Sociologie 3 - ontdekking van de SL -> individualistisch variant

Condorcet

Verlichtingdenker die geloofde dat een vrije markt de samenleving beter en gelijker zou maken, door vrije concurrentie

Hume & Bentham

1. Hume: voorloper van utilitarisme= plezier maximaliseren en pijn minimaliseren

2. Bentham: grondlegger van utilitarisme= elk doel dat mensen zich stellen is een middel om een ander doel te bereike → einddoel is pijn minimaliseren en plezier maximaliseren

Utilitarisme vs. Empirische waarneming

1. = menselijk handelen wordt bepaald door de menselijke natuur (= pure rede)

2. = alle kennis komt uit zintuigelijke ervaringen en waarnemingen → niet uit aangeboren ideeën of pure reden

Mattheus-effect van Merton, 1) sef-fulfilling prophecy en 2) self-denying prophecy

= wie al veel heeft, krijgt vaak meer (mensen bevoorrechten wie al bevoorrecht zijn)

1) Een voorspelling zorgt er juist voor dat ze uitkomt vb. bank: rumeur dat bank failliet gaat → mensen paniekeren en halen massaal geld af → bank echt failliet

2) Een voorspelling zorgt er juist voor dat ze NIET uitkomt vb. men zegt dat er een tekort is aan mensen met een bep diploma → veel mensen studeren daardoor af aan deze opleiding omdat ze denken dat ze sws werk zullen vinden → omdat er zoveel dat idee hadden zijn er teveel afgestudeerden voor weinig aanbod

Olson → Free rider-probleem

Probleem van collectieve acties: Men dacht lang als mensen weten dat hun gedrag negatieve gevolgen kunnen hebben, gaan ze dat rationeel aanpassen → Olson zei neen: mensen profiteren van het resultaat zonder zelf bij te dragen (vb. stad) = free rider-probleem → mensen zijn rationeel maar denken individueel => leidt niet tot oplossing op probleem van collectieve acties

=> Volgens hem moet er dwang uitgeoegend worden om tot collectieve actie te komen

(veel kritiek op zijn theorie)

zie p.10!!!