EUP Polska po wojnie

Mała konstytucja

• Sejm suwerenem + władzą ustawodawczą

• brak trójpodziału władzy

• ustawy- naczelnik z kontrasygnatą prezydenta i ministra

• Naczelnik państwa najwyższym przedstawicielem RP i wykonawcą

• Rząd — powoływany przez naczelnika i sejm

• Naczelnik i Rząd — odpowiedzialni przed sejmem

Konstytucja marcowa

3 projekty — Amerykański, Francuski, Ludowy

Wygrał Francuski z modyfikacjami

Zasady

• CIĄGŁOŚCI PAŃSTWA POSLKIEGO

• REPUBLIKAŃSKIEJ FORMY RZĄDÓW

• ZWIERZCHNICTWA NARODU

• JEDNOLITOŚCI PAŃSTWA

• podział władzy

• Państwa Prawa (działanie zgodnie z i w granicach prawa)

• prymat jednostki nad zbiorowością

• praw i wolności obywatelskich

SEJM

• na 5 lat

• inicjatywa ustawodawcza

• prezydent mógł rozwiązać razem z senatem za zgodą senatu

• sejm może rozwiązać się sam (razem z senatem)

• sprawdza ważność wyborów

• mandat poselski formalny i materialny

PREZYDENT

• na 7 lat

• wybierany przez Zgromadzenie Narodowe (obie izby na raz)

• potrzebuje kontrasygnaty

• może wydawać rozporządzenia (potrzebuje podpisu sejmu)

• mianuje i odwołuje premiera

• zwierzchnik sił zbrojnych

• prawo łaski — ale nie dla ministrów oskarżonych przez sejm

• pokój i wojna za zgodą sejmu

• reprezentuje naród

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

• Ministrów

  • polityczna — przed sejmem\

  • konstytucyjna — przed trybunałem stanu

• Prezydenta

  • może go postawić sejm 3/5 głosów - rozpatruje TS

• Rada ministrów

  • odpowiedzialność solidarna

WŁADZA SĄDOWNICZA

• niezawiśli sędziowie

• nie badają ważności ustaw

Nowela Sierpniowa

Prezydent

• samodzielne rozwiązywanie sejmu i senatu (sejm już sam nie może

• rozporządzenia z mocą ustawy

Parlament

• nie może sam się rozwiązać

• ograniczenie kompetencji budżetowych (krócej budżet)

• wotum nie ufności nie mogło być głosowane na wnoszącym je posiedzeniu

• utrata mandatu za korzyści od rządu

Konstytucja kwietniowa

Zawarta z naruszeniem konstytucji

ZASADY

• prymat państwa nad jednostką

• supremacja władzy wykonawczej

• PAŃSTWO DOBREM WSPÓLNYM OBYWATELI

• WSPÓŁDZIAŁANIE OBYWATELI Z PAŃSTWEM DLA DOBRA WSPÓLNEGO

• ELITARYZMU

• JEDNOLITA NIEPODZIELNA WŁADZA PREZYDENTA

• KONIEC PODZIAŁU WŁADZY

• wolność sumienia, wierzeń zrzeszeń - granicą dobro wspólne

PREZYDENT

• na 7 lat

• odpowiedzialność wobec Boga i historii

• zwierzchnictwo nad

  • sejmem i senatem

  • sądami

  • rządem

  • armią

• Akty bez kontrasygnaty

• wskazuje kandydata na następcę — wybory powszechne

• bez następcy — zgromadzenie elektorów wybiera spośród “najbardziej godnych”

• powołuje sędziów Trybunału Stanu

• oddaje Rząd pod TS

INICJATYWA USTAWODAWCZA

• Rząd (z budżetem)

• Sejm (bez budżetu)

• Sejm nie uchwala bez zgody rządu

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

• Prezydent — Bóg i Historia

• Ministrowie

  • polityczna — prezydent

  • konstytucyjna — trybunał Stanu

  • parlamentarna — Sejm

Zasady sądów w II RP

• niezawisłość sędziów

• nominacja sędziów

• wyłączne kompetencje sądów

• udział czynnika społecznego

• sądy nie badają legalności ustaw

• hierarchiczna budowa sądownictwa

mała konstytucja — konstytucja lutowa

• Mega ważna pozycja sejmu

• Jednoizbowy parlament

• niepełny przedmiot regulacji — tylko ustrój

• nawiązywanie do konstytucji marcowej

• Pozory suwerenności, trójpodziału parlamentaryzmu

Wykonawcza

• Prezydent — 7 lat przez sejm

• Rada Państwa

• Rząd

  • powoływany przez prezydenta

  • polityczna odpowiedzialność (indywidualna i solidarna)

Ustawodawcza’

• Sejm (jedyna izba)

• na 5 lat

Sądownicza

• niezawisłe sądy

ł

Konstytucja lipcowa 1952

zerwanie z trójpodziałem

poprawki stalina

niby demokracja

socjalistyczny ustrój państwa

ZASADY

• FUNDAMENTALNA ROLA WŁASNOŚĆI SPOŁECZNEJ

• PLANOWANIA SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO

• LUDOWŁADZTWA (suwerenem lud pracujący wsi i miast)

  • NADRZĘDNOŚĆ SEJMU

• systemu przedstawicielskiego

• praworządności ludowej

• współdziałania mas w rządzeniu państwem

SEJM

• Najważniejszy organ

• 4 lata kadencji

• kandydaci tylko od partii i organizacji społecznych

• zakaz łączenia mandatu z innymi funkcjami

• nierozwiązywalność sejmu

• inicjatywa ustawodawcza

RADA PAŃSTWA

• kolegialna głowa państwa

• Rozległe kompetencje wykonawcze

• zastąpiła prezydenta

• dekrety z mocą ustawy

• PODLEGA SEJMOWI

RADA MINISTRÓW

• prezes RM uznany za najwyższy organ administracyjny

• Naczelny, wykonawczy i zarządzający organ władzy państwowej