POLYMER

Khái niệm Polymer

Là những hợp chất có khối lượng phân tử rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.

Quy tắc gọi tên Polymer (Danh pháp)

Ghép từ Poly + [Tên monomer tương ứng trong ngoặc]. Ví dụ: Poly(vinyl chloride).

Tên gọi theo tên riêng/thông thường

Một số polymer có tên riêng như Nilon-66 Teflon Capron Plexiglas.

Phân loại theo Nguồn gốc

Gồm 3 loại: Thiên nhiên (tinh bột cellulose) Tổng hợp (PE PVC) Bán tổng hợp/Nhân tạo (tơ visco tơ acetate).

Phân loại theo Cấu trúc mạch

Gồm 3 dạng: Mạch không phân nhánh Mạch phân nhánh Mạch mạng không gian.

Các Polymer có cấu trúc MẠNG KHÔNG GIAN

Cao su lưu hóa (cầu nối -S-S-) và Nhựa Bakelit (rezit).

Các Polymer có cấu trúc MẠCH PHÂN NHÁNH

Amylopectin (trong tinh bột) và Glycogen.

Các Polymer có cấu trúc MẠCH KHÔNG PHÂN NHÁNH

Hầu hết các polymer còn lại như PE PVC PS tơ nilon amylose cellulose…

Tính chất vật lý chung của Polymer

Hầu hết là chất rắn không bay hơi không có nhiệt độ nóng chảy xác định không tan trong nước.

Phản ứng OXY HÓA của Polymer

Cao su thiên nhiên bị oxy hóa bởi ozone (O3) do có liên kết đôi C=C làm cao su bị giòn và gãy.

Phản ứng GIỮ NGUYÊN MẠCH polymer

Là phản ứng thế/cộng ở nhóm chức ngoài mạch hoặc cộng vào liên kết đôi (như lưu hóa cao su đun PE với Cl2).

Phản ứng CẮT MẠCH polymer

Là phản ứng thủy phân (như tơ nilon tơ tằm tinh bột) hoặc phản ứng giải trùng hợp (đun nóng polystyrene).

Phản ứng TĂNG MẠCH polymer

Là phản ứng nối các mạch polymer ngắn thành mạch dài hoặc mạng không gian (như lưu hóa cao su tạo nhựa bakelit).

Khái niệm Phản ứng Trùng hợp

Là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) giống hay tương tự nhau thành phân tử lớn (polymer).

Điều kiện để Monomer tham gia TRÙNG HỢP

Monomer BẮT BUỘC phải có liên kết đôi C=C (như CH2=CH2 CH2=CH-Cl) HOẶC vòng kém bền (như Caprolactam).

Khái niệm Phản ứng Trùng ngưng

Là quá trình kết hợp nhiều monomer thành polymer đồng thời giải phóng các phân tử nhỏ khác (thường là H2O).

Điều kiện để Monomer tham gia TRÙNG NGƯNG

Monomer BẮT BUỘC phải có ít nhất 2 nhóm chức có khả năng phản ứng (như -COOH -OH -NH2).

Đồng trùng hợp là gì?

Là quá trình trùng hợp đồng thời hai hay nhiều monomer khác nhau (Ví dụ: tạo cao su Buna-S cao su Buna-N).

Monomer để tạo Polyethylene (PE)

Ethylene (CH2=CH2) - Phản ứng trùng hợp.

Monomer để tạo Poly(vinyl chloride) (PVC)

Vinyl chloride (CH2=CH-Cl) - Phản ứng trùng hợp.

Monomer để tạo Poly(methyl methacrylate) (Plexiglas)

Methyl methacrylate [CH2=C(CH3)COOCH3] - Phản ứng trùng hợp.

Monomer để tạo Polycaproamide (Nilon-6 / Capron)

6-aminohexanoic acid (Trùng ngưng) HOẶC Caprolactam (Trùng hợp mở vòng).

Monomer để tạo Nilon-66

Hexamethylenediamine [H2N-(CH2)6-NH2] và Adipic acid [HOOC-(CH2)4-COOH] - Phản ứng trùng ngưng.

Monomer để tạo Tơ Lapsan (Polyethylene terephthalate)

Terephthalic acid và Ethylene glycol - Phản ứng trùng ngưng.