HC5: Neurogene spraakklankstoornis: dysartrische spraaklankstoornis

D-SKS

• dysartrische spraaklankstoornissen

• probleem in motorische uitvoering (uitvoeringsproblemen)

• de neurale signalen vanuit het brein naar de spiergroepen verlopen op verschillende niveaus, die zijn verstoord: de cerebellaire, lager/hoger motorisch neurosysteem, craniale/ spinale zenuwen, banen naar de hersenstem zijn beschadigd

• maar de problemen liggen vooral in veranderingen in de spiertonus: deze kan te laag/ of te hoog worden

D-SKS: prevalentie

• meer bij volwassenen dan bij kinderen

ontstaan D-SKS

• door cerebrale parese = CP, = neurologische ontwikkelingstoornis, die ontstaat door een beschadiging of ontwikkeling van de hersenen = meest voorkomende ontwikkelingsstoornis

• letstel ontstaat tijdens zwangerschap (prenataal)

• tijdens de geboorte (perinataal)

• na de geboorte (postnataal)

• verworven stoornis genoemd: wanneer hersenletsel komt nadat het kind 1 jaar is

kenmerken D-SKS

• slap, gespannen, ongecoördineerd of gekenmerkt door onwillekeurige bewegingen

• alle aspecten betrokken bij spraak kunnen aangetast zijn: mondmotoriek, spraakklankproductie, resonantie, stem, ademhaling & prosodie

• mondmotoriek

• spraakklankproductie

• prosodie

• resonantie

• stem

• ademhaling

• fonatie

D-SKS mondmotoriek probleem

• zwakke controle over tong & kaak, lippen

• overmatig speekselverlies

D-SKS spraakklankproductie

• slordige, mompelende tot onverstaanbare spraak

• onwillekeurige bewegingen tijdens het spreken

• distorsies van zowel cononanten als vocalen en omissies

• soort fouten algemeneen consistent, maar de kwaliteit van de uitspraak kan wel variëren

• moeilijk snel en alternerend uitvoeren van spraakbewegingen (zichtbaar in diadochokinese-proeven)

D-SKS prosodie

• monotoon

• soms moeite met controlen van toonhoogte en luidheid

D-SKS resonantie

• hypernasaliteit

• hyponasaliteit

D-SKS stem

• heesheid

• schorheid

• geknepen stem

• verlies stem aan einde zin of frase (soms neiging tot fluisterspraak)

D-SKS ademhaling

• oppervlakkig

D-SKS fonatie

• beperkte aanhoudingsduur