loạn đông máu trong chảy máu sau sinh?

Bổ sung yếu tố thiếu bằng cách truyền máu tươi, Plasma tươi hoặc yếu tố đông đặc

Cách dự phòng tắc mạch sau khi đã điều chỉnh đông máu?

Dùng Calciparin trong 21 ngày

Phẫu thuật nào chỉ định trong rối loạn đông máu nặng?

Cắt tử cung bán phần kèm buộc động mạch hạ vị

Các biện pháp đề phòng chảy máu sau sinh chung?

Dùng biểu đồ chuyển dạ, thuốc tăng/giảm co đúng chỉ định, đỡ đẻ đúng kỹ thuật, kiểm tra rau màng rau kỹ

Tại sao cần tư vấn sinh đẻ có kế hoạch để phòng chảy máu sau sinh?

Để hạn chế số lần đẻ và can thiệp tử cung, giảm nguy cơ đờ tử cung và rau cài răng lược

Mô tả khối an toàn tử cung?

Tử cung co hồi chặt thành một khối cứng chắc dưới tay sau khi sổ rau

Cách xoa tử cung qua thành bụng?

Dùng lòng bàn tay đặt lên đáy tử cung và thực hiện các động tác xoa liên tục

Tại sao bàng quang đầy lại gây đờ tử cung?

Vì bàng quang căng cản trở tử cung co hồi hiệu quả

Nguy cơ của việc dùng thuốc họ Halothane trong sản khoa?

Gây đờ tử cung

Màu sắc máu trong rách cổ tử cung khác gì đờ tử cung?

Rách cổ tử cung máu đỏ tươi; đờ tử cung máu thường là máu cục và máu sẫm màu từ lòng tử cung

Thế nào là "rau xuyên cơ tử cung"?

Là mức độ gai rau ăn sâu qua lớp cơ và có thể bám vào các tạng lân cận

Xử trí tại tuyến xã khi gặp rau không bong và không chảy máu?

Chuyển tuyến trên

Khi khâu rách cổ tử cung, nếu tổn thương nằm trong phúc mạc thì xử trí thế nào?

Đôi khi phải phẫu thuật mở bụng

Mót rặn sau đẻ là dấu hiệu của những bệnh lý nào?

Khối máu tụ âm đạo, tiểu khung hoặc lộn lòng tử cung

Sản phẩm thoái giáng nào tăng cao trong rối loạn đông máu?

Tăng các sản phẩm thoái giáng của Fibrinogen

Thời điểm khâu phục hồi rách tầng sinh môn?

Sau khi sổ rau và chắc chắn không sót rau

Sự khác biệt giữa rau cài răng lược toàn phần và bán phần về triệu chứng chảy máu?

Toàn phần không chảy máu; bán phần chảy máu tùy diện bong