İslamiyet Öncesi Türk Tarihi - KPSS / AGS 2026

İslamiyet Öncesi Türk Tarihi dersi kapsamındaki temel kavramlar, kültürel merkezler, devletler ve hükümdarlar hakkında detaylı kelime kartları.

Wambery (Vambery)

Türk adını "türemek, çoğalmak" anlamında kullanan dil bilimci.

Kaşgarlı Mahmud

Divanü Lügati't-Türk adlı eserinde Türk adını "olgunluk çağı" olarak tanımlayan yazar.

Ziya Gökalp

Türk adını "kanun ve nizam sahibi, töreli" şeklinde açıklayan sosyolog.

Afanesyevo Kültürü

Orta Asya'nın en eski TÜRK kültür merkezi.

Tagar Kültürü

Orta Asya'nın en gelişmiş kültür merkezi.

Karasuk Kültürü

Demirin ilk kez işlendiği Orta Asya kültür merkezi.

İskitler (Sakalar)

Tarihte bilinen ilk Türk boyudur; atı ilk kez evcilleştirmiş ve üzengiyi kullanmışlardır.

Alper Tunga

İskitlerin en önemli hükümdarıdır; Firdevsi'nin Şehname destanında "Afrasiyab" olarak geçer.

Bozkırın Kuyumcuları

Maden işlemeciliğinde usta oldukları için İskitlere verilen unvan.

Mete Han

Asya Hun Devleti'nde onluk sistemi kuran, Orta Asya Türk siyasi birliğini sağlayan ve vatan sevgisinden bahseden ilk hükümdar.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Kuruluşu

Mete Han'ın tahta çıkış yılı olan $M.Ö.\,209$ tarihi olarak kabul edilir.

Çi-çi

Çin esaretini reddeden ve "İstiklali feda etmeyi gùlünç ve utanç verici bulurum" diyerek ilk Türk milliyetçisi kabul edilen Hun prensi.

Kavimler Göçü ($375$)

Balamir önderliğinde başlayan, Roma İmparatorluğunu ikiye ayıran ve İlk Çağ'ı kapatan olay.

Attila

Avrupa Hun Devleti'nin en parlak dönemi hükümdarıdır; "Tanrının Kırbacı" ve "Cesur Kavimlerin Efendisi" unvanlarına sahiptir.

Avarlar

İstanbul'u kuşatan İLK Türk devletidir ve üzengiyi Avrupa'ya taşımışlar dır.

Hazarlar

Museviliğini kabul eden İLK ve TEK Türk devletidir; ordusunda ücretli asker bulundurmuştur.

İtil (Volga) Bulgarları

Avrupa kıtasında İslamiyet'i kabul eden İLK Türk devletidir.

Codex Cumanicus

Kıpçaklara (Kumanlara) ait olan sözlük dür.

Vezir Tonyukuk

II. Göktürk döneminde yaşayan, "Türklerin Bismark'ı" ve "Apatarkan" unvanlı ünlü devlet adamı.

Uygurlar

Maniheizm dinini kabul ederek yerleşik hayata geçen İLK Türk devletidir.

Oksızlık

Türk devlet teşkilatını oluşturan bağımsızlık unsuru.

Kut Anlayışı

Yönetme yetkisinin Tanrı tarafından hükümdara ve ailesine kan yoluyla verildiğine dair inanış.

Örgün

İslamiyet öncesi Türklerde hükümdarlık sembollerinden biri olan taht.

Toygun

Kurultay üyelerine verilen genel isim.

Töre'nin Değişmeyen İlkeleri

Adalet (Könilik), Eşitlik (Tüzlük), İyilik (Uzluk) ve İnsanlık (Kişilik) unsurlarıdır.

Yu

Cenaze töreni; ahiret inancına kanıt olarak kabul edilmez.

Orhun Abideleri

Türk tarihinin ve edebiyatının İLK edebi yazılı eseri ve siyasetnamesi.

Ùlüş

Ekonomik nimetlerin paylaşımı ve adil dağıtımı anlamına gelen kavram.