Skrypt Combat Lifesaver Course (TCCC) - Materiały Szkoleniowe

Zestaw fiszek obejmujący kluczowe pojęcia, procedury medyczne oraz terminologię taktyczną zgodną z wytycznymi TCCC i skryptem Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego.

TCCC (Tactical Combat Casualty Care)

Taktyczno-bojowa opieka nad poszkodowanym, dzieląca się na trzy fazy: Care Under Fire ($CUF$), Tactical Field Care ($TFC$) oraz Tactical Evacuation Care ($TEC$).

Care Under Fire ($CUF$)

Faza opieki pod ostrzałem, w której priorytetem jest zdobycie przewagi ogniowej, a pomoc medyczna ogranicza się wyłącznie do tamowania masywnych krwotoków z kończyn za pomocą stazy.

Tactical Field Care ($TFC$)

Taktyczna opieka na polu walki, sprawowana w sytuacji, gdy ratownik i poszkodowany nie znajdują się pod bezpośrednim ostrzałem; obejmuje pełne badanie według protokołu $MARCHE$.

Tactical Evacuation Care ($TEC$)

Opieka sprawowana podczas ewakuacji poszkodowanego do placówki medycznej ($MTF$).

MARCHE

Akronim określający kolejność badania urazowego: $M$ (Massive bleeding), $A$ (Airway), $R$ (Respiratory), $C$ (Circulation), $H/H$ (Hypothermia/Head), $E$ (Everything else).

Staza taktyczna ($CAT$ / $SOFT$)

Opaska zaciskowa stosowana do tamowania krwotoków z kończyn; w fazie $CUF$ zakładana „wysoko i ciasno” na mundurze, w fazie $TFC$ na gołą skórę $5 - 7,5\,cm$ powyżej rany.

Opatrunek hemostatyczny

Opatrunek zawierający substancję czynną (np. Kaolin w $Combat\,Gauze$ lub Chitosan w $Celox\,Gauze$), który aktywuje krzepnięcie; wymaga ucisku rany przez minimum $3\,min$.

Rurka nosowo-gardłowa ($NPA$)

Przyrząd do udrażniania dróg oddechowych u osób nieprzytomnych; długość dobiera się mierząc od płatka ucha do płatka nosa.

Metoda ,,Patrz – Słuchaj – Czuj’’

Sposób oceny oddechu trwający $10\,sekund$, polegający na obserwowaniu ruchów klatki piersiowej, słuchaniu szmerów i wyczuwaniu wydychanego powietrza na policzku.

Opatrunek wentylowy (zastawkowy)

Rodzaj opatrunku (np. $Bolin\,Chest\,Seal$, $HyFin$) stosowany na otwarte rany klatki piersiowej, umożliwiający ucieczkę powietrza z klatki i zapobiegający odmie prężnej.

Odma prężna ($Tension\,Pneumothorax$)

Stan zagrożenia życia spowodowany gromadzeniem się powietrza w jamie opłucnej pod ciśnieniem; leczony poprzez nakłucie klatki piersiowej igłą o rozmiarze $14-G$.

Wstrząs hipowolemiczny

Stan niewydolności krążenia wynikający z utraty krwi lub płynów; objawia się m.in. zmianą stanu psychicznego i zanikiem tętna na tętnicy promieniowej.

Centralizacja krążenia

Mechanizm obronny organizmu polegający na przesunięciu krwi do najważniejszych narządów (serce, płuca, mózg) kosztem skóry, mięśni i układu pokarmowego.

Repozycja opaski zaciskowej

Przesunięcie stazy założonej w fazie $CUF$ (na mundurze) na nową lokalizację bezpośrednio na skórę, $5 - 7,5\,cm$ powyżej rany.

Konwersja opaski zaciskowej

Zastąpienie stazy opatrunkiem uciskowym lub hemostatycznym, wykonywane, gdy czas ewakuacji przekracza $2\,godziny$ i nie ma przeciwwskazań (np. amputacji).

Skala $A.V.P.U.$

Skala oceny poziomu świadomości: $A$ (Alert - przytomny), $V$ (Verbal - reaguje na głos), $P$ (Pain - reaguje na ból), $U$ (Unresponsive - nieprzytomny).

Autostrzykawka z morfiną

Urządzenie zawierające $20\,mg$ siarczanu morfiny, stosowane przy silnym bólu (np. złamaniach), zabronione przy urazach głowy i zaburzeniach oddychania.

Polowa Karta Ewakuacyjna ($DA\,Form\,1380$ / $TCCC$)

Dokument medyczny wypełniany przez osobę udzielającą pomocy, zawierający dane o obrażeniach i zastosowanych procedurach; umieszczany w lewej górnej kieszeni munduru rannnego.

Meldunek $9-linijkowy$ ($9-Line\,MEDEVAC$)

Standaryzowany format wezwania ewakuacji medycznej, w którym kluczowe dla rozpoczęcia misji są linie od $1$ do $5$.

CASEVAC

Ewakuacja poszkodowanych z wykorzystaniem platform niemedycznych (np. pojazdów opancerzonych, śmigłowców bojowych), które nie posiadają oznakowania czerwonego krzyża.

MEDEVAC

Ewakuacja medyczna przy użyciu specjalistycznych środków transportu oznaczonych czerwonym krzyżem, zapewniających opiekę medyczną w trakcie lotu.

Zasada Potta

Zasada unieruchamiania złamań: przy kościach długich unieruchamia się dwa sąsiednie stawy, przy stawach – dwie sąsiednie kości.

Znak „Y” (Two-way Radio / Ground-to-Air)

Umowny sygnał gestowy oznaczający „Tu lądować” (lekko rozwarte ramiona uniesione w górę).