H4.2 DNA --> RNA --> eiwit

Wat is het centrale dogma?

DNA → RNA → eiwit.

Wat is transcriptie?

DNA wordt overgeschreven naar RNA.

Wat is translatie?

mRNA wordt vertaald naar een eiwit.

Wat is een promotor?

DNA-regio waar transcriptie wordt gestart/mogelijk gemaakt.

Wat is een enhancer?

DNA-regio die transcriptie verhoogt.

Wat zijn de CAT-box en TATA-box?

Belangrijke sequenties in de promotorregio.

Wat is een exon?

Deel dat na splicing in het rijpe mRNA blijft.

Wat is een intron?

Deel dat tijdens splicing uit pre-mRNA wordt verwijderd.

Wat is een UTR?

Regio die wel wordt getranscribeerd maar niet vertaald naar eiwit.

Wat is de sense-streng?

De coding/non-template DNA-streng.

Wat is de antisense-streng?

De template DNA-streng voor transcriptie.

Welke DNA-streng wordt gebruikt als template bij transcriptie?

De antisense-streng.

Hoe verhoudt mRNA zich tot de antisense-streng?

Het is complementair aan de antisense-streng.

Hoe verhoudt mRNA zich tot de sense-streng?

Het is gelijk aan de sense-streng, maar U vervangt T.

In welke richting wordt RNA gevormd?

5' → 3'.

Welke base gebruikt RNA in plaats van thymine?

Uracil (U).

Wat zijn de 3 stappen van transcriptie? (3)

Initiatie, elongatie en terminatie.

Wat gebeurt er bij initiatie van transcriptie?

De transcriptie start aan de promotor en de DNA-strengen openen.

Wat gebeurt er bij elongatie van transcriptie?

RNA-polymerase bouwt de RNA-streng verder op.

Wat gebeurt er bij terminatie van transcriptie?

De transcriptie stopt en RNA-polymerase komt los.

Wat is pre-mRNA?

Het eerste RNA-transcript vóór RNA-verwerking.

Welke belangrijke verwerking ondergaat pre-mRNA? (3)

5'-cap, poly-A-staart en splicing.

Wat is de 5'-cap?

Een aangepaste structuur aan het 5'-uiteinde van mRNA.

Wat is de poly-A-staart?

Een reeks adenines aan het 3'-uiteinde van mRNA.

Wat is RNA-splicing?

Introns verwijderen en exons aan elkaar verbinden.

Wat ontstaat na verwerking van pre-mRNA?

Mature mRNA.

Wat is mature mRNA?

Volledig verwerkt mRNA dat klaar is voor translatie.

Wat is alternatieve splicing?

Exons anders combineren om verschillende mRNA's/eiwitten te vormen.

Wat is alternatieve polyadenylatie?

Een andere plaats kiezen voor de poly-A-staart.

Wat is RNA-editing/RNA-modificatie?

RNA wordt na transcriptie chemisch aangepast.

Waar vindt translatie plaats?

Aan ribosomen in het cytoplasma.

Wat doet een ribosoom?

Het leest mRNA en bouwt een polypeptide/eiwit.

Wat is een codon?

Een groep van 3 nucleotiden op mRNA.

Wat betekent tripletcode?

Elke 3 nucleotiden vormen één codon.

Wat is de genetische code?

De koppeling tussen codons en aminozuren.

Wat is het startcodon op mRNA?

AUG.

Wat is de overeenkomstige startsequentie in coderend DNA?

ATG.

Hoe lees je mRNA om een eiwitsequentie te bepalen?

Zoek AUG en lees daarna per 3 basen in 5' → 3'-richting.

Hoeveel verschillende aminozuren zijn er?

20.

Hoeveel aminozuren zijn volgens de cursus essentieel?

8.

Wat betekent een essentieel aminozuur?

Een aminozuur dat via de voeding moet worden opgenomen.

Wat is tRNA?

Een RNA-molecule die een aminozuur naar het ribosoom brengt.

Wat is een anticodon?

Een triplet op tRNA dat complementair bindt aan een mRNA-codon.

Wat hangt aan een tRNA?

Een specifiek aminozuur.

Hoe wordt mRNA omgezet in een eiwit?

Het ribosoom leest codons en tRNA brengt de juiste aminozuren.

Wat ontstaat tijdens translatie?

Een groeiende polypeptideketen.

Wat zijn posttranslationele modificaties?

Aanpassingen aan een eiwit na translatie.

Wat is fosforylatie?

Een fosfaatgroep wordt aan een eiwit toegevoegd.

Wat kan fosforylatie doen met een eiwit?

De activiteit van het eiwit veranderen.

Wat is ubiquitinatie?

Ubiquitine wordt aan een eiwit gekoppeld.

Wat is vaak het gevolg van ubiquitinatie?

Het eiwit krijgt een signaal om afgebroken te worden.

Wat is het genoom?

Al het DNA van een organisme.

Wat is het exoom?

Het deel van het genoom dat uit exons bestaat.