P1: Traditional Farming in Zambia's Luapula Province

Allocated = given to = distributed = assigned

được phân chia, cấp phát, giao cho ai

According to need = on the basis of need

dựa trên nhu cầu (sử dụng)

Felled = cut down = chopped down

chặt hạ hoàn toàn (cây cối)

Dry out = dehydrate = lose moisture

khô đi, ráo nước

Onset of the rains = beginning of the rainy season

lúc bắt đầu mùa mưa

Brew local drinks = make regional beverages

ủ, nấu đồ uống địa phương

Cementing relationships = strengthening bonds = building social ties

thắt chặt, củng cố mối quan hệ qua lại

Sequence = combination of annuals = successive crops = rotation

chuỗi cây trồng, sự luân canh cây trồng

Unobtrusive manner = explicit way

một cách kín đáo, không phô trương $\neq$ một cách rõ ràng, công khai

Province = area of responsibility = domain = task

lĩnh vực, nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của ai

Depleted = exhausted = run out = drained

bị suy kiệt, cạn kiệt (chất dinh dưỡng trong đất)

Not worthwhile = not effective = a waste of effort

không đáng công sức, không hiệu quả

Abandoned = left behind = deserted = vacant

bị bỏ hoang, bỏ lại để chuyển sang khu đất mới

Subsistence = survival = providing basic food

tự cung tự cấp, vừa đủ ăn qua ngày

Tended by = managed by = looked after by

được chăm sóc, trông nom bởi

Waterlogged ground = flooded soil = marshes

vùng đất ngập nước, úng nước

Remunerative activity = yield the biggest profits = lucrative business

hoạt động mang lại thu nhập cao, hái ra tiền

Supplement = extra addition = boost

phần bổ sung, phần thêm vào

Abundant = plentiful = in large quantities

dồi dào, phong phú $\neq$ disappeared

Overfishing = excessive fishing = depleting fish stocks

đánh bắt cá quá mức hủy diệt

Prevalence of tsetse fly = insect pests = parasite infestation

sự phổ biến của ruồi tsetse (gây bệnh)

Reserve for bartering = trade resources = exchange assets

nguồn dự trữ để trao đổi hàng hóa (hàng đổi hàng)

Slaughtered for ceremonies = consumed on special occasions

bị giết thịt vào các dịp lễ hội, nghi lễ

Ingenious system = clever method = well-adapted strategy

hệ thống tài tình, khéo léo

Intensify and diversify = step up and expand

tăng cường và đa dạng hóa (hệ thống sản xuất)

regenerate

tái sinh

entail

đòi hỏi

subsistence

sinh kế