FILIPINO EXAM

FILIPINO PERIODICAL EXAM

Isang Dipang Langit

Amado V. Hernandez at Tula

Impeng Negro

Rogelio R. Sikat at Maikling kuwento

Timawa

Agustin C. Fabian at Nobela

Ang Paksiw na Ayungin

Jose F. Lacaba at Tula

Dekada ’70

Nobela

Banghay

ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa kuwento

Panimula

Pagpapakilala sa tauhan, tagpuan, at kalagayan

Tunggalian

Suliranin o labanan sa kuwento

Kasukdulan

Pinakamataas at pinakamahalagang bahagi ng tunggalian

Kakalasan

Unti-unting paglutas o pagbaba ng tensiyon

Wakas

Katapusan at kinahinatnan ng kuwento

Tunggalian

labanan o suliraning kinakaharap ng tauhan.

Tao laban sa tao

Labanan ng isang tauhan at ibang tauhan

Tao laban sa kalikasan

Pakikibaka laban sa puwersa ng kalikasan

Tao laban sa sarili

Panloob na labanan ng damdamin o pagpapasya

Tao laban sa lipunan

Labanan laban sa mga patakaran, kaugalian, o suliranin ng lipunan

Tao laban sa supernatural

Lumalaban sa mga nilalang na may supernatural na kapangyarihan tulad ng mga espiritu, maligno, halimaw, o diyos-diyosan

Protagonista

pangunahing tauhan na nagsisikap malutas ang suliranin at makamit ang layunin.

Antagonista

tauhang humahadlang sa layunin ng protagonista at pangunahing pinagmumulan ng suliranin.

Tagpuan

tumutukoy sa panahon at lugar na pinangyayarihan ng kuwento.

Maikling kuwento

Karaniwang nakatuon sa isang mahalagang pangyayari o karanasan

Karaniwang may isang kakintalan lamang.

Mas maikli ang saklaw

Nobela

Mahabang kathang pampanitikan.

Maaaring maglaman ng maraming kabanata, tauhan, pangyayari, at suliranin.

Mas malawak ang saklaw ng mga pangyayari.

Laki

Tumutukoy sa laki o liit o proporsyon ng salita o larawan.

Espasyo

Ang laki at lawak ng espasyo sa pagitan ng mga elemento.

Imahe

Larawan, ilustrasyon, o guhit na nagpapadaling maunawaan ang impormasyon

Kulay

Mahalaga ang paggamit ng tamang kulay upang maipakita ang emosyon at makakuha ng atensyon.

Linya

Maaaring tuwid, kurbado, zigzag, o may iba’t ibang direksyon. Ginagamit upang hatiin ang seksyon, maging gabay, at magbigay anyo sa mga biswal.

Teksto

Nagbibigay ng tiyak na impormasyon o mensahe.

Saknong

pangkat ng mga taludtod sa isang tula.

Taludtod

bawat linya ng tula

Sukat

bilang ng pantig sa bawat taludtod.

Halimbawa: “Sa dilim ng gabi, pag-asa’y sumilay” - 12

Tugma

pagkakatulad ng tunog sa hulihan ng mga taludtod.

Halimbawa mula sa pagsusulit: Sa dilim ng gabi, pag-asa’y sumilay, Sa puso kong sugatan, liwanag ay taglay.

Ang sumilay at taglay ay halimbawa

Talinghaga

masining o di-tuwirang pagpapahayag, kabilang ang paghahambing at matatalinghagang pahayag.

Halimbawa: “Ang puso ay sugatan.”

Hindi ito literal na sugat; maaari itong tumukoy sa matinding sakit ng damdamin.

Larawang diwa

imaheng nabubuo sa isip ng mambabasa dahil sa mga salitang ginamit sa tula.

Halimbawa mula sa pagsusulit: “Sa dilim ng gabi”

Nakapagpapabuo ito ng larawan ng madilim na gabi sa isip ng mambabasa.

Tema

pangunahing kaisipan o paksang tinatalakay ng tula.

Tono

damdaming nangingibabaw sa tula. Halimbawa ng mga damdamin: saya, lungkot, pag-asa, pighati, galit, o pangungulila.

1 — Pinakamababa Inis 2 — Katamtaman Galit 3 — Pinakamataas Poot

1 — Pinakamababa Inis 2 — Katamtaman Galit 3 — Pinakamataas Poot

1 — Pinakamababa Pangamba 2 — Katamtaman Takot 3 — Pinakamataas Sindak

1 — Pinakamababa Pangamba 2 — Katamtaman Takot 3 — Pinakamataas Sindak

Pangunahing sanggunian (P)

orihinal o direktang pinagmulan ng impormasyon.

Halimbawa: • Orihinal na talaarawan ng isang taong nakaranas ng makasaysayang pangyayari.

• Orihinal na larawan na kuha noong mismong naganap ang isang pangyayari.

• Mga salaysay ng mga taong tuwirang nakasaksi sa pangyayari.

• Orihinal na dokumento.

• Mga katunayan o ebidensyang tunay na naganap sa kasaysayan.

Pangalawang sanggunian (P2)

impormasyon, pagsusuri, o interpretasyong nagmula sa mga orihinal na tala.

Halimbawa: • Artikulo ng isang historyador tungkol sa isang makasaysayang pangyayari.

• Pagsusuri o interpretasyon ng mga orihinal na impormasyon.

• Dokumentong hindi nagmula sa mga direktang nakasaksi ng pangyayari.

• Mga impormasyong hango sa pangunahing sanggunian.