Monosacharydy i oligosacharydy

Jakie pierwiastki chemiczne wchodzą w skład sacharydów i w jakim stosunku najczęściej występują?

Węgiel (C) wodór (H) i tlen (O) przy czym stosunek wodoru do tlenu wynosi zwykle 2:1.

Podaj definicję monosacharydów i wymień trzy ich przykłady.

Monosacharydy (cukry proste) to związki zawierające od 3 do 10 atomów węgla w cząsteczce. Przykłady: glukoza fruktoza galaktoza ryboza deoksyryboza.

Czym są izomery? Podaj przykład izomerów monosacharydów.

Izomery to związki chemiczne o takim samym składzie chemicznym (wzorze sumarycznym) ale odmiennej budowie cząsteczek. Przykładem są glukoza i fruktoza (C6H12O6).

Jaka jest różnica między aldozą a ketozą?

Aldozy to monosacharydy zawierające grupę aldehydową (-CHO) a ketozy to monosacharydy zawierające grupę ketonową (C=O).

Jaki monosacharyd jest podstawowym substratem energetycznym i monomerem wielu polisacharydów?

Glukoza.

Wymień dwa monosacharydy które są składnikami kwasów nukleinowych.

Ryboza (w RNA) i deoksyryboza (w DNA).

Co to jest oligosacharyd i jakie wiązanie łączy jego monomery?

Oligosacharyd to związek zbudowany z kilku (2-10) cząsteczek monosacharydów połączonych wiązaniem O-glikozydowym.

Jaki disacharyd jest formą transportową cukrów u roślin a jaki występuje w mleku ssaków?

Formą transportową u roślin jest sacharoza a w mleku ssaków występuje laktoza.

Z jakich monomerów zbudowana jest sacharoza?

Sacharoza jest zbudowana z jednej cząsteczki glukozy i jednej cząsteczki fruktozy.

Które sacharydy są cukrami redukującymi? Wyjaśnij co to oznacza.

Cukry redukujące to monosacharydy (w tym fruktoza) oraz disacharydy: maltoza i laktoza. Oznacza to że zawierają wolną grupę aldehydową (lub ketonową która może ulec izomeryzacji) która redukuje inne związki np. w próbie Fehlinga redukuje Cu(OH)2 do Cu2O.

Jaki jest cel próby Fehlinga i na czym polega jej pozytywny wynik?

Celem jest wykrycie cukrów redukujących. Pozytywny wynik to wytrącenie się ceglastoczerwonego osadu Cu2O.

Jakie wiązanie (α czy β) występuje w cząsteczce maltozy?

Wiązanie 1

Z jakich monomerów zbudowana jest laktoza?

Laktoza jest zbudowana z jednej cząsteczki galaktozy i jednej cząsteczki glukozy.

Co to jest wiązanie O-glikozydowe i jak powstaje?

To wiązanie powstające między pierwszym atomem węgla (C1) jednego monosacharydu a czwartym atomem węgla (C4) następnego monosacharydu za pośrednictwem atomu tlenu. Jest to wiązanie które łączy monosacharydy w oligo- i polisacharydy.

Czy za pomocą próby Fehlinga można odróżnić roztwór glukozy od roztworu fruktozy? Uzasadnij.

Nie ponieważ oba cukry są cukrami redukującymi (fruktoza mimo że jest ketozą łatwo przekształca się w glukozę w warunkach reakcji). W obu przypadkach otrzymamy pozytywny wynik - ceglastoczerwony osad.