Przyroda klasa 4, dział 3

Poznajemy świat organizmów

Wszystkie organizmy zbudowane są z….?

komórek

Organizmy jednokomórkowe

Mają ciało składające się z 1 komórki, która spełnia wszystkie funkcje życiowe. Należą do nich wszystkie bakterie.

Organizmy wielokomórkowe

Mają ciało zbudowane z dużej liczby komórek, które różnią się od siebie wielkością, kształtem, oraz wykonywanymi zadaniami.

Tkanki

Komórki które pełnią tę samą funkcję.

Narządy

Zbudowane z grup tkanek

Układy narządów, np. układ krwionośny

Kilka narządów współpracujących ze sobą.

Organizm

Układy narządów współpracujące ze sobą

Czy wirus lub bakteria jest organizmem?

Nie. Nie mają budowy komórkowej, i nie wykonują czynności życiowych.

Wszystkie organizmy wykonują te same czynności życiowe. Jakie?

1. Odżywianie

2. Oddychanie

3. Wydalanie

4. Wykonywanie ruchów

5. Rozmnażanie

6. Wzrost i rozwój

Organizmy dzielimy na grupy, zwane królestwami. Jakie?

1. Zwierzęta

2. Rośliny

3. Grzyby

4. Protisty

5. Bakterie

Organizmy samożywne

Samodzielnie wytwarzają pokarm z dwutlenku węgla i wody, w obecności światła oraz przy udziale zielonego barwnika - chlorofilu. Proces ten nazywamy fotosyntezą.

Organizmy cudzożywne

Korzystają z pokarmu, który znajdą w swoim środowisku. Należą do nich zwierzęta, grzyby, oraz niektóre bakterie.

Chlorofil

Zielony barwnik. Używany w procesie fotosyntezy.

Fotosynteza

Proces wytwarzania pokarmu i tlenu przez organizmy samożywne, wykorzystujący dwutlenek węgla wodę, światło oraz chlorofil.

Ze względu na rodzaj spożywanego pokarmu organizmy cudzożywne dzielimy na:

1. Mięsożerców

2. Roślinożerców

3. Wszystkożerców

4. Destruenci

5. Pasożyty

Mięsożercy

odżywiają się innymi zwierzętami. Dzielimy ich na drapieżników i padlinożerców.

Ze względu na strategię zdobywania pożywienia, mięsożerców dzielimy na:

1. Drapieżniki

2. Padlinożerców

Drapieżniki

Atakują, zabijają i zjadają inne zwierzęta. Szybkie i zwinne, wyposażone w ostre pazury, dzioby, lub zęby.

Padlinożercy

Zadowalają się resztkami zwierząt upolowanych przez inne zwierzęta. Mają ostre pazury, dzioby lub zęby.

Roślinożercy

Zjadają soczyste łodygi, liście, nasiona i owoce różnych roślin, a czasem też korę drzew. Pokarm rozcierają za pomocą płaskich zębów zaopatrzonych w specjalne listewki.

Wszystkożercy

Mogą zjadać rośliny i zwierzęta. Dzięki temu mają większe szanse na przetrwanie.

Pasożyty

Odżywiają się kosztem innych żywych organizmów.

Żywiciel

Organizm na którym bytuje i żywi się pasożyt.

Destruenci

Żywią się szczątkami innych organizmów. Wzbogacają glebę w składniki mineralne.

Łańcuch pokarmowy

Zależności pokarmowe, wyjaśniające kto co zjada. Dzieli się na ogniwa, czyli organizmy ustawione w odpowiedniej kolejności.

Producenci

Pierwsze ogniwo każdego łańcucha pokarmowego

Konsumenci (roślinożercy lub wszystkożercy)

Drugie ogniwo łańcucha pokarmowego

Trzecie ogniwo łańcucha pokarmowego

Konsumenci (wszystkożercy lub mięsożercy)

Zalety uprawy roślin doniczkowych w domu

1. Zdobią pomieszczenia

2. Oczyszczają powietrze

3. Nawilżają powietrze

4. Pochłaniają dwutlenek węgla

5. Uwalniają tlen

6. Niektóre (np. zioła) stanowią dodatek do potraw

Zalety hodowli zwierząt domowych

1. Możliwość obserwacji ich wyglądu i zachowania

2. Okazja do poznania szczegółów ich budowy, sposobu poruszania, diety i trybu życia

3. Możliwość oswojenia niektórych z nich.

Drobne zwierzęta które wyrządzają szkody w naszym domu

Karaczany, mkliki, wołki, mole.