DEEL III. STUDIE VAN WESTERSE SAMENLEVINGEN: 1750-1815. Hoofdstuk I. De verlichting.

Deze flashcards behandelen de kernbegrippen, belangrijke wetenschappers en filosofen van de Verlichting en het rationalisme zoals beschreven in de collegereactie.

Rationalisme

Een geesteshouding die elke kennis en elk handelen baseert op de ratio of de rede, samengevat door Descartes met de uitspraak: 'Je pense, donc je suis'.

Descartes (1596-1650)

De filosoof die geassocieerd wordt met het rationalisme en de stelling 'Je pense, donc je suis'.

Newton (1642-1727)

Britse wetenschapper die de gravitatiewetten formuleerde en bijdroeg tot de wiskunde, waaronder de differentiaal- en integraalrekening.

Lavoisier (1743-1794)

Franse scheikundige die onderzoek deed naar verbrandingsverschijnselen.

Denis Papin (1647-1712)

Fransman die de autoclaaf bouwde en een stoommachine ontwikkelde waarmee hij een schip met raderen voortbewoog.

Huygens (1629-1695)

Nederlander die het slingeruurwerk uitvond, een cruciaal instrument voor navigatie en astronomie.

De verlichting

Een filosofische richting die het rationalisme toepaste op de maatschappij, economie en politiek, uitgaande van de fundamentele gelijkheid van alle mensen.

Montesquieu (1689-1755)

Rechtsgeleerde die pleitte voor een constitutionele parlementaire monarchie en de scheiding van machten.

Voltaire (1694-1778)

Filosoof die pleitte voor godsdienstige verdraagzaamheid, verlicht despotisme en het deïsme.

Deïst

Iemand die gelooft in een god op basis van de rede in plaats van de openbaring.

Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)

Filosoof die stelde dat de mens van nature goed is maar door de maatschappij bedorven wordt; hij verdedigde de volkssoevereiniteit.

Volkssoevereiniteit

Het politieke principe verdedigd door Rousseau waarbij de macht bij het volk ligt.

Stadsstaat (voorbeeld Genève)

Het politieke ideaal van Rousseau waarin alle burgers rechtstreeks betrokken zijn bij het bestuur.

Salons

Mondaine bijeenkomsten van de adel en de burgerij waar nieuwe verlichte ideeën werden verspreid.

L' Encyclopédie

Een omvangrijk werk onder redactie van Diderot en d'Alembert dat de nieuwe ideeën van de verlichting en wetenschappen in meer dan dertig delen verzamelde.

Diderot (1713-1784) & d'Alembert (1717-1783)

De redacteurs van «L' Encyclopédie», respectievelijk een filosoof en een wiskundige.