Budowa chemiczna organizmów - skład chemiczny organizmów

Spróbujmy zrobić kilka fiszek

Makroelementy

Pierwiastki, których ilość w suchej masie wynosi 0,01%<

C, H, O, N, S, Cl, K, P, Ca, Mg, Na

Pierwiastki biogenne

pierwiastki stanowiące podstawę budowy najważniejszych związków organicznych.

H, O, N, C, S, P

Pierwiastki podstawowe

Pierwiastki stanowiące 95% masy wszystkich organizmów

C, H, O, N

Mikroelementy

pierwiastki, których ilość w organizmie stanowi 0,01-0,00001% suchej masy

Fe, Co, Cu, J, Mn, Zn, F, B, Mo, Si

Ultraelementy

inaczej pierwiastki śladowe, znajdujące się w organizmach żywych w bardzo niewielkich ilościach

np. Au, Ag, Se, Pt

Wapń - forma występowania, wybrane funkcje biologiczne

Ca²⁺

• pierwiastek szkieletotwórczy (kości, muszle, pancerzyki)

• zmiana stopnia uwodnienia koloidów komórkowych,

• reguluje funkcje błon komórkowych

• składnik płynów ustrojowych

• czynnik krzepnięcia krwi

Wapń - niedobór

U zwierząt

• krzywica, łamliwość kości, choroby zębów

• zaburzenia w procesie krzepnięcia krwi

• tężyczka (drgawki, silne skurcze mm szkiel.)

U roślin

• rozkład błon plazmatycznych

• nieprawidłowy wzrost i martwica organów roślinnych

Magnez - forma występowania + wybr. funkcje biologiczne

Mg²⁺

• składnik kości

• zmiana stopnia uwodnienia koloidów komórkowych

• składnik chlorofilu

• utrzymuje właściwą strukturę rybosomów

• aktywator wielu enzymów

Magnez - niedobór

u zwierząt

• zwiększenie pobudliwości nerwowo-mięśniowej

• osłabienie i nieprawidłowość pracy serca

u roślin

• więdnięcie

• chloroza liści (brak chlorofilu)

• zahamowanie fotosyntezy

Sód - forma + wybr. funkcje biologiczne

Na⁺

• udział w impulsach nerwowych

• wpływa na ciśnienie osmotyczne płynów ustrojowych

Sód - niedobór

u zwierząt + u roślin

• zanik różnicy potencjału - utrata pobudliwości komórek

Potas - forma + wybr. funkcje biologiczne

K⁺

• udział w przewodzeniu impulsów nerwowych

• podwyższa stopień uwodnienia koloidów komórkowych

• aktywator wielu enzymów

Potas - niedobór

u zwierząt

• osłabienie organizmu

• zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego

• osłabienie mięśni szkieletowych i gładkich

u roślin

• chloroza liści

• zwiędły pokrój rośliny

• zahamowanie wzrostu korzenia i pędu

• martwica organów

Żelazo - forma i wybr funkcje biol

Fe²⁺

• składnik białek złożonych (eg. hemoglobiny, mioglobiny)

• składnik enzymów (np. cytochromów)

• katalizator syntezy chlorofilu

Żelazo - niedobór

u zwierząt

• anemia, osłabienie, bóle głowy, arytmia serca, zakłócenia procesu oddychania

u roślin

• zakłócenia przebiegu oddychania i fotosyntezy

• chloroza młodych liści

Kobalt - forma i wybr funkcje biol

Co²⁺

• składnik wit. B12

• konieczny dla roślin motylkowych żyjących w symbiozie z bakteriami brodawkowymi

Kobalt - niedobór

u zwierząt

• zaburzenia procesu krzepnięcia krwi

u roślin

• zahamowanie procesu wiązania azotu przez rośliny motylkowe

Miedź - forma i wybr funkcje biol

Cu²⁺

• składnik enzymów oksydoredukcyjnych

• ważna w syntezie hemoglobiny i chlorofilu

Miedź - niedobór

u zwierząt

• zaburzenia procesu oddychania komórkowego

u roślin

• bielenie i zasychanie wierzchołków młodych liści

Mangan - forma i wybr funkcje biol

Mn²⁺

• aktywator enzymów cyklu kwasu cytrynowego

• aktywator enzymów fazy świetlnej fotosyntezy

Mangan - niedobór

u zwierząt

• zaburzenia procesu oddychania

u roślin

• chloroza liści

• usychanie liści

Cynk - forma i wybr funkcje biol

Zn²⁺

• składnik insuliny

• składnik enzymów uczestniczących w przemianach białek i węglowodanów

• odpowiada za syntezę związków regulujących wzrost i rozwój roślin

Cynk - niedobór

u zwierząt

• powolne gojenie się ran, choroby skóry, łamliwość włosów i paznokci

• zaburzenia rozwoju i czynności gonad

u roślin

• chloroza

• karlenie liści

Jod - forma i wybr funkcje biol

J^-

• składnik hormonów tarczycy

Jod - niedobór

u zwierząt

• obrzęki skóry, wole, kretynizm

u roślin - nie stwierdzono

Fluor - forma i wybr funkcje biol

F^-

• wchodzi w skład kości oraz szkliwa zębów

Fluor - niedobór

u zwierząt

• podatność zębów na próchnicę

u roślin - nie stwierdzono