unit 05 chem part 2

එන්ට්‍රොපිය (Entropy) යනු කුමක්ද?

පද්ධතියක පවතින අහඹුතාවය (Randomness) පිළිබඳ මිනුමකි.

එන්ට්‍රොපිය අවස්ථා ශ්‍රිතයක්ද?

ඔව්, එය අවස්ථා ශ්‍රිතයකි.

එන්ට්‍රොපිය නිරූපණය කරන ඒකකය කුමක්ද?

J K⁻¹ mol⁻¹

සලකා බලන ඕනෑම ප්‍රභේදයක එන්ට්‍රොපියට සෑමවිටම ලැබෙන්නේ කිනම් ලකුණක් සහිත අගයක්ද?

(+) ධන අගයක්

ඕනෑම ප්‍රභේදයක එන්ට්‍රොපිය ශුන්‍ය (0) ලෙස සලකනු ලබන්නේ කුමන තත්ත්වයකදීද?

0 K උෂ්ණත්වයේ පවතින පරිපූර්ණ ඝන සඳහාය.

ඝන, ද්‍රව සහ වායු යන භෞතික අවස්ථා අතරින් එන්ට්‍රොපිය වැඩිවන අනුපිළිවෙළ දක්වන්න.

ඝන < ද්‍රව < වායු (අංශු සැකැස්මේ අහඹුතාවය වැඩිවන නිසා)

උෂ්ණත්වය වැඩි කරන විට පද්ධතියක එන්ට්‍රොපියට සිදු වන්නේ කුමක්ද?

අංශුවල චාලක ශක්තිය හා චලනයන් වැඩිවන නිසා එන්ට්‍රොපිය ඉහළ යයි.

ප්‍රභේද දෙකක් තනි තනිව පවතිනවාට වඩා එකිනෙක මිශ්‍ර වීමේදී එන්ට්‍රොපියට කුමක් සිදු වේද?

අහඹුතාවය වැඩි වන බැවින් එන්ට්‍රොපිය ඉහළ යයි.

අණුවක ඇති පරමාණු ගණන (අණුක සංකීර්ණතාවය) වැඩි වන විට එන්ට්‍රොපියට කුමක් සිදු වේද?

අවකාශයේ පැවතිය හැකි දිශානතීන් ගණන වැඩි වන නිසා එන්ට්‍රොපිය ඉහළ යයි.

එකම භෞතික අවස්ථාවේ පවතින බහුරූපී ආකාර අතරින් අඩුම එන්ට්‍රොපියක් ඇත්තේ කුමන ප්‍රභේදයටද?

වඩාත් විධිමත්ව සහ ක්‍රමවත්ව සකස් වූ ප්‍රභේදයටයි (උදා: වෛරස් සතු එන්ට්‍රොපිය මිනිරන් වලට වඩා අඩුය).

රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක එන්ට්‍රොපි වෙනස (ΔS) ගණනය කරන සමීකරණය කුමක්ද?

ΔS_rxn = ΣS(ඵල) - ΣS(ප්‍රතික්‍රියක)

එන්ට්‍රොපිය වැඩි වන රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක ΔS හි ලකුණ කුමක්ද?

(+) ධන අගයක් ගනියි.

එන්ට්‍රොපිය අඩු වන රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක ΔS හි ලකුණ කුමක්ද?

(-) ඍණ අගයක් ගනියි.

පද්ධතියක් විසින් පරිසරයට තාපය මුදා හරින විට (තාපදායක) පරිසරයේ එන්ට්‍රොපියට කුමක් සිදු වේද?

පරිසරයේ ඇති අණුවල චලනය වැඩි වන නිසා පරිසරයේ එන්ට්‍රොපිය වැඩි වේ.

පද්ධතියක් විසින් පරිසරයෙන් තාපය ලබා ගන්නා විට (තාප අවශෝෂක) පරිසරයේ එන්ට්‍රොපියට කුමක් සිදු වේද?

පරිසරයේ ඇති අණුවල චලනය අඩු වන නිසා පරිසරයේ එන්ට්‍රොපිය අඩු වේ.

ස්වයංසිද්ධ (Spontaneous) ප්‍රතික්‍රියාවකදී විශ්වයේ මුළු එන්ට්‍රොපියට සැමවිටම සිදු වන්නේ කුමක්ද?

විශ්වයේ එන්ට්‍රොපිය සෑම විටම වැඩි වේ (ΔS_universe > 0).

ප්‍රතික්‍රියාවක ස්වයංසිද්ධතාවය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක 2 කුමක්ද?

එන්තැල්පි විපර්යාසය (ΔH) සහ එන්ට්‍රොපි වෙනස (ΔS)

ස්වයංසිද්ධ වීමේ නැඹුරුව ඉහළ යන්නේ ΔH සහ ΔS වල කිනම් ලකුණු යටතේද?

ΔH ඍණ (-) වන විට සහ ΔS ධන (+) වන විටය.

ඕනෑම උෂ්ණත්වයකදී සහතික වශයෙන්ම ස්වයංසිද්ධ වන ප්‍රතික්‍රියාවල ΔH සහ ΔS ලකුණු මොනවාද?

