SSRİ Tarixi və Coğrafiyası üzrə Təlimat

SSRİ-nin qurulması, idarəçiliyi, coğrafiyası, İkinci Dünya müharibəsində iştirakı və dağılması ilə bağlı əsas terminləri əhatə edən lüğət tipli yaddaş kartları.

SSRİ (Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı)

1922–1991-ci illərdə əsasən hazırkı Rusiya və MDB dövlətləri ərazisində mövcud olmuş, rəsmi ideologiyası marksizm-leninizm olan dövlət.

Marksizm-leninizm

SSRİ-nin rəsmi ideologiyası olan sol radikal sosialist təlimi.

İnternasional

1922–1944-cü illər ərzində SSRİ-nin istifadə etdiyi dövlət himni.

Dövlət ateizmi

SSRİ-də rəsmi olaraq tətbiq edilən dini inancsızlıq siyasəti.

SSRİ-nin ərazi sahəsi

Dünyanın quru hissəsinin $1/6$ hissəsini təşkil edən təxminən $22\,402\,200\,km^2$ ərazi.

Zaqafqaziya SFSR

SSRİ-nin təşəkkül mərhələsində Azərbaycan SSR, Gürcüstan SSR və Ermənistan SSR-in birləşdiyi dövlət qurumu.

Kommunizm zirvəsi

Tacikistan SSR-də yerləşən, $7495\,m$ hündürlüyü ilə ölkənin ən yüksək nöqtəsi.

Romanovlar sülaləsi

1613-cü ildən hakimiyyətdə olan və 1917-ci il martın 2-də Rusiyada taxtdan məhrum edilmiş sülalə.

RSDFP

1903-cü ildə yaradılmış Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə Partiyası.

Qırmızı Ordu

Bolsheviklər tərəfindən hakimiyyətə gəldikdən sonra yaradılan hərbi qüvvə.

Ağlar

Vətəndaş müharibəsi dövründə qırmızı orduya qarşı vuruşan, rəhbərləri arasında Admiral Kolçak, Miller və Denikin olan qüvvələr.

Stalin dövrü avtoritarizmi

1924-cü ildən sonra İosif Stalin tərəfindən tətbiq edilən təkbaşına idarəetmə metodu.

Yeni İqtisadi Siyasət (YİS)

XX əsrin 20-ci illərinin ortalarından başlayaraq SSRİ-də tətbiq olunan iqtisadi model.

QULAQ

SSRİ-də kütləvi repressiyalar zamanı fəaliyyət göstərən dövlət islah-əmək düşərgələri sistemi.

Molotov-Ribbentrop paktı

23 avqust 1939-cu ildə Almaniya və SSRİ arasında imzalanmış 10 illik hücum etməmək haqqında müqavilə.

Barbarossa planı

Almaniyanın SSRİ-ni qısa zamanda işğal etmək üçün hazırladığı "İldırım sürətli müharibə" (Blitzkrig) planı.

Lendliz

İkinci Dünya müharibəsi illərində ABŞ-nin SSRİ-yə hərbi və digər yardımlarını nəzərdə tutan qanun.

Tehran konfransı

1943-cü ildə U. Çörçill, İ. Stalin və F. D. Ruzvelt arasında keçirilən və 2-ci cəbhənin açılmasının müzakirə olunduğu ilk görüş.

Baqration əməliyyatı

Georgi Jukovun rəhbərliyi ilə SSRİ ərazisini alman qoşunlarından təmizləmək üçün keçirilən əməliyyat.

Talon sistemi

Məhsulların bölgüsü üçün istifadə olunan və 1947-ci ildə ləğv edilən sistem.

Soyuq müharibə

Vinston Çörçillin 1946-cı ildəki Fulton çıxışı ilə başlayan, kommunizmə qarşı mübarizə dövrü.

Şəxsiyyətə pərəstiş

İosif Stalinin hakimiyyəti dövründə formalaşmış və Nikita Xruşşov tərəfindən tənqid edilmiş idarəetmə mühiti.

Yenidənqurma (Perestroyka)

1987-ci ildə Mixail Qorbaçov tərəfindən irəli sürülən, sosializmi yenidən qurmaq məqsədi daşıyan siyasət.

Avqust qiyamı

1991-ci ilin avqustunda Gennadi Yanayev və digər yüksək çinli məmurların SSRİ-ni qorumaq üçün etdikləri uğursuz dövlət çevrilişi cəhdi.

26 dekabr 1991

SSRİ-nin qırmızı bayrağının Kremldən endirildiyi və dövlətin rəsmi olaraq dağıldığı tarix.