Overzicht Celmetabolisme, Immuniteit, Elektromagnetisme en Celcyclus

Flashcards gebaseerd op de colleges over celmetabolisme, immuniteit, elektromagnetisme, celcyclus en menselijke voortplanting.

Celmetabolisme

De verzameling van alle chemische reacties die in een cel plaatsvinden om te kunnen leven, zoals groei, herstel en transport.

Fotoautotroof

Organismen zoals planten die zelf glucose en energie kunnen maken met behulp van zonlicht via fotosynthese.

Fotosynthese

Het proces in chloroplasten waarbij lichtenergie gebruikt wordt voor de reactie: $6CO_2 + 6H_{2}O \rightarrow C_{6}H_{12}O_6 + 6O_2$.

ATP (Adenosinetrifosfaat)

De energiedrager van de cel die bestaat uit adenine, ribose en drie fosfaatgroepen; energie komt vrij wanneer één fosfaatgroep wordt afgesplitst naar ADP.

Celademhaling

Het proces waarbij glucose wordt afgebroken om energie (ATP) vrij te maken, voornamelijk in de mitochondriën: $C_{6}H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_{2}O + \text{energie}$.

Glycolyse

De eerste stap van de celademhaling in het cytoplasma waarbij glucose wordt afgebroken tot 2 moleculen pyrodruivenzuur en 2 ATP levert.

Anaerobe celademhaling

De afbraak van glucose zonder zuurstof, resulterend in gisting (melkzuur of alcohol) en slechts 2 ATP.

Xyleem (Houtvaten)

Dode buisvormige cellen in planten die water en mineralen transporteren van de wortel naar de bladeren.

Floëem (Zeefvaten)

Levende cellen in planten die glucose en andere suikers transporteren van het blad naar de rest van de plant.

Celdifferentiatie

Het proces waarbij identieke cellen uit een zygote zich specialiseren in vorm en functie, zoals spiercellen of zenuwcellen.

Stamcellen

Niet-gedifferentieerde cellen die de mogelijkheid hebben om te delen en te differentiëren tot gespecialiseerde celtypes.

Epitheelcellen

Cellen die de binnen- en buitenkant van het lichaam bekleden en beschermen tegen bacteriën en virussen.

Neuron

Een zenuwcel gespecialiseerd in het geleiden van elektrische impulsen, bestaande uit een cellichaam, dendrieten en een axon.

Niet-specifieke immuniteit

De aangeboren, snelle afweer die altijd werkt en zich richt op alle ziekteverwekkers zonder onderscheid.

Specifieke immuniteit

De verworven afweer die gericht is tegen één specifiek antigeen en geheugencellen vormt voor snellere reacties in de toekomst.

Antigenen

Lichaamsvreemde moleculen op het oppervlak van pathogenen die een immuunreactie uitlokken.

Cytokinen

Signaalstoffen in het immuunsysteem die witte bloedcellen oproepen en bloedvaten doorlaatbaarder maken bij een ontsteking.

Fagocytose

Het proces waarbij cellen zoals macrofagen ziekteverwekkers opeten en vernietigen.

T-helpercellen

Lymfocyten die antigenen herkennen en andere afweercellen, zoals B-cellen en cytotoxische T-cellen, activeren.

Elementaire lading ($e$)

De kleinste ondeelbare ladingseenheid, gelijk aan $1,60 \times 10^{-19}\,C$.

Tribo-elektrisch effect

De overdracht van elektronen tussen twee materialen die over elkaar wrijven, waardoor ze elektrisch geladen worden.

Wet van Coulomb

De formule die de elektrische kracht ($F_c$) tussen twee ladingen berekent: $F_c = k \cdot \frac{|q_1| \cdot |q_2|}{r^2}$.

Elektrische influentie (inductie)

Het verschuiven van ladingen in een neutraal voorwerp door een geladen voorwerp in de buurt te brengen, zonder direct contact.

DNA-polymerase

Het enzym dat nieuwe nucleotiden toevoegt volgens complementaire basenparing tijdens de DNA-replicatie.

Helicase

Het enzym dat de waterstofbruggen tussen basen verbreekt om de dubbele helix te openen voor replicatie.

Interfase

De fase in de celcyclus ($G_1, S, G_2$) waarin de cel groeit, organellen aanmaakt en het DNA verdubbelt.

Mitose

Celdeling waarbij één moedercel zich splitst in twee genetisch identieke dochtercellen ($2n \rightarrow 2n$).

Meiose

Een speciale celdeling die vier genetisch verschillende haploïde dochtercellen (gameten) vormt uit één diploïde moedercel.

Blastocyst

Het stadium van het embryo na ongeveer 6 à 7 dagen dat zich nestelt in het baarmoederslijmvlies.

Placenta

Het orgaan dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen en zuurstof tussen moeder en foetus zonder dat het bloed direct mengt.