archeologie

artefact

gemaakt door de mens

ecofact

natuurlijke resten niet gemakt of bewerkt door de mens

Ley lines

rechte lijnen die archeologische sites verbinden

Antiquarisme

belang van het hebben van artefacten

Strategrafie

Onderzoek van grondlagen

Taxonomie

Indeling van artefacten in verschillende classificaties

Diffusionisme

verspreiding van cultuur door migratie

koning Nabonidus

oudste gedocumenteerde opgraving, eerste poging tot datering

grand tour

toerisme voor de rijken

eurocentrisme

idee van Europese superioriteit

three age system

erkennig van de steentijd, opdeling van de prehistorie in 3 delen

taxonomie

indeling van artefacten in verschillende classificaties

diffusionisme

verspreiding van geciviliseerde cultuuren naar andere locaties door migratie

kossina

de duits cultuur linken aan de germanen, civilisatie begon bij de germanen

hallstatt

kernegebied van de europese civilisatie, europese keltische cultuur

neolithische revolutie

begin van de landbouw en het aardwerk, gigen zich vestigen op 1 plaats

urbane revolutie

ontwikkeling van irrigatielandbouw zorgd voor een mogelijkheid van een surplus van voedsel, zorgd voor meer handel

restiviteit meter

meten van de geleidbaarheid van de grond, water is meer geleidbaar, kan tonen waar zich bevind onder de grond

etno-archeologie

het bestuderen van moderne culturen om het verleden te begrijpen

middle range theory

op basis van theorie en onderzoek het verleden begrijpen, gevens verbinden met bredere culturele patronen

experimetele archeologie

correct recreeen van het verleden aan de hand van practische experimenten

equifinaliteit

verschillende processen hebben dezelfde uitkomst

fenomologie

hoe neemt de mens de wereld zintuigelijk in

agency

belang van de keuze van het individu

hermeneutiek

er is geen 1 waarheid, er kunnen verschillende verklaringen zijn

resilience

mensen passen zich aan

socio-ecological systems

complexe adaptieve systemen bestaande uit vele verschillende menselijke en niet-menselijke entiteiten

pompei premisse

onaangetastte beginfase, is een ilusie en komt zelden voor

c-transforms

alles voor de depositie

N-transforms

alles na de depositie

formatieprocessen

processen en factoren die invloed hebben op de vorming van sites, materiele cultuur, artefacten en sporen

diachroon

bestudeerd de historische ontwikkeling van iets doorheen de tijd

synchroon

bestudeerd de historische ontwikkeling van iets op 1 punt in de tijd

parlimsesten

er is nooit een depositie geweest

tafonomie

studie van begravingsprincipes

stratigrafie

studie van bodemlagen

horizontale stratigrafie

op 1 groot oppervlak laag per laag blootleggen om gelijktijdige deposities te onderzoeken

verticale stratigrafie

op 1 kleine plek alle lagen tegelijk bekijken voor locale deposities via de muren van de put

harris matrix

chronologisch genummerde weergave van een stratigrafische sequentie

primaire depositie

originele depositie sinds de beginfase, niet verplaatst of verstoord

secundaire depositie

verplaatst of verstoord door de mens of natuur sinds de originele depositie

open context

kans op deposities uit verschillende tijdsvakken, trage vulling

gesloten context

deposities uit 1 korte periode, vulling op zeer korte termijn

afzettingen

deposities na transport

aanrijking

het vormen van een humus laag in de bodem

bioturbatie

biologische activiteit die aanwezig is in de bodem bvb regenwormen

uitloging

witte horizontlagen, de kleur verwdwijnd uit de zandlaag

micromorfologie

microscopische studies van bodems en sedimenten

cryoturbatie

afwisselen van bevriezen en ontdooien

luchtfotografie

maakt gebruik van zichtbaar licht, gewone fotos

aardobservatie

maakt gebruik van verschillende soorten licht bvb infrarood

cropmarks

variatie in de groei van gewassen door variatie in vochtigheijd / voedingswaarden

LIDAR

light detection radar, digitaal hoogtemodel aan de hand van een laserscanner

geofysische methoden

verstoring in het aardmagnetisch veld

proefsleuven

enkel tot het eerste archeologisch niveau, horizontaal ruimtelijk inzicht van de site

proefputten

verticale stratigrafie, detailinformatie over vondstspreiding en de verschillende fases

couperen

de helft van een spoor opgraven en de helft begraven laten om de ontwikkeling te zien

entomofiele planten

transport van pollen met insecten

anemofiele planten

transport van pollen door de wind

dendochronologie

leeftijd van hout aan de hand van de jaarringen, wanneer was het gekapt

fytolieten

microscopische minerale inclusies in de plantenresten

diatomeeen

eencellige typisch voor zoet, zout of brak water

ante mortem

(trauma) voor de dood

peri mortem

(trauma) tijdens de dood

post mortem

(trauma) na de dood

tafonomie

pocessen die de resten ondergaan tijdens en na de depositie

isotoop

afwijking in neutronen

terretrisch systeem

carnivoor, herbivoor en omnivoor

fracionatie

omzetting van atmosfeer naar een ander milieu

inclinatie hoek

de hoek tussen het aardoppervlak en de as van het magnetisch veld

declinatie hoek

de afwijking in de hoek tussen het geografisch en het magnetisch nooden

ante quem

iets kan niet gebeurt zijn na een bepaalde datum

post quem

iets kan niet gebeurt zijn voor een bepaalde datum

uranium thorium

radiometrische datering, vorming van kalciet

kalium argon

radiometrische datering, vervallen van kalium naar argon

thermoluminescentie

laatste straling/verhitting dateren, ovens en gebakken artefacten