c2: KỸ THUẬT THỞ OXY

phân chia hệ hô hấp:

• theo chức năng

• theo giải phẫu

phân chia hệ hô hấp:

• theo chức năng: vũng dẫn+vùng hô hấp

• theo giải phẫu: đường hô hấp trên (mũi, hầu, thanh quản), đường hô hấp dưới (khí quản, phế quản, tiểu phế quản, ống phế nang và phế nang)

quá trình hô hấp gồm mấy giai đoạn chính

1. thông khí: không khí từ ngoài vào đến phế nang và ngược lại

2. khuếch tán: đưa oxy từ phế nang đến mao mạch phổi

3. vận chuyển: đưa oxy từ máu mao mạch phổi đến tổ chức nhờ hồng cầu và huyết tương

4. hô hấp tế bào: giai đoạn cuối cùng mà oxy từ ngoài vào trong tb được sử dụng nhờ hệ thống enzyme oxy hóa khử

triệu chứng lâm sàng của tình trạng thiếu oxy

• lo lắng, hốt hoảng, bồn chồn

• khó thở, thở nhanh, rối loạn nhịp, khó chịu phải ngồi dậy để thờ, có cảm giác nghẹt thở

• co kéo cơ hô hấp: phập phồng cánh mũi, gắng sức khi hít vào, co rút hõm ức, rút lõm lồng ngực

• tím tái

• tuần hoàn: giai đoạn đầu—mạch, huyết áp tăng, đáp, giai đoạn sau: mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp giảm

• độ bão hòa oxy: SpO2<=94%, giảm >=3% so với SpO2 trước đay

• thần kinh: vật vã, kích thích, lú lẫn, giảm trí nhớ, giảm thị lực, giảm trương lực cơ

• ngón tay dùi trống

• khí máu động mạch:

định nghĩa liêu pháp oxy

• liệu pháp oxy là việc cung cấp oxy bổ sung cho NB nhằm phòng ngừa, điều trị tình trạng giảm oxy máu

các đường cung cấp oxy bao gồm

• cannula mũi

• mặt nạ

• máy thở không xâm nhập

• máy thwor áp lực dương xâm nhập

chỉ đỉnh cho liệu pháp oxy

• chỉ định chính: thiếu oxy máu

• duy trì SpO2: 94-98% với NB nặng cấp tính: hồi sức tim phổi, shock, nhiễm khuẩn huyết, chấn thương nặng

• duy trì SpO2: 88-92% NB mắc bệnh hô hấp mạn tính, hạ oxy máu như: hạ oxy máu cấp tính, hen cấp, viêm phổi, ung thư phổi, tràn khí màn phổi, tràn dịch màn phổi

• điều trị oxy trong trường hợp cần tăng oxy máu quá mức như: ngộ độc khí CO+cyanide, tràn khí màng phổi tự phát lượng ít

chống chỉ định

• nhồi máu cơ tim cấp tính

• tăng CO2 máu mạn tính: COPD giai đoạn muộn

• bệnh võng mạc ở trẻ sinh non

nguyên tắc khi tiến hành liệu pháp oxy

• tiến hành theo chỉ định của bác sĩ: phương pháp, thời gian, lưu lượng, nồng độ, độ ẩm, phương pháp làm ẩm

• đảm bảo vệ sinh phòng NK, thở oxy kéo dài—>vệ sinh răng miệng 3-4 giờ/lần

• tránh khô niêm mạc đường hô hấp

• phòng cháy nổi

• bình oxy để nơi khô ráo, sạch sẽ, gọn gàng, thẳng đứng

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

1. NGỘ ĐỘC OXY VÀ TỔN THƯƠNG PHỔI

• thở oxy liều cao (nồng độ trên 60%) kéo dài→xơ phổi, bệnh lý màng trong, làm nặng thêm tình trạng suy hô hấp cấp tiến triển, nhức đầu, chóng mặt

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

2. NGUY CƠ NHIỄM TRÙNG LIÊN QUAN ĐẾN THIẾT BỊ HÔ HẤP

• việc vệ sinh, khử trùng hoặc tiệt trùng không đầy đủ các thiết bị hô hấp như máy thở, nội khí quản, hệ thống cung cấp oxy và máy phun sương—>viêm phổi liên quan đến máy thở, nhiễm trùng hô hấp

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

XẸP PHỔI DO HẤP THU

• thở oxy nồng độ cao→khí nito trong phế nang sẽ bị đẩy ra hết, có thể gây xẹp phế nang

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

MẤT NƯỚC VÀ HẠ THÂN NHIỆT

• oxy khô, không được làm ẩm →làm tăng lượng nước mất đi không cảm nhận được

• sử dụng oxy mát và lạnh-tăng nguy cơ hạ thân nhiệt

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

BỆNH LÝ VÕNG MẠC Ở TRẺ SINH NON THÁNG

• trẻ sơ sinh được điều trị bằng FiO2 cao có nguy cơ mắc bệnh lý võng mạc ở trẻ sơ sinh cao hơn

CÁC NGUY CƠ VÀ TAI BIẾN CỦA THỞ OXY

GIẢM THÔNG KHÍ

• NB bị COPD

• tăng oxy máu→quá trình hồi phcj thần kinh sau CPR