Mentale Weerbaarheid in de Topsport

Deze flashcards behandelen de kernbegrippen, modellen en statistieken uit het onderzoek naar de mentale weerbaarheid van talentvolle sporters door Tatyana Izelaar.

Mentale weerbaarheid (MW)

Het vermogen om uitdagende en moeilijke omstandigheden te overwinnen, consistent te presteren en gefocust, zelfverzekerd en in controle te blijven onder druk.

Mentaal Welzijn

Gezonde mentale staat bestaande uit cognitieve en emotionele vermogens nodig voor optimaal functioneren in het dagelijks leven.

Senior-shock

De overgangsfase waarin een talentvolle sporter de overstap maakt van de jeugd- naar de seniorenklasse.

Athletic Identity (Topsportidentiteit)

De mate waarin een individu de rol van sporter als primair en centraal onderdeel van de eigen identiteit beschouwt.

Het 4C-model

Model voor mentale weerbaarheid bestaande uit de componenten: Confidence (Zelfvertrouwen), Control (Controle), Challenge (Uitdaging) en Commitment (Toewijding).

Het 3C-model

Model voor de kwaliteit van de coach-sporterrelatie op drie niveaus: Closeness (Emotionele Verbinding), Co-orientation (Cognitieve Afstemming) en Complementarity (Constructieve Samenwerking).

MTQ48

Het meetinstrument 'Mental Toughness Questionnaire' bestaande uit 48 vragen om de mentale weerbaarheid te meten.

4G-model

Doorvraagmethode uit de cognitieve gedragstherapie gericht op: gebeurtenis, gedachten, gevoelens en gedrag.

LSD-methode

Een gespreksmethode die staat voor: luisteren, samenvatten en doorvragen.

AGT (Achievement Goal Theory)

Theorie over sportklimaten, onderscheiden in een taakgeoriënteerd klimaat (proces) en een ego-georiënteerd klimaat (resultaat).

Microniveau

Het niveau binnen het onderzoek dat verwijst naar de sporter zelf en intrapersoonlijke factoren.

Mesoniveau

Het niveau dat betrekking heeft op de coach-sporterrelatie en de directe sportomgeving.

Macroniveau

Het niveau dat organisatorische factoren, beleid en sportverenigingen in kaart brengt.

Psychological Skills Training (PST)

Training bestaande uit de 'Big Four' technieken: Goal Setting, Imagery, Self-talk en Relaxation.

Mentale verbeelding (Mental Imagery)

Een multimodaal cognitief proces waarbij een sporter een situatie simuleert in de geest zonder fysieke input.

Cognitieve herstructurering

Een vorm van zelfspraak gericht op het veranderen van negatieve denkpatronen naar adaptieve overtuigingen.

Growth mindset

Het geloof dat basiskwaliteiten kunnen groeien door inzet, strategie en ondersteuning (Dweck, 2006).

Fixed mindset

Het geloof dat eigen kwaliteiten onveranderlijk zijn, wat leidt tot sneller opgeven bij tegenslag.

Tongkracht

De term die in het onderzoek wordt gebruikt voor bewuste positieve of coachende zelfspraak.

Psychologische veiligheid

Een klimaat waarin sporters zich veilig voelen om interpersoonlijke risico's te nemen en fouten te bespreken.

73% en 41%

Percentage Nederlandse topsporters (73%) en coaches (41%) die kampen met sport-gerelateerde psychische klachten.

90%

Percentage van de 313 onderzochte Nederlandse sportverenigingen dat geen specifiek aanbod heeft voor mentale gezondheid.