ΔH (-) සහ ΔS (+) වන ප්‍රතික්‍රියා

කිසිම උෂ්ණත්වයකදී කිසිසේත් ස්වයංසිද්ධ නොවන ප්‍රතික්‍රියාවල ΔH සහ ΔS ලකුණු මොනවාද?

ΔH (+) සහ ΔS (-) වන ප්‍රතික්‍රියා

ගිබ්ස් යෝග්‍යතා ශක්ති විපර්යාසය (ΔG) හඳුන්වා දුන්නේ කුමන අරමුණක් සඳහාද?

ප්‍රතික්‍රියාවක ස්වයංසිද්ධතාවය පිළිබඳව ප්‍රමාණාත්මකව පුරෝකථනය කිරීම සඳහාය.

නියත උෂ්ණත්වයේ හා පීඩනයේ පවතින පද්ධතියක ගිබ්ස් ශක්ති වෙනස සෙවීමේ සමීකරණය (Gibbs equation) කුමක්ද?

ΔG = ΔH - TΔS

සම්මත තත්ත්ව යටතේ පවතින සංශුද්ධ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ ස්ථායී ආකාරවල ගිබ්ස් ශක්තිය (ΔG) කොපමණද?

ශුන්‍ය (0) වේ.

ප්‍රතික්‍රියාවක් ස්වයංසිද්ධ වීමට නම් එහි ΔG අගය කුමක් විය යුතුද?

ΔG < 0 (ඍණ අගයක්) විය යුතුය.

ප්‍රතික්‍රියාවක් ස්වයංසිද්ධ නොවීමට නම් එහි ΔG අගය කුමක් විය යුතුද?

ΔG > 0 (ධන අගයක්) විය යුතුය.

පද්ධතියක් ගතික සමතුලිතතාවයේ පවතින විට හෝ යාන්තමින් ස්වයංසිද්ධ වන විට ΔG හි අගය කුමක්ද?

ΔG = 0 වේ.

ΔH (+) සහ ΔS (+) වන ප්‍රතික්‍රියාවක් ස්වයංසිද්ධ වන්නේ කුමන උෂ්ණත්ව තත්ත්ව යටතේද?

ඉහළ උෂ්ණත්ව (High temperatures) වලදී පමණි.

ΔH (-) සහ ΔS (-) වන ප්‍රතික්‍රියාවක් ස්වයංසිද්ධ වන්නේ කුමන උෂ්ණත්ව තත්ත්ව යටතේද?

පහළ උෂ්ණත්ව (Low temperatures) වලදී පමණි.

විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය වලින් ආකාර 3ක කිරණ (α, β, γ) පිටවන බව මුලින්ම සොයාගත්තේ කවුද?

අර්නස්ට් රදෆර්ඩ් (Ernest Rutherford)

N2O අණුව සඳහා ඇඳිය හැකි මුළු සම්ප්‍රයුක්ත ව්‍යුහ (Resonance structures) සංඛ්‍යාව කොපමණද?

3 කි

1 වන කාණ්ඩයේ (Li, Na, K…) වාතයේ ඇති N2 වායුව සමඟ සෘජුවම ප්‍රතික්‍රියා කරන්නේ කුමන මූලද්‍රව්‍යය පමණද?

ලිතියම් (Li) පමණි (Li3N සාදයි)

Li වාතයේ දහනය කළ විට ලැබෙන ප්‍රධාන ඵල මිශ්‍රණය කුමක්ද?

Li2O (ඔක්සයිඩය) සහ Li3N (නයිට්‍රයිඩය)

Be + α (ඇල්ෆා අංශුව) -> C + X යන න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවේ X මඟින් නිරූපණය වන අංශුව කුමක්ද?

නියුට්‍රෝනයකි (Neutron)

S ගොනුවේ මූලද්‍රව්‍ය අතරින් වාතයේ වැඩිපුර O2 සමඟ රත් කළ විට පෙරොක්සයිඩයක් (Peroxide) ලබාදෙන්නේ කුමක්ද?

සෝඩියම් ලෝහය (Na2O2 සාදයි)

O2, O3 වලට වඩා ප්‍රභල ඔක්සිකාරකයක් වන්නේ කුමක්ද?

ඕසෝන් (O3) වායුවයි

ඕසෝන් (O3) අණුවේ ද්‍රැවීයතාවය සහ සම්ප්‍රයුක්ත ව්‍යුහ සංඛ්‍යාව කුමක්ද?

ඕසෝන් ධ්‍රැවීය (Polar) අණුවකි, සම්ප්‍රයුක්ත ව්‍යුහ 2ක් ඇත

S ගොනුවේ ලෝහයක් වාතයේ දහනය කර ලැබෙන සුදු ශේෂයට ජලය දැමූ විට පිටවන වායුව නෙස්ලර් ප්‍රතිකාරකය (Nessler's reagent) දුඹුරු කරවයි නම් එම ලෝහය කුමක්ද?

