Nxitja e muskulit të skeletit: transmetimi neuromuskular dhe çiftimi nxitje-tkurrje

Këto flashcards mbulojnë anatominë fiziologjike të junksionit neuromuskular, mekanizmin e çlirimit dhe veprimit të acetilkolinës, bazat molekulare të çiftimit nxitje-tkurrje dhe patologjitë e lidhura si Miastenia Gravis.

Junksioni neuromuskular

Pika e kontaktit ndërmjet një mbarese nervore dhe një fibre muskulare skeletale, zakonisht e ndodhur afër pikës së saj të mesit.

Njësia motore

Kompleks i mbaresave nervore të degëzuara që invaginojnë në sipërfaqen e fibrës muskulare, e mbuluar nga qelizat Schwanni që e izolojnë atë nga lëngjet rrethuese.

Hapësira sinaptike (çarja sinaptike)

Hapësira ndërmjet mbaresës nervore dhe membranës së fibrës muskulare, e cila ka një gjerësi prej $20-30\,nm$.

Fisurat subneurale

Palosje të shumta të vogla të membranës muskulare në fund të kanalit sinaptik që rritin sipërfaqen për veprimin e transmetuesit sinaptik.

Acetilkolina (ACh)

Transmetues nxitës që sintetizohet në citoplazmën e mbaresës nervore dhe depozitohet në rreth $300.000$ vezikula të vogla sinaptike.

Acetilkolinesteraza

Enzimë në hapësirën sinaptike që shkatërron acetilkolinën brenda pak milisekondave pasi ajo çlirohet.

Receptori i acetilkolinës

Kompleks proteinik me peshë molekulare rreth $275.000$ i përbërë nga pesë nënnjësi, i cili aktivizohet nga dy molekula acetilkoline për të hapur kanalin.

Potenciali i njësisë

Ndryshim lokal i potencialit pozitiv brenda membranës së fibrës muskulare, zakonisht prej $50-70\,mV$, i shkaktuar nga hyrja e joneve të natriumit.

Faktori i sigurisë

Karakteristikë ku çdo impuls që arrin në junksion shkakton rreth tri herë më shumë potencial njësie sesa kërkohet për të stimuluar fibrën.

Lodhja e junksionit neuromuskular

Zvogëlimi i numrit të vezikulave të acetilkolinës për shkak të stimulimit me më shumë se $100$ herë për sekondë për disa minuta.

Clathrin

Proteinë tkurrëse që bashkëngjitet në membranën e mbaresës nervore për të formuar vezikula të reja përmes 'gropëzave të mbuluara'.

Miastenia gravis

Sëmundje autoimune ku antitrupat bllokojnë ose shkatërrojnë receptorët e acetilkolinës, duke shkaktuar dobësimin e muskulit.

Potenciali membranor i qetësisë

Potenciali elektrik në fibrat skeletore që luhatet midis $-80$ deri në $-90\,mV$.

Tubujt transversale (Tubulat T)

Zgjatime të brendshme të membranës qelizore që komunikojnë me lëngun jashtëqelizor dhe përcjellin potencialin e veprimit thellë në fibrën muskulare.

Çiftimi nxitje-tkurrje

Procesi ku potenciali i veprimit në tubujt T shkakton çlirimin e joneve të kalciumit që nisin tkurrjen e miofibrileve.

Cisterna terminale

Dhomat e mëdha të retikulumit sarkoplazmatik që ndodhen pranë tubujve T dhe përmbajnë përqendrim të lartë të joneve të kalciumit.

Receptorët e dihidropiridinës (DHP)

Receptorë që ndjejnë ndryshimin e voltazhit në tubulin T dhe hapin kanalet e lëshimit të kalciumit (receptorët ryanodine).

Pompa e kalciumit ($Ca^{2+}$ ATPase)

Mekanizëm aktiv në muret e retikulumit sarkoplazmatik që pompon jonet e kalciumit nga miofibrilet përsëri në tubula.

Calsequestrin

Proteinë brenda rrjetës së retikulumit sarkoplazmatik që mund të lidhë deri në $40$ herë më shumë kalcium.

Pulsimi i kalciumit

Rritja e përkohshme e përqendrimit të joneve të kalciumit në lëngun miofibrilar (deri në $2 \times 10^{-4}\,molar$) që shkakton tkurrjen.