Les D3: De steden treden op de voorgrond

Flashcards over de opkomst, groei, sociale structuur en het uitzicht van middeleeuwse steden in de Nederlanden (900-1450).

Tijd en ruimte

Tijd: 900 – 1450 (vanaf de 10de eeuw); Ruimte: Onze gewesten (focus op Vlaanderen).

Nijverheidsproducten

Producten gemaakt door handenarbeid, zoals kledij en schoenen.

belangrijkste handelsweg

De route Brugge – Keulen.

Groei van de handel

De stop van de invallen van de Noormannen, een stijging in landbouwproductie (meer voedsel) en een algemene bevolkingsgroei.

Om welke twee redenen stichtten vorsten steden?

Ontwikkeling van de streek (bijv. de kuststreek) en strategische redenen (verdediging van een grens).

Stadsontwikkeling

De zuidelijke Nederlanden werden het meest verstedelijkte gebied van Noordwest-Europa.

Stadslucht maakt vrij

Horigen verkregen hun vrijheid na een verblijf van een bepaalde duur in de stad.

patriciërs

De elite die rijk was door grootgrondbezit en handel, en die zich verenigde in handelsgilden en de hanze.

Ambacht

Een arbeidsvereniging per beroep met een eigen bestuur, reglement, kas en militie.

Hoe zorgden ambachten voor sociale controle?

Door leden van hetzelfde ambacht in dezelfde straat te laten wonen en werken, zodat ze elkaar konden controleren.

Welke rol speelden de meier, baljuw, schout of drossaard?

Zij waren door de vorst benoemde ambtenaren die de graaf vertegenwoordigden en de schepenbank samengroepen.

Keure

Een oorkonde waarin de stadsrechten en voorrechten die aan een stad verleend zijn, staan genoteerd.

dagelijks bestuur van de stad

De schepenen.

Verandering stadsbestuur 14e E

Na een hevige sociale strijd kregen vertegenwoordigers van de ambachten inspraak in het bestuur, dat voorheen door het patriciaat werd beheerst.

verschil spontaan gegroeide stad en een gestichte stad

Een spontaan gegroeide stad heeft een onregelmatig stratenpatroon (concentrisch), terwijl een gestichte stad een dambordpatroon heeft (rechte en evenwijdige straten).

Waarom werden stadsmuren uitgebreid?

Om ruimte te bieden aan de groeiende bevolking.

Belfort

Symbool van stedelijke macht, bewaarplaats van keuren, vergaderplaats voor schepenen, en locatie van de stormklok en het uurwerk.

Overkraging

Het uitsteken van de bovenste verdiepingen, wat zorgde voor weinig lichtinval in de straten.

Waarom zoveel brandgevaar

Omdat de huizen gebouwd waren van brandbare materialen zoals hout en leem.