මැග්නීසියම් (Mg) හෝ ලිතියම් (Li) වේ (නයිට්‍රයිඩය සාදා ජලය සමඟ NH3 පිට කරයි)

NH4+ අයනයේ ඇති සියලුම N-H බන්ධන දිගවල් සමානද? එහි පවතින බන්ධන වර්ග මොනවාද?

බන්ධන දිගවල් සියල්ල සර්වසම වේ, සහසංයුජ සහ දායක සහසංයුජ බන්ධන පවතී

තනුක HCl එකතු කළ විට දුඹුරු පැහැති වායුවක් (NO2) පිට කරන අකාබනික ඝන ලවණය කුමක්ද?

නයිට්‍රයිට් ලවණ වේ (උදා: KNO2 හෝ NaNO2)

ඝන ලවණයකට තනුක H2SO4 දැමූ විට තනුක HCl හි අද්‍රාව්‍ය සුදු අවක්ෂේපයක් සහ කටුක ගඳක් ඇති වායුවක් දෙන්නේ කුමක්ද?

බේරියම් සල්ෆයිඩ් (BaS) වේ (BaSO4 සුදු අවක්ෂේපය සහ H2S වායුව සාදයි)

සම්මත බන්ධන විඝටන එන්තැල්පිය (Standard Bond Dissociation Enthalpy) යනු කුමක්ද?

වායුමය අවස්ථාවේ පවතින සහසංයුජ බන්ධන මවුල එකක් බිඳ වායුමය පරමාණු/ප්‍රභේද සෑදීමේදී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි

සම්මත සජලන එන්තැල්පිය (Standard Hydration Enthalpy) යනු කුමක්ද?

වායුමය අවස්ථාවේ පවතින අයන මවුල එකක් සම්පූර්ණයෙන්ම ජලයේ දියවී අනන්ත ලෙස තනුක ජලීය අයන සෑදීමේදී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි (සැමවිටම තාපදායක වේ)

සම්මත දැලිස් විඝටන එන්තැල්පිය (Standard Lattice Dissociation Enthalpy) යනු කුමක්ද?

අයනික ස්ඵටික ඝන මවුල එකක් සම්පූර්ණයෙන්ම වායුමය අයන බවට වෙන් කිරීමට අවශ්‍ය ශක්තියයි (සැමවිටම තාප අවශෝෂක වේ)

KIO3 සහ KI මාධ්‍යයේ කෙරෙන තයෝසල්ෆේට් අනුමාපනයකදී (Iodometric titration) මුලින්ම ද්‍රාවණයේ ඇතිවන බොර දුඹුරු පැහැයට හේතුවන විශේෂය කුමක්ද?

ද්‍රාවණයේ නිදහස් වන I3- (ට්‍රයිඅයඩයිඩ්) අයන හෝ I2 නිසාය

තයෝසල්ෆේට් අනුමාපන වලදී පිෂ්ඨය (Starch) දර්ශකය අනුමාපනය ආරම්භයේදීම එක් නොකරන්නේ ඇයි?

වැඩි සාන්ද්‍රණයක් ඇති I2 සමඟ පිෂ්ඨය ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස තදින් බැඳෙන බැවින් (ලා කහ පැහැයේදී දැමිය යුතුය)

I2 / පිෂ්ඨය අනුමාපනයකදී (Iodometric Titration) අවසාන ලක්ෂ්‍යයේදී (End point) සිදුවන වර්ණ විපර්යාසය කුමක්ද?

තද නිල් පැහැය නැතිවී වර්ණහීන (Colorless) වීම

Na2S2O3 ද්‍රාවණයක් පිළියෙල කිරීමේදී ඊට Na2CO3 ස්වල්පයක් එකතු කරන්නේ ඇයි?

ද්‍රාවණය භාස්මිකව තබාගෙන, බැක්ටීරියා මඟින් හෝ වාතයේ ඇති CO2 මඟින් තයෝසල්ෆේට් වියෝජනය වීම වැළැක්වීමටය

නළ ළිං ජලයේ ඇති Fe2+ අයන ප්‍රමාණය සෙවීමට ගන්නා ප්‍රභල ඔක්සිකාරක ද්‍රාවණය කුමක්ද?

ආම්ලිකෘත පොටෑසියම් පර්මැංගනේට් (KMnO4) ද්‍රාවණයයි

H2O2 ඔක්සිහාරකයක් (Reducing agent) ලෙස ක්‍රියා කරද්දී පිටකරන වායුව කුමක්ද?

ඔක්සිජන් (O2) වායුවයි

ඇසිඩ් හේලයිඩ (R-COCl) ඇල්ඩිහයිඩ (R-CHO) බවට පත් කරන විශේෂ ඔක්සිහරණ ප්‍රතික්‍රියාව කුමක්ද?

රොසන්මන්ඩ් ඔක්සිහරණය (Rosenmund Reduction - H2 / Pd-BaSO4)

ඇල්කයිල් හේලයිඩයක් (R-X) සෝඩියම් ලෝහය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර කාබන් සංඛ්‍යාව දෙගුණයක් ඇති ඇල්කේන සෑදීමේ ප්‍රතික්‍රියාව කුමක්ද?

වර්ට්ස් ප්‍රතික්‍රියාව (Wurtz Reaction)