12. Terapia w podejściu społecznym i biologicznym. Psychologia humanistyczno-egzystencjalna i humanistyczna.

Kto był pionierem psychoterapii grupowej?

Thomas Main, Joshua Bierer i Maxwell Jones

Jaka idea stała za psychoterapią grupową w ramach tzw. społeczności terapeutycznej?

Bierer uznał, że psychoanaliza utrwala problemy pacjentów i uzależnia ich od psychoanalityka. Psychoterapia grupowa uczy samodzielności i ułatwia wgląd w siebie. Spotkania w typie klubu dyskusyjnego. Nazwał to „terapią środowiskową”.

Dzięki ludzkim – nieprofesjonalnym, ale o wysokich kwalifikacjach osobowych – pielęgniarkom Jones zauważył, że na jego oddziale (był ordynatorem) dochodzi do ważnych dyskusji i wspólnie z zespołem zaaranżował w 1944 roku omawianie problemów pacjentów i odgrywanie scenek (początkowo głównie przez pielęgniarki, ale pacjentom bardzo się spodobało i szybko się w to włączyli).

Kto jest autorem terminu społeczność terapeutyczna?

Thomas Main. W jej działaniu inicjatywa należy do pacjentów.

Kto wpadł na pomysł leukotomii pod wpływem doniesień o operacjach na szympansach?

Egas Moniz

Kiedy nastąpiła rewolucja farmakologiczna w psychiatrii?

Lata 1952–1954 to czas rewolucji. W1952 roku we Francji wprowadzono do obrotu pierwsze lekarstwo (chloropromazynę) na schizofrenię, które w ciągu kilku tygodni znosiło halucynacje i urojenia. Przywróciło to cierpiących na schizofrenię światu, poprawa była piorunująca, jakość ich życia ogromnie wzrastała, chorzy zdrowieli i wychodzili ze szpitali. (wcześniej terapie wstrząsowe - chemio lub elektro; lobotomia)

Co spowodowało rewolucję farmakologiczną w psychiatrii?

Synteza chloropromazyny (largactyl) - pierwszy skuteczny lek na schizofrenię

Co jest nazywane trzecią siłą w zestawieniu z behawioryzmem i psychoanalizą?

Psychologia humanistyczna

Do jakich dawniejszych idei nawiązywali zwolennicy psychologii humanistycznej?

1. przede wszystkim renesansowy humanizm europejski + idee J. J. Rousseau!

2. Brentan - krytyka mechanicyzmu

3. Külpe - nie każde świadome przeżycie jest reakcją na bodziec

4. James - strumień świadomości, osoba jako taka, krytyka redukcjonizmu

5. Adler, Jung, Horney - człowiek może być twórcą samego siebie

6. Daleki Wschód (buddyzm, hinduizm)

7. fenomenologia, egzystencjalizm

Kim byli twórcy psychologii humanistycznej?

Abraham Maslow, Carl Rogers

Hierarchia potrzeb Maslowa

1. fizjologiczne

2. bezpieczeństwa

3. przynależności i miłości

4. szacunku, aprobaty, dumy,

5. wzrostu, samorealizacji

Potrzeby niższego rzędu muszą być zaspokojone już na wczesnym dzieciństwie (pierwsze 2 lata życia).

Jakich ludzi badał Maslow i co u nich zauważył?

Wybitnych. Cechowała ich wrodzona skłonność do samorealizacji – rozwijania swojego pełnego potencjału.

Osoby, które zaspokoiły potrzebę samorealizacji mogą być uznane, za psychicznie zdrowe, przeważnie w średnim wieku (lub starsze) i stanowią mniej niż 1% populacji (tylko jednostki wybitne) jak Einstein, Roosevelt czy Carver.

Triada Rogersowska

Bezwarunkowa akceptacja, empatia, autentyczność

(są podstawowymi warunkami zdrowia psychicznego i zrazem skutecznej pomocy psychologicznej)

Na czym polega teoria osobowości Rogersa?

Osobowość kształtuje się pod wpływem teraźniejszości i tego jak ją świadomie postrzegamy.

Największą siłą motywacyjną jest popęd do urzeczywistnienia JA (jest wrodzony, ale może być modyfikowany przez czynniki np. z dzieciństwa)

Jak nazywa się rodzaj terapii stworzony przez Carla Rogersa?

Terapia skoncentrowana na kliencie

W jakim czasie działał ruch antypsychiatrii?

Lata 60. XX w.

Kto był znanym przedstawicielem antypsychiatrii powiązanym z psychologią humanistyczną?

R. D. Laing

Kiedy działała psychologia humanistyczna?

W latach 60. i 70. XX w. (Mimo dużej siły oddziaływania i rozgłosu nie zdobyła trwałej pozycji w psychologii akademickiej)

Jaki ruch obecny dziś jest dziedzictwem ruchu humanistycznego?

Psychologia pozytywna (powstała w latach 90 XX w.)

Kto jest twórcą psychologii pozytywnej?

Martin Seligman

Na czym polega psychologia pozytywna?

To w sumie psychologia humanistyczn-egzystancjalna. Skupia się na dobrych cechach rozwojowych człowieka, a nie tylko psychopatologiach (na takich pojęciach jak np. altruizm, dobrostan, zadowolenie z życia, mocne strony, optymizm, nadzieja). Podobna do psychologii humanistycznej, ale używa naukowych metod pomiarowo-badawczych (statystyka, eksperymenty).ss

Kto jest twórcą teorii wyuczonej bezradności?

Martin Seligman

Czym wcześniej zajmował się Seligman, zanim stworzył psychologię pozytywną?

Wyuczoną bezradnością

Kto przed Seligmanem nazywał swoją teorię "psychologią pozytywną"?

Abraham Maslow. Seligman do tego świadomie nawiązał.

Gotowość biologiczna (Seligman)

Niektóre lęki łatwiej się warunkuje, bo miały niegdyś funkcję adaptacyjną

Kto był prekursorem psychologii poznawczej i poznawczo-rozwojowej?

Jean Piaget

Jakie stadia rozwoju umysłowego wyróżnił Piaget?

1. stadium sensoryczno-motoryczne,

2. przedoperacyjne,

3. operacji konkretnych,

4. operacji formalnych.

Kto wymyślił nazwę "psychologia poznawcza"?

George Miller

Z kim Miller założył pierwszy ośrodek badawczy psychologii poznawczej?

Z Jerome Brunerem

Kto ustalił pojemność pamięci krótkotrwałej na 7+-2?

George Miller

Kto jest ojcem psychologii poznawczej?

Ulric Neisser (początek lata 50. i 60.)

Co napisał Ulric Neisser?

Pierwszy akademicki podręcznik psychologii poznawczej “Cognitive Psychology”

Kiedy dominowała psychologia poznawcza?

Lata 80. XX w.

Co mówi socjobiologia?

Wpływy genetyczne mogą być ważniejsze niż kulturowe w kształtowaniu zachowań

Kto jest ojcem socjobiologii?

Edward Wilson

Czym jest psychologia ewolucyjna?

Ludzie to biologiczne istoty, które zostały ewolucyjnie w taki sposób wyposażone, żeby mieć jak największą szansę na przeżycie (każda funkcja jest adaptacyjna).

Pytania:

1. jak wytłumaczyć aktualną naturę ludzkiego umysłu; jak do tego doszło, że został on tak, a nie inaczej ukształtowany?

2. w jaki sposób elementy, procesy i części umysłu są zaprojektowane zorganizowane?

3. jakie są funkcje umysłu; jakie jest jego przeznaczenie?

4. w jaki sposób bodźce ze środowiska wchodzą w interakcje z genetycznie zdeterminowanymi predyspozycjami umysłu w celu wytworzenia aktualnego zachowania?

Z czasem do psychologii ewolucyjnej włączono socjobiologię.