Eenheid en Scheiding der Nederlanden

Flashcards over de politieke, religieuze en economische strijd in de Nederlanden tijdens de 16e en 17e eeuw, inclusief de Tachtigjarige Oorlog en de scheiding van de Nederlanden.

Karel V

Koning van Spanje en Keizer van het Heilig Roomse Rijk ($1500-1558$) die regeerde over de Nederlanden van $1515$ tot zijn troonsafstand in $1555$.

Filips II

Zoon en opvolger van Karel V ($1527-1598$) die als Koning van Spanje de Nederlanden bestuurde vanuit Spanje.

Vrede van Augsburg (1555)

Verdrag waarbij vorsten in het Duitse Rijk het recht kregen om het lutheranisme of de oude godsdienst te belijden; onderdanen met een ander geloof mochten ongehinderd verhuizen.

Ferdinand I

Broer van Karel V die regeerde over de Oostenrijkse familietak en het Heilig Roomse Rijk.

Margaretha van Parma

Halfzus van Filips II die door hem werd aangesteld als landvoogdes om de Nederlanden te besturen.

Smeekschrift der Edelen

Een verzoekschrift van de verbonden edelen aan Margaretha van Parma in $1566$ om de vervolging van protestanten te stoppen.

Gueux (Geuzen)

Een neerbuigende term ('bedelaars') gebruikt door de raadsman van Margaretha van Parma voor de edelen die het Smeekschrift indienden.

Beeldenstorm (1566)

Een opstand waarbij de bevolking in kerken heiligenbeelden en luxevoorwerpen vernielde uit onvrede over het geloof en de economische situatie.

Hertog van Alva

Spaanse landvoogd met onbeperkte volmacht die door Filips II naar de Nederlanden werd gestuurd om opstandelingen te straffen met een groot leger.

Raad van Beroerten (Bloedraad)

Een speciale rechtbank opgericht door Alva met als doel het opsporen en bestraffen (doodstraf of verbanning) van beeldenstormers.

Graven van Egmont en Hoorne

Twee hoge edellieden die in $1568$ te Brussel werden onthoofd, waarna hun bezittingen verbeurd werden verklaard door de staat.

Willem van Oranje

Leider van de Nederlandse opstand die in $1568$ vanuit Duitsland een inval deed en daarmee de Tachtigjarige Oorlog startte.

Spaanse Furie (1576)

Het muiten, plunderen en uitmoorden van de stad Antwerpen door onbetaalde Spaanse soldaten nadat Spanje failliet was verklaard.

Plakkaat van Verlatinghe (1581)

Document waarin de noordelijke onderdanen Filips II niet langer als vorst erkenden omdat hij regeerde als een tiran.

Alexander Farnese

Nieuwe landvoogd die vanaf $1583$ Vlaanderen heroverde en in $1585$ Antwerpen innam via een scheepsblokkade op de Schelde.

Peter Paul Rubens

Antwerpse kunstenaar uit de $17e$ eeuw, bekend van 'De Kruisafneming' ($1611$), wiens werk de katholieke heropleving (Barok) typeert.

Vrede van Münster (1648)

Verdrag dat een einde maakte aan de Tachtigjarige Oorlog en de Nederlanden officieel verdeelde in de Spaanse Nederlanden en de Verenigde Provinciën.