De Nederlanden onder de Habsburgers en Karel V

Deze flashcards behandelen de chronologische periodes van de Nederlanden, de territoriale uitbreiding onder de Habsburgers, en de bestuurlijke hervormingen van Karel V.

Bourgondische Nederlanden (1384-1482)

De periode waarin de gewesten van de Nederlanden onder het gezag van de hertogen van Bourgondië stonden.

Habsburgse Nederlanden (1482-1555)

De periode waarin de Nederlanden onder het bestuur van de Habsburgse dynastie vielen, startend met de opvolging door Maximiliaan I.

Filips de Schone

De vader van Karel V en heer van de Nederlanden via wie Karel de Bourgondische erflanden en Franche-Comté erfde in 1506.

Johanna de Waanzinnige (Johanna van Castilië)

De moeder van Karel V via wie hij de Spaanse gebieden (Castilië, Aragon, Napels, Sicilië) en de kolonies erfde.

Maximiliaan I van Oostenrijk

De grootvader van Karel V en keizer van het Heilige Roomse Rijk via wie Karel de Oostenrijkse erflanden verkreeg.

Centralisatiepolitiek

Het beleid van Karel V om centrale instellingen in Brussel meer macht te geven om de controle over zijn rijk te versterken.

Landvoogd(es)

De plaatsvervanger van de landsheer die vanuit Brussel toezicht hield op het bestuur van de Nederlanden.

Staten-Generaal

De vergadering van vertegenwoordigers van de 17 provinciën (steden, adel en clerus) die overlegden met de centrale overheid over belastingen en beleid.

Raad van State (RvS)

Een door Karel V opgerichte centrale raad die verantwoordelijk was voor het algemene bestuur van de gewesten.

Geheime Raad

Een centrale raad in Brussel die zich specifiek bezighield met het opstellen en uitvoeren van wetten.

Financiële Raad

Een centrale instelling opgericht door Karel V voor het beheer van belastingen en overheidsfinanciën.

Transactie van Augsburg (1548)

De staatkundige regeling waarbij de 17 provinciën van de Nederlanden werden verenigd tot één ondeelbaar politiek geheel.

Vrede van Münster (1648)

Het verdrag dat de Tachtigjarige Oorlog beëindigde en leidde tot de definitieve scheuring van de Nederlanden.

Stropdragers

De bijnaam voor de Gentenaren na de opstand van 1539-1540, waarbij ze door Karel V werden vernederd en met een strop om de hals moesten verschijnen.

Het Calfvel

Een specifiek document waardoor enkele privileges van de stad Gent werden afgeschaft, wat bijdroeg aan de Gentse opstand.

Beden

De extra belastingen die de landsheer vroeg aan de gewestelijke staten om zijn politiek en oorlogen te financieren.

Stadhouder

De provinciale plaatsvervanger van de landsheer en legeraanvoerder in een specifiek gewest.

Prinsbisdom Luik

Een onafhankelijk kerkelijk territorium dat gedurende de 18e eeuw geografisch tussen de Oostenrijks-Habsburgse Nederlanden lag.