4. Coğrafi Konum: Boylam ve Yerel Saat Flashcards

Türkiye'nin mutlak konumu, boylam özellikleri, yerel ve ulusal saat kavramları ile çizgisel/açısal hız terimlerini içeren kelime kartları.

Boylam (Meridyen)

Bir kutup noktasını diğerine boyuna bağlayan hayal çizgilerdir.

Türkiye'nin Mutlak Konumu (Paralel)

$36-42$ kuzey paralelleri arasındadır.

Türkiye'nin Mutlak Konumu (Boylam)

$26-45$ doğu boylamları arasındadır.

İki boylam arasındaki zaman farkı

$4$ dakikadır.

Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki toplam zaman farkı

$76$ dakika yani $1$ saat $16$ dakikadır.

Yerel Saat

Güneş'in gökyüzündeki konumuna göre belirlenen, her boylamın kendine ait olan zamanıdır.

Ulusal Saat

Ticari karmaşayı önlemek amacıyla ülke genelinde kullanılan ortak saat dilimidir.

Başlangıç Boylamı

Dünyanın sıfırıncı saat merkezinin geçtiği yerdir.

Türkiye'nin kullandığı ulusal saat merkezi

Yıl boyunca kullanılan dünyanın üçüncü ($3$) saat merkezidir ($45$ doğu boylamı).

Iğdır

Türkiye'nin en doğusunda yer alan ve Güneş'in en erken doğup en erken battığı merkezdir.

Çanakkale

Türkiye'nin en batısında yer alan ve Güneş'in en geç doğup en geç battığı merkezlerden biridir.

Meridyenlerin şekli

Kutuplar arasında uzanan yarım çember şeklindedirler.

Boylamlar arası mesafe

Dünya yuvarlak olduğu için kutuplara doğru gidildikçe azalır ve daralır.

Eksen Eğikliği

Aynı boylam üzerindeki noktalarda Güneş'in aynı anda doğup batmamasının temel sebebidir.

$21$ Mart ve $23$ Eylül

Aynı boylam üzerindeki noktalarda gece ve gündüzün eşit olduğu, Güneş'in aynı anda doğup battığı tarihlerdir.

Çizgisel Hız

Dünyanın kendi ekseni etrafındaki salınım hareketidir; Ekvator'da en fazla, kutuplarda en azdır.

Açısal Hız

Bir cismin $24$ saat içerisinde dünya ile birlikte yaptığı tam tur açısıdır; dünyanın her yerinde aynıdır ($360^{\circ}$).

Yerel saat farkının fazla olduğu kentler

Doğu-batı yönünde birbirine en uzak olan şehirlerdir.

Yerel saatin aynı olduğu durumlar

Aynı boylam üzerinde yer alan noktaların yerel saatleri her zaman aynıdır.

Dünyadaki toplam ulusal saat dilimi sayısı

$24$ tanedir.

Ulusal saat merkezi belirleme aralığı

Her $15$ boylamda bir ($360/24$) bir saatlik dilim belirlenir.

İkinci ($2$) saat merkezi

Türkiye'den geçen ve İzmit üzerinden belirlenen $30$ doğu boylamıdır.

Üçüncü ($3$) saat merkezi

Türkiye'nin yıl boyunca kullandığı ve Iğdır üzerinden belirlenen $45$ doğu boylamıdır.

Paraleller arası mesafe

Dünyanın her yerinde sabittir ve yaklaşık $111$ km'dir.

Yerel saat ve ulusal saat arasındaki farkın az olması

Bir kentin ulusal saat merkezi olan $45$ doğu boylamına (Iğdır) yakın olması durumudur.

Yerel saat $12:00$ anı

Güneşin en tepe noktada olduğu veya gölge boyunun en kısa olduğu andır.

Doğunun saati

Batıya göre her zaman daha ileridir.

Batının saati

Doğuya göre her zaman daha geridir.

Ezen saatleri ve İftar vakitleri

Yerel saat farklarına (boylamlara) göre ayarlanan dinsel vakitlerdir.

Kuzeye doğru boylam mesafesi

Türkiye Kuzey Yarımküre'de olduğu için kuzeye gidildikçe boylamlar arası mesafe daralır.

Antalya ve Trabzon örneği

Doğu-batı yönü birbirine uzak olduğu için yerel saat farkı fazla olan şehirlere örnektir.