WAARNEEMBARE PARAMETERS BIJ GEÏSOLEERDE GELUIDSGOLVEN

Octaaf

Wat is een octaaf?

Het interval tussen twee frequenties waarbij de ene het dubbele is van de andere (ontdekt door Pythagoras).

Hoe bereken je een octaaf?

f2/f1 = 2ⁿ. Vb: 100Hz is 1 octaaf hoger dan 50Hz, want 100/50 = 2 = 2¹.

Aanpassing toonhoogteschaal van Pythagoras (Mel)

Wat ontdekte men over de toonhoogteschaal van Pythagoras?

Dat er verschillen zitten in de toonhoogteverhoging tussen octaven

Wat is de mel-schaal?

De subjectieve toonhoogteschaal die gebruikt wordt (melodie)

Klopt het dat 2000Hz tweemaal zo hoog klinkt als 1000Hz?

Nee, 2000Hz ligt niet op dubbele (subjectieve) afstand van 1000Hz.

Bij welke frequenties komt een octaaf overeen met 500mel?

Boven de 1000Hz

Welke invloed heeft geluidsintensiteit op de waargenomen toonhoogte onder 1000Hz?

Bij tonen lager dan 1000Hz daalt de waargenomen toonhoogte bij stijgende intensiteit.

Welke invloed heeft geluidsintensiteit op de waargenomen toonhoogte boven 1000Hz?

Bij tonen hoger dan 1000Hz stijgt de waargenomen toonhoogte bij stijgende intensiteit.

Dynamisch bereik

Wat is het dynamisch bereik?

Het interval tussen de heel harde en heel zachte geluiden die het oor kan waarnemen.

Waarom gebruikt men een logaritmische schaal voor geluid?

Om het grote bereik (van 1 tot 100.000 W/m² bijvoorbeeld) onder een schaal te brengen

Wie vond de logaritmische schaal (Bel) uit?

Alexander Graham Bell

Welk verschil kan het menselijk oor waarnemen in Bel, en welke eenheid gebruikt men daarom?

0,1 Bel

Geef de formule voor Bel.

Bel = log(I2/I1).

Geef de formule voor het geluidsintensiteitsniveau (LI) in dB.

dB = LI = 10 · log(I/Iref).

Geef de formule voor het geluidsdrukniveau (Lp) in dB.

dB = Lp = 20 · log(p/pref).

Hoeveel dB stijging geeft een verdubbeling van de geluidsintensiteit?

3dB (I = 2·Iref → I/Iref = 2 → Li = 10·log(2) = 3dB).

Hoeveel dB stijging geeft een verdubbeling van de geluidsdruk?

6dB (p = 2·pref → p/pref = 2 → Lp = 20·log(2) = 6dB).

Met welke factor stijgt de geluidsintensiteit bij 1dB verschil in geluidsintensiteitniveau?

Factor 1,26 (Li=1dB → I/Iref = 10^0,1 = 1,26).

Met welke factor stijgt de geluidsdruk bij 1dB verschil in geluidsdrukniveau?

Factor 1,12 (Lp=1dB → p/pref = 10^0,05 = 1,12).

Verschillende schalen: dB SPL

Wat is de absolute decibel/sound pressure level (dB SPL)?

Een maat onafhankelijk van de frequentie van het geluid.

Wat is het zachtste waarneembare geluid en de pijngrens in dB SPL?

Zachtste geluid: 20·10⁻⁶ Pa

Wat is de referentiedruk en referentie-intensiteit voor dB SPL, en bij welke frequentie geldt dit?

Referentiedruk = 20·10⁻⁶ Pa, referentie-intensiteit = 10⁻¹² W/m², bepaald bij 1000Hz

Verschillende schalen: Threshold of Hearing level (dB HL/dB HTL)

Wat is dB HL/dB HTL?

De normale gehoordrempel

Hoe bereken je dB HL voor een normale persoon?

aangeboden – normale drempel (afgelezen op grafiek) = dB HL.

Voorbeeld: toon van 25Hz op 60dB SPL, gehoorgrens is 65dB SPL. Wat is de dB HL en hoor je dit?

60 – 65 = -5dB HL

Verschillende schalen: Sensation level (dB SL)

Wat is dB SL?

De persoonlijke gehoordrempel als referentiewaarde

Hoe bereken je dB SL voor een persoon met gehoorverlies?

aangeboden – normale drempel (op grafiek) – specifieke drempel (gehoorverlies) = dB SL.

Voorbeeld: persoon met gehoorverlies van 20dB SPL op 100Hz, normale gehoorgrens 25dB SPL, aangeboden toon 80dB SPL. Wat is de dB SL?

80 – 25 – 20 = 35 dB SL.

Voorbeeld: persoon hoort net niet (0 SL) bij een toon van 40dB op 1000Hz, normale drempel -5dB. Hoe vind je de specifieke gehoordrempel x?

40 – (-5) – x = 0 SL → je lost op naar x.

Foonschaal

Wat is de foonschaal?

Een schaal voor de waarneming van luidheid

Wat is de subjectieve ervaring die met de foonschaal beschreven wordt?

De luidheid.

Voorbeeld: 60dB SPL op 100Hz klinkt even luid als 50dB SPL op 1000Hz. Op welke isofoon ligt dit?

Isofoon van 50 Foon.

Soonschaal

Wat is de soonschaal?

Een schaal die gebruikt wordt wanneer je tonen zoekt die dubbel zo luid klinken (i.p.v. even luid).

Wat is het referentiepunt van de soonschaal?

Een toon van 1000Hz bij 40dB SPL komt overeen met 1 Soon.

Wat betekenen 2 soon en 0,5 soon?

2 soon = zelfde frequentie tweemaal zo luid