ADHD: DSM

k en j

bij wie is de prevalentie van ADHD hoger

• k en j

• volwassenen

stabiele symptomatologie

= is er sprake van een aantal typische gedragskenmerken

• opgedeeld in probleemclusters

6, 5

minimum aantal symptomen in cluster aanwezig

• tem 16 jaar : ….

• vanaf 17 jaar: …

6 maand

hoe lang moeten symptomen min aanwezig zijn

• patroon herkennen

ontw.niveau

symptomen moeten onaangepast zijn aan het … van het kind of volwassene

aanvangsleeftijd

= leeftijd waarop het kind met zekerheid al de symptomen van betreffende problematiek moet vertonen

12 jaar

wat is de aanvangsleeftijd v ADHD

pervasiviteit

= patroon moet voorkomen in alle contexten, variatie opzetten

2 of meer

beperkingen ten gevolge v symptomen moeten …terreinen voordoen

→pervasiviteit

informanten en contexten

pervasiviteit: diagnostiek uitvoeren met meerdere … en …

beperkingen

= wijst op lijdensdruk ten gevolgen v beperkingen en de symptomen

significante beperkingen

duidelijke aanwijzingen van ….. in sociale, school- of beroepsmatig functioneren

lijdensdruk

erger dan bv. 1x iets verliezen = …

• veroorzaakt door de impact v dingen verliezen, afgekeurd thuis, stressvol op school,…

  • maakt ADHD een stoornis

exclusiviteitscriterium

= stilstaan bij kenmerken die we vatten onder ADHD, horen ze daar het beste thuis

• synoniem = differentiaaldiganostisch criterium

betere verklaringen

bij exclusiviteitscriterium:

• zijn er geen ….: medicatie, neurologische afwijking, andere stoornissen met gelijkaardige symptomen

primair

bij exclusiviteitscriterium:

• zijn de symptomen …. toe te schrijven aan ADHD

multidisciplinaire

exclusiviteitscriterium verondersteld extra kennis aanwezig

• maakt ADHD …. diagnostiek

neurodiversiteits

…-paradigma

• DSM uit uitstek traditioneel stoornisdenken MAAR …. = elk kenmerk heeft een natuurlijke variatie

afstemmingsprobleem

vanuit neurodiv.paradigma = …. in de wereld die ingericht is voor neurotypische mensen

aandachtsproblemen en hyperactiviteit/impulsiviteit

2 probleemclusters omschreven

overwegend onoplettende

symptoombeeld ADHD: ADHD van …. type

• min symptoomcriterium v aandachtsproblemen 6/9

• maar geen 6/9 voor hyperactiviteit/impulsiviteit

inattentive

ADHD overwegend onoplettende type heeft welk soort presentation?

ADHD-IA

afkorting voor ADHD van overwegend onoplettende type

gecombineerde

symptoombeeld ADHD: van …. type

• 6/9 voor aandacht, 6/9 hyperactiviteit/impulsiviteit

combined

soort presentation ADHD gecombineerde type

ADHD-COM

ADHD van het gecombineerde type, afkorting

hyperactief

symptoombeeld ADHD: van …. beeld

• enkel op hyperactiviteit/impulsiviteit 6/9

hyperactive-impulsive

ADHD hyperactief beeld soort presentation

ADHD-HI

afkorting ADHD van hyperactief beeld

ADHD-HI

welk type ADHD lijk je te ontgroeien

aandachtsproblemen

veel … bijkomen als meer in gestructureerde situaties komt in OW

• verwachten studeren en opletten in de klas

→ADHD-HI ontgroeien

internaliseren, externaliseren

gedrag bij lijdensdruk

telkens ervaren dat taak fout loopt

• 1) vermijden, passieve of actieve faalangst, neerslachtig

• 2) afreageren, agressief te werk gaan

hanteringsgedrag

gedrag bij lijdensdruk

• … = functioneel niks mis mee MAAR soms in extreme uiting

  • => secundair probleem creëeren

te lang en te veel typische

gedrag bij lijdensdruk

• …. en …. hanteringsgedragingen vertonen => bespreken in termen v typisch patroon in DSM

  • faalangst = angststoornis

comorbiditeit

ADHD in 70% v gevallen vergezeld door 2e stoornis

oppositioneel opstandige

… gedragsstoornis

• 35-50% adolescenten binnen groep v ADHD

→comorbiditeit

hanteringsgedrag

verklaring comorbiditeit

• … dat op zichzelf problematisch wordt

onderlinge kenmerken

verklaring comorbiditeit

• verschillende problematieken die …. met elkaar delen

aandachtsproblemen

…. zijn redelijk stabiel van kindertijd tot volwassenheid

• 80% stabiliteit, maar grotere impact later

aandachtsproblemen

stabiel maar krijgen grotere impact in volwassenheid

• meer verantwoordelijkheid zelfstandig te werken, verwachtingen nemen ster toe

aandachtsproblemen

welke problemen vooral rapporteren in volwassenheid

• ook al minder voorkomend dan vroeger

desorganisatie

= plannen en organiseren van werk verloopt moeilijk

EF

aandachtsproblemen vaak ook te maken met problemen met….

hyperactiviteit

verandert het sterkste

• 50% afname van klachten

verschijningsvorm

bij hyperactiviteit enorme verandering in ….

• van extern naar intern

  • innerlijke rusteloosheid

emotie deregulatie

emoties zorgen voor enorme rusteloosheid bij hyperactiviteit

• leidt tot ….

affect instabiliteit

emotie deregulatie leidt tot … = emoties sneller wisselen

symptoom van hyperactiviteit

impulsiviteit

tot 40% afname maar negatieve gevolgen nemen toe + grotere impact v gevolgen

symptoomevolutie en geïndividualiseerde

…. + …. problemen van wat ADHD is op volwassen leeftijd

• bv. afnemen v symptomen maar grotere impact

remissie

= terugkeer naar gezonde toestand

syndromatische

remissie op 3 manieren

• = diagnose ADHD kwijt geraken

symptomatische

remissie op 3 manieren

• symptomen of kenmerken kwijtgeraken

functionele

remissie op 3 manieren

• nog lijdensdruk en beperkingen ervaren

syndromatische

uitleg remissie

• … = nauwelijks nog omhoog na diagnose op jonge leeftijd

  • dus eenmaal diagnose = behouden

syndromatische

uitleg remissie

• … remissie pas vanaf jongvolwassenheid

  • 60% ontgroeit diagnose

kinderlijke

reden ontgroeien diagnose

• kenmerken v DSM vooral … elementen in kaart brengen

  • geen emotieregulatie, planning- en organisatieproblemen

symptomatische

uitleg remissie

• meerderheid behoud kenmerken van ADHD

functionele

uitleg remissie

• belangrijkste: ongeacht wat met diagnose of symptoom gebeurt, nog altijd beperkingen ervaren

  • 90% jongvolwassenen tekorten in functioneren behouden

beperkingen en lijdensdruk

deel van symptomen ontgroeien door evolutie v symptomen MAAR nog altijd … en … ervaren