Full | Kasaysayan ng Pag-Unlad ng Wika

Panahon ng Katutubo

Sa pagdating ng mga misyonerong Espanyol, napag-alaman nila na marunong magbasa at may sistema ng pagsulat ang mga Filipino subalit base sa kanilang “recuerdos” o alaala/tala, ang mga iyon daw ay gawa ng demonyo at mga pagano.

Baybayin

Ginagamit ng mga Pilipino noong panahon ng katutubo na may 17 ng simbolo: 3 Patinig (vocablo) at 14 Katinig (consonantes) (Hindi Alibata)

Panahon Ng Kastila

-Pagsusulat
-Aritmetika
-Relihiyon
-Pagbabasa

Kastila

Ang wikang ginamit ng pamahalaan Ang mga misyonero ang nag-aral ng wikang mga Filipino. HINDI pinagamit ang wikang Kastila sa mga Filipino.

1613

Vocabulario de la Lengua Tagala ni Pedro de San Buenaventura (Pila, Laguna)

Doctrina Cristiana

Padre Domingo Nieva salin ni Padre Juan de Plasencia

Florante at Laura

Francisco Balagtas/Baltazar

Pasiong Mahal

Padre Mariano Pilapil (pinakasikat)

1788-1862

Kailan nagsimula na itinuring ang makatang si Francisco Baltazar bilang pinakamahusay na manunulat na Tagalog

Panahon Ng Kastila

-Namayani ang mga panitikan na nasa wikang katutubo ng mga mamamayan.
-Kaugnay ang patakarang pangwika ng mga Espanyol sa pamamahalang “divide et impera”
-Dahil dito nagkaroon ng malaking hadlang sa ugnayang ng mga Filipino at Espanyol dahil sa wika sapagkat ang may paniniwala ang huli na ang wikang Espanyol ay wika ng mga may talino.
-Sa kahigpitan sa paggamit ng wikang Espanyol , nabuo ang ilang creole gaya ng Chavacano at panghihiram sa anyo ng mga salitang Espanyol gaya ng Kumusta mula sa Como esta, kabayo mula sa caballo atbp

c, f, j, ñ, q, v, x, z

Mga letrang Espanyol pumasok noong panahong kastila

Digrapo

(binubuo ng dalawang titik na kumakatawan sa isang tunog) gaya ng ch, ll, at rr na pumasok noong panahong kastila

Panahon Ng Rebolusyong Filipino

Panahon kung saan nakalaya tayo mula sa mga kastila.

Espanyol

Wika ng rebolusyong pinangunahan ng mga edukado, ilustrado at maykaya.

Triyanggulo ng mga Propagandista

Jose Rizal, Graciano Lopez Jaena, at Marcelo H. Del Pilar

Wikang Katutubo lalo na ang Tagalog

Ang ginamit ng mga katipunero at pakikibaka ng mga Filipino sa loob ng bansa.

Andres Bonifacio

Ama ng Katipunan

Dapat Mabatid ng mga Tagalog, Salin ng Huling Paalam, Hibik ng Filipinas sa Ynang España

Emilio Jacinto

Utak ng Katipunan

-Ningning at Liwanag
-Ang pag-ibig
-Patnugot ng Diaryong Kalayaan

Apolinario Mabini

Utak ng Himagsikan

Dekalogo atbp.

Francisco Balagtas

Florante at Laura (Lihim na Pakikibaka)

Marcelo H. Del Pilar

Karibal ni Rizal sa pagsulat na nakilala sa paggamit ng wikang Tagalog sa kanyang pakikibaka. Gumamit ng mga sagisag-panulat/nom de plume na Dolores Manapat at Plaridel.

1897

Kailan lumaganap sa mga Pilipino ang kaisipang "Isang bansa, Isang diwa" Sa pagtatatag ng konstitusyon ng Biak-na- bato, Tagalog ang napili nilang maging Wikang Opisyal

Panahon Ng Amerikano

Sapilitang pinagamit ang Wikang Ingles sa mga Filipino bilang wika ng intelektwalisasyon at pagkatuto.

1901

Nagtatag ng mga paaralang pambayan at nagpahayag na Ingles ang gagawing wikang panturo ng tinatawag ng 3R (Reading, wRiting. aRithmetic)

1931

Pinagamit ni Bise Gobernador-Heneral George Butte na kalihim ng pambayang pagtuturo ang bernakular,o wika o diyalektong ginagamit araw-araw.ng mga tao sa kanilang lugar,sapagtutuo sa unang apat na taon sa pag-aaral.

Panahon Ng Malasariling Pamahalaanpamahalaan

Panahon kung saan tayo ang namamahala sa ating sarili.

1935

Gagawa ng hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isangwikang pambansang batay sa isa sa mga katutubong wika ng Pilipinas.

1937

Ang Wikang Tagalog ang naging “batayan”ng wikangpambansa na maaaring sabihing tinawag na Wikang Pambansa na Batay sa Tagalog

Panahon Ng HAPON

Sapilitang pinaturo ang wikang Niponggo at inalis ang wikang Ingles. Pinagamit ang mga katutubong wika lalo na ang Tagalog. Naging masigla ang mga Pilipino at umunlad nang malaki ang mga panitikang rehiyunal gayundin ang sirkulasyon ng mga lokal publikasyon tulad ng pahayagan at magasin.

Filipino Ordinansa militar blg.13

Ginawang Wikang Opisyal ng mga hapones ang Nihonggo at Tagalog.

1959

PILIPINO ang likhang-tawag sa wikang pambansa nanilagdaan ni Jose Romero

1971
Oktubre 4, 1971

Ibinalik ang mga titik ng Abecedrio na tinawag na Pinagyamang Alpabeto na may 31 letra A, B, C, CH, D, E, F, G, H, I, J, K, L, LL, M, N, NG, N, O, P, Q, R, RR, S, T, U, V, W, X, Y, Z

1973

Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay kikilalanin nang FILIPINO

1974

Edukasyong Bilingguwal

1976

Bagong Tuntunin sa Ortograpiyang Pilipino

1987

Pinagtibay ng 1987 Konstitusyon ang FILIPINO bilang wikang Pambansa

Kautusang Tagapagpaganap blg. 117

Pinalitan ang pangalan ng SWP at ginawang Linanganng mga Wika sa Pilipinas (LWP)

1991

Mula sa dating LWP,itinatag ang Komisyon sa Wikang Filipino(KWF) na may misyong “Itaguyod ang patuloy na pag-unlad at paggamit ng Filipino bilang wikang pambansahabang pangangalagaan ang mga wikang katutubo ng Filipinas tungo sa pagkakaunawaan,pagkakaisa,at kaunlaran ng sambayanang Filipino."

1997

Panunumpa ng katapatan sa watawat ng Pilipinas.

2009

Institutionalizing Mother Tongue Based-Multilinggual Education(MTB-MLE), Mother Tongue ng mga mag-aaral ang magiging Wikang Panturo mula Kindergarten hanggang Grade 3·Lokal o Panrehiyong Wika ginagamit sa MTB-MLE (DepEd,2016)

Batas blg. 74 ng komisyon ni Jacob Schurman

1901

SB ____ Art. XIV, Sek. 3

1935

Kautusang Tagapagpaganap blg. 134

1937

Kautusang Pangkagawaran Blg. 7

1959

SB ____ Art. XV, Sek. 3, blg. 2

1973

Kautusang Pangkagawaran blg. 25

1974

DECS memo 194

1976

SB ____ Art. XIV, Sek. 6-9

1987

Batas Republika blg. 7104

1991

Kautusang tagapagpalaganap blg. 343

1997

Kautusang Pangkagawaran blg. 74, s. 2009

